Henk Lentfer, Carmel: "Legionellabestrijding vergt veel aandacht"

E-mailadres Afdrukken

Ondanks de ruime aandacht voor legionellabestrijding en de door VROM voorgeschreven richtlijnen is het aantal legionellapatiënten gestegen van 172 naar 280 per jaar. Ook het aantal besmettingen in leidingwater is fors gestegen. Voor scholen en universiteiten zijn bijkomende punten van zorg rond de VROM-maatregelen de lastige uitvoerbaarheid, hoge kosten en de milieubelasting. Legionella in het onderwijs is en blijft dus een groot probleem. Henk Lentfer, adviseur huisvestingszaken van de Stichting Carmel College, weet als ervaringsdeskundige hoe lastig het kan zijn om legionellaproblemen te verhelpen. Zijn praktijkervaring kan facility managers helpen die op zoek zijn naar manieren om legionella te voorkomen en te bestrijden.

Stichting Carmel College verzorgt het voortgezet onderwijs voor 35.000 leerlingen op ruim vijftig locaties. De facilitaire organisatie bestaat uit ongeveer 50 mensen, waarvan er 15 direct of indirect bezig zijn met legionella. Henk Lentfer: “Als juridisch eigenaar is Carmel verantwoordelijk voor de veiligheid in de gebouwen. Het College van Bestuur heeft een deel van die verantwoordelijkheid bij de schoolleiding op locatie neergelegd. De scholen voeren dus zelf beheersmaatregelen uit en de directie ziet hierop toe. Samen met mijn collega’s is het mijn taak om bestaande legionellaproblemen op te lossen en nieuwe problemen te voorkomen. Hierin werk ik ook samen met externe adviesbureaus en installateurs.”

Wat heeft Carmel tot nu toe gedaan aan legionella?

“Voor iedere locatie is samen met een adviesbureau een risicoanalyse uitgevoerd waaruit een aantal infrastructurele maatregelen voortkwamen. Denk hierbij aan het weghalen van dode leidingen, het isoleren van leidingen en het garanderen van voldoende 'flow' in het leidingwerk. Hiervoor hebben wij flinke investeringen gedaan in automatische spoelsystemen, die ook gegevens hiervan vastleggen. Op locaties waar de problemen het grootst waren, is een eenmalige chemische reiniging doorgevoerd. Nadat alle maatregelen waren doorgevoerd, is per locatie een beheersplan opgesteld. Daardoor is het grootste deel van onze locaties legionellavrij. Wat overblijft zijn circa tien probleemgevallen per jaar en daar gaat bijna al onze tijd en energie in zitten.”

Welke problemen zijn het moeilijkst op te lossen?

“Veel van de VROM-maatregelen zijn gericht op warmwaterleidingen. Onze ervaring is, dat de problemen hier met voldoende geld en aandacht wel zijn op te lossen. De grootste uitdaging voor ons zijn de koudwaterleidingen, daar krijgen we legionella veel minder makkelijk onder controle. Opmerkelijk is ook dat problemen bij ons in zowel bestaande als nieuwbouwlocaties voorkomen. Je kunt in een bestek wel vastleggen wat er gerealiseerd moet worden, maar de praktijk is toch vaak anders. Je ziet bijvoorbeeld koudwaterleidingen in dezelfde vloer liggen als de vloerverwarming. Dat is vragen om problemen.”

Is uitbesteding van operationeel beheer geen optie?

“Dat hebben we wel eens overwogen, maar het punt is, dat je dan precies moet weten hoe het leidingwerk in elkaar zit. Nou hebben we hierover veel informatie, maar van veel oude gebouwen is dit toch vaak moeilijk vast te stellen. Dit bemoeilijkt het overdragen van het beheer aanzienlijk. Onze ervaring is dat er hard en gedisciplineerd gewerkt moet worden om legionella onder controle te krijgen. Zo moeten medewerkers worden ingepland en vrijgemaakt om te spoelen en gegevens hiervan vast te leggen. Als dit niet goed gebeurt, kan dat vérstrekkende gevolgen hebben. Het probleem is, dat de kans op fouten door de hoge werkdruk groot is. Daarom hebben wij ervoor gekozen om zoveel mogelijk te automatiseren.”

Wat vindt u van de informatie van VROM?

“De informatie van VROM is zeer uitgebreid, maar nogal theoretisch en te weinig gericht op onze praktijk. Hoe je de maatregelen voor je eigen situatie toepast, moet je vaak zelf uitzoeken. Dat is best lastig. Ook vind ik de regelgeving niet altijd eenduidig. Er is veel ruimte voor discussie over hoe je met zaken moet omgaan. Een ander punt is, dat de maatregelen veelal gericht zijn op warmwaterleidingen, terwijl wij juist de grootste problemen hebben met legionella in het koude water. Bovendien zijn lang niet alle maatregelen praktisch uitvoerbaar, omdat deze schade aan leidingen en vloeren veroorzaakt.”

Met welke legionella beheerssystemen heeft u ervaring?

“De afgelopen jaren heb ik allerlei systemen voorbij zien komen. De UV- en filtratiesystemen, de zogenaamde poortwachtersystemen aan het begin van het leidingwerk zijn naar mijn idee niet effectief. Legionella ontstaat meestal verderop in het leidingwerk en niet aan het begin. Bijkomend probleem van dit soort systemen vind ik de hoge kosten van vervanging van onderdelen en de controle op de goede werking. Pas nadat watermonsters zijn genomen weet je of ze effectief zijn geweest. Thermische legionellabeheersing heeft als beperking, dat het niet of slechts beperkt toepasbaar is voor koudwaterleidingen. Kortgeleden zijn wij op één van onze probleemlocaties een pilot gestart met 2B Sure. Dit is een systeem dat door middel van elektrolyse een veilig niveau van vrij chloor aanmaakt waarmee het water overal in de leiding wordt gedesinfecteerd. De eerste resultaten hiervan geven ons veel vertrouwen.”

Tot slot, heeft u nog tips voor de lezers?

Lachend: “Zoek een andere baan!” om daarna wat serieuzer te vervolgen met “Legionella kan een enorm frustrerend probleem zijn. Je bent er met z’n allen hartstikke druk mee, terwijl je de gewenste resultaten niet altijd bereikt. Mijn ervaring is, dat alles begint bij kennis van je eigen infrastructuur. Het is misschien een open deur, maar mijn belangrijkste tip is, dat je ervoor moet zorgen dat je bij verhoogde concentraties legionella je totale leidingwerk in kaart hebt. Probeer goed vast te stellen waar in je leidingwerk problemen worden veroorzaakt. Bespreek dit ook met een partij met verstand van zaken. Pak die punten waar water vernevelt als eerste aan en ga daarna met de rest van het leidingwerk aan de slag. Houd er rekening mee dat legionellabeheersing hard werken is waarbij naast geld vooral discipline wordt gevraagd. Ik hoor nog wel eens, dat de risico’s van legionella te verwaarlozen zijn, maar geloof daar niet in. Wat mij betreft kan er geen enkele discussie zijn als het gaat om de veiligheid van onze medewerkers en leerlingen. Daar doen we het met z’n allen dan ook voor!”

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Juni uitgave

Partners