Duurzame challenge

Image
Etske Thie

Elke maand bedenkt Etske Thie, klimaataanjager bij Flores Onderwijs, een nieuwe challenge om je onderwijsorganisatie te verduurzamen. Met wat simpele stappen maak je al een grote impact. Deze keer: het verminderen van gasverbruik. Een super actueel thema!

 

Deze maand

Ons energieverbruik is de grootste veroorzaker van CO2-uitstoot. Er valt hier zoveel op te winnen. Nu de energieprijzen stijgen, is er nog meer reden om minder gas te verbuiken! Veel scholen stoken nog op gas en willen graag verduurzamen. Daarom wat handige tips en tricks over het verminderen van gasverbruik!

 

Challenge 3: kom van het gas af

Wat? Voor woningen geldt dat 70% van het energieverbruik door de verwarming komt. Daarom heeft ook het Rijk vorige week het advies naar buiten gebracht om de verwarming op 19 graden te zetten. Er valt heel veel te winnen als we besparen op verwarming. Zeker als je op gas stookt. En vrijwel alle scholen worden nog verwarmd met behulp van gas...

Waarom? Ik zie zelfs 4 redenen om per direct te besparen op gasverbruik:

  1. Gas wordt steeds duurder en schaarser. Financieel loont het enorm om te besparen en te isoleren. 
  2. Gas is een fossiele brandstof. In fossiele brandstoffen zit oa veel methaan en CO2 opgeslagen. Broeikasgassen dus. Om de 1,5 graad opwarming en grote schade te voorkomen, moeten we heel vlot naar CO2-negatief.
  3. Indien we 30% besparen, zijn we minder afhankelijk van Rusland en zo financieren we de oorlog minder. 
  4. Het Rijk is nu een campagne begonnen. (#Zetookdeknopom). Alle rijksgebouwen gaan de thermostaat permanent naar maximaal 19 graden brengen en de ambtenaren gaan zich warmer kleden. En wij? We hebben twee jaar braaf 1,5 meter afstand gehouden en mondkapjes gedragen. Laten we nu ook braaf de thermostaat/cv standaard op maximaal 19 graden zetten en ons iets warmer kleden.

Hoe? Om per direct op school al flink te reduceren, zonder hoge kosten te maken, kun je in je klas, of in de hele school de thermostaat/ verwarming standaard een graad (of 2 graden) lager zetten. Dat er kinderen met korte mouwen in de klas zitten, terwijl het buiten bijna vriest, is eigenlijk bizar. We kunnen ons kleden op hitte, dus ook op kou. Geef deuren een dranger, opdat de warmte niet verloren gaat. Er zijn nog enkele eenvoudige eenmalige handelingen die je per direct kan doen om het gasverbruik voortaan te verminderen. (zie bron D)

Om op lange termijn ons gasgebruik te reduceren, is er permanent gedragsverandering nodig en tevens investeringen in onze schoolgebouwen en onze eigen woning. Andere routines wennen snel en zijn vaak direct lonend. Onze energierekening stijgt dan minder, je omgevingslucht wordt minder droog (gezonder), een iets lagere temperatuur geeft betere concentratie bij onze leerlingen, we zijn minder afhankelijk van gas uit Rusland en we gaan klimaatverandering tegen. En…het is zingevend.

Tips? Kijk ook wat jij thuis kunt doen. Per vandaag kun je thuis al veel doen (bv thermostaat op maximaal 19, ‘snachts op 15 en korter douchen. Zie bron D hieronder) Op jaarbasis kun je zelfs tot 1200 euro per jaar besparen. Natuurlijk ook verstandig om je ook voor te bereiden op de komende winter met goede isolatie, radiatorfolie, koken op inductie of je huis volgende winter met een gasloos verwarmingssysteem opwarmen. Besparen op verwarming door thermostaat lager en isoleren is de meest effectieve manier van gas reductie. Wat ook helpt: Eet liever seizoensgroenten, omdat deze van de volle grond komen en niet in de glastuinbouw worden geteeld. (kassen worden nog veelal gestookt op gas).  Ik nodig iedereen sowieso uit om voortaan korter te douchen. Binnen 5 minuten? Of red jij het al in 3 minuten? Geïnspireerd? Doe rustig aan en geniet van ieder stapje dat je al doet. 

En… voor een hoge R-factor: vertel enthousiast aan je dierbaren over wat jij al allemaal doet om jouw gasverbruik te reduceren en wat het je oplevert. Dat inspireert anderen. Dan verkleinen we onze gezamenlijke footprint nog meer.

Achtergrondinformatie

  • Campagne van de overheid: “Zet ook de knop om. Zo gebruiken we in een handomdraai veel minder energie”
  • Iedere graad lager levert in een gematigd klimaat zoals wij in Nederland kennen een energiebesparing op van ongeveer 6 tot 10 procent. Dat is ook nog eens mooi meegenomen in de strijd tegen die andere grote crisis, klimaatverandering.
  • Hoe houd je je energierekening laag en je huis warm en comfortabel?
  • En bekijk hier nog meer eenvoudige gas-bespaartips


Challenge 2: turf-vrij tuinieren

Wat? Turf is gedroogd veen. Veen is een uniek soort natuur dat extreem veel CO2 opslaat. Afgegraven veen kan geen CO2 meer opnemen, maar stoot het dan af. Dus als jij die turf gebruikt….komt tevens die CO2 vrij. 5% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt door vernietiging van veengebieden. Dat is meer dan al het vliegverkeer. Daarnaast is veen ook een uniek landschap dat voor veel insecten, dieren en planten de enige plek is om te kunnen bestaan. Biodiversiteit dus. In Nederland is het daarom inmiddels verboden om dat prachtige veen af te graven. Maar Nederland is de top-importeur van veen en dus turf …uit andere landen. Zo dom: want het effect op het klimaat en broeikasgassen stopt niet bij een landsgrens.

Waarom? Waar gebruiken Nederlanders dan zoveel turf voor? Plantjes. Voor jouw en mijn potgrond, tuinaarde en…. Albert Heijn tuintjes. Dat rondje dat uitzet is dus turf. Dan denk je natuurlijk en verantwoord bezig te zijn… verkopen ze in Nederland overal die super goedkope potgrond met…turf! Wist je niet?! Nu wel. 

Hoe? Turfvrije potgrond en tuinaarde gebruiken als je het nodig hebt, is waarschijnlijk het meest laaghangende fruit om echt een verschil te maken. De regering en bedrijven weten dit vaak niet eens. Fijn als je meehelpt om deze informatie te delen. In onze buurlanden is turfvrije potgrond de standaard. In Nederland nog niet. Help je mee? Spreek je tuincentrum en supermarkt erop aan, vraag ernaar. 

Tips? Het kan gelukkig vrij eenvoudig anders. In Nederland kun je op allerlei plekken turfvrije potgrond kopen. Natuurlijk kan het nog veel goedkoper: gewoon een beetje aarde van buiten, misschien gemengd met wat compost van je eigen composthoop. Leuk om te doen en scheelt zoveel afval!
 

Let op: biologisch is niet per definitie turfvrij.  Zo zijn biologische potgrond met MPS en RHP labels zijn niet turfvrij.

 

Challenge 1: Digitale hygiëne

Wat? Maak een heerlijk frisse start: delete al het oude zoals gelezen data en mailtjes. Vergeet niet ook de verzonden mailtjes te deleten en je prullenbak te legen. Waarom zou je al die “handige” dingen bewaren, als je ze toch niet gebruikt? Weg ermee. En thuis? Wat heb je echt nodig? Maak hier jaarlijks of dagelijks een goede gewoonte van, voordat jouw data zo onoverzichtelijk groot is dat je er nooit meer aan durft te beginnen. 

Waarom? Data is een verborgen impact. Ook je Spotify, Apple music, social media en Whatsapp worden ergens op de wereld opgeslagen op immens grote servers die ergens in de wereld staan. Deze servers kosten veel energie en koelwater. Zoet water, dat zeer schaars is - en steeds schaarser wordt! 

Hoe? Neem eens een uur ervoor en ga eens bij instellingen kijken hoe je het anders wil. Delete meteen alles wat je niet meer nodig hebt. Een volgende dag doe je hetzelfde bij je Drive, of je Facebook, Whatsapp etc. Waarom steeds meer cloudruimte kopen? Dat doe je toch ook niet voor je kasten thuis? Dat je een cloud niet kan zien, wil niet zeggen dat het niet bestaat. Het is iemand anders zijn gigantische server. 

Tips? Begin bij je Drive. Je kunt zien wanneer het document voor het laatst gewijzigd is. Dat geeft al een indicatie. Als je het een jaar niet wijzigde, had je het hoogstwaarschijnlijk niet nodig. Deel je jouw tips ook? Samen weten we meer.