Hans Migchielsen: “Doordecentralisatie verbetert de kwaliteit van onderwijshuisvesting in Den Bosch niet”

E-mailadres Afdrukken

“Ik herken mij niet in de kritiek van de koepels dat wij als gemeenten het geld bedoeld voor onderwijshuisvesting aan andere openbare werken besteden. Dankzij een goede integrale gemeentelijke visie op onderwijs, een uitstekende samenwerking met de schoolbesturen en door de regie te houden, kan Den Bosch trots zijn op zijn onderwijshuisvesting. Ik ben niet alleen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de gebouwen, maar als onderwijskundige en onderwijspsycholoog waak ik ook over het belang van onze burgers. Om onze onderwijsambities waar te maken geven wij meer geld uit aan huisvesting dan door het Gemeentefonds is geoormerkt”. Dat zegt Hans Migchielsen, hoofd afdeling Jeugd & Onderwijs van de gemeente Den Bosch.

Hij laat er geen twijfel over bestaan dat het schoolgebouw slechts een omhulsel is en dat het om de inhoud, dus het werk van de leerkrachten en het management van de school gaat. Als een hedendaags gebouw dat kan ondersteunen, is dat goed voor de burgers en moet een gemeentebestuur daarop inzetten. Dit beleid heeft ertoe geresulteerd dat in Den Bosch de gemiddelde leeftijd van de gebouwen niet ouder dan 21 jaar is. 52 van de 65 schoolgebouwen zijn de afgelopen 15 jaar gerenoveerd, uitgebreid of hebben (vervangende) nieuwbouw gekregen.

Creatief omgaan met wetgeving

Den Bosch is altijd op een creatieve manier met de wettelijke regelgeving, betreffende de bekostiging van schoolgebouwen, omgegaan. Er is wel een verordening onderwijshuisvesting, maar dat is slechts een vangnet. “Zo gauw een schoolbestuur een verzoek indient heeft de gemeente zijn werk niet goed gedaan”, is de redenatie van Hans Migchielsen. Want er wordt nauw samengewerkt met alle schoolbesturen en er is een goede relatie tussen die besturen en de gemeente, waardoor korte lijnen ontstaan. Er wordt gewerkt met integrale huisvestingsplannen, waarin niet alleen wordt gekeken naar de stichtingskosten van het gebouw, maar ook naar de infrastructuur. “Hierin voorziet het gemeentefonds niet, maar ook met de ontsluitingskosten en het toewijzen van parkeerplekken voeren wij een integraal beleid. Op basis daarvan maken we 12-jarige plannen en daar committeren we het onderwijsveld aan. Het uitgangspunt is 'kwaliteit en maatwerk', anders dan de VNG-verordening die uitgaat van 'sober en doelmatig'. De consequentie daarvan is, dat we projecten soms twee jaar uitstellen en in die periode alleen het hoogst noodzakelijke onderhoud plegen. Samen met de scholen genereren we daardoor net iets meer kapitaal en kunnen we meer investeren dan conform de VNG-systematiek mogelijk zou zijn geweest.”

De Windkracht 5 is het eerste gemeentelijke openbare gebouw in De Groote Wielen. De naam Windkracht 5 refereert aan de ligging in de (voormalige) polder en aan de vijf gebruikers van het gebouw. Dit zijn basisschool en BSO Wittering.nl, basisschool en BSO De Groote Wielen, kindercentrum Windkracht , een wijkcentrum en een sportzaal.

Doorlopende leerlijnen

Als onderwijsstad heeft Den Bosch een visie die uitstijgt boven die van de scholen. Bij elke beslissing die wordt genomen prevaleert het belang van de burger. De inwoners zijn het meest gebaat bij een compleet onderwijsaanbod met doorlopende leerlijnen. Een voorbeeld daarvan zijn integrale kindcentra; brede scholen voor kinderen van 0-13 jaar waarin basisonderwijs en kinderopvang geïntegreerd worden. Ook in het vervolgonderwijs wordt gestreefd naar deze doorlopende leerlijnen, inclusief het MBOen het HBO-onderwijs. “Het beroepsonderwijs zorg, welzijn, techniek en economie dreigde enkele jaren geleden te verdwijnen uit de stad. Dat is slecht voor ons imago en voor de doorgaande lijn VMBO-HBO, dus wij vonden dat daar een kwaliteitsimpuls nodig was. Daarom hebben we geinvesteerd in een VMBO-school op een A-locatie, zodat die school niet alleen qua gebouw maar ook qua locatie levensvatbaar is. Dat illustreert onze filosofie van een compleet onderwijsaanbod. Van daaruit opereren we en daarin investeren we – in dit geval 23 miljoen – omdat ons dat als gemeente wat waard is.”

Sturend optreden in PO en VO

Het concept van de gemeente is dat er gewerkt wordt met integraal management. Elk afdelingshoofd en elke sectordirecteur is verantwoordelijk voor het personeel, de financiën, de bedrijfsvoering en voor de inhoud. “Juist die koppeling met de inhoud heeft mij tien jaar geleden doen besluiten om hier te gaan werken. Van daaruit kan ik met het onderwijsveld makkelijk manoeuvreren, want ik ken niet alleen de regeljes, maar ook de inhoud. En door contacten met onze afdeling Maatschappelijk Vastgoed heb ik ook op dat terrein allerlei relevante informatie ter beschikking. Dus ik heb het overzicht. Met resultaat, want de kwaliteit van onze gemeentelijke organisatie is wat mij betreft terug te vinden in de onderwijsgebouwen.”

Dat de gemeente sturend optreedt in het PO en VO is vanwege de zorgplicht niet zo vreemd. Maar ook in het MBO- en HBO-onderwijs, dat autonoom is, is sprake van beïnvloeding. “Officieel hebben we er niets over te zeggen, maar we voelen dat wel zo. We hebben bijvoorbeeld ook een vestiging van Helicon in de stad, maar we wilden hun opleidingenaanbod graag wat breder hebben. We hebben met het CvB van Helicon overlegd onder welke voorwaarden ze daartoe bereid zijn. Dat had in hun geval te maken met de nieuwbouw. Op eenzelfde manier praten we met Avans en de HAS. Dus is het een kwestie van verleiden. En soms is ons dat ook geld waard.”

Goede verstandhouding cruciaal

Net als andere gemeenten krijgt Den Bosch het geld dat bestemd is voor onderwijshuisvesting via het Gemeentefonds. Om de hoge ambities te kunnen waarmaken wordt er 10-15% meer aan onderwijshuisvesting uitgegeven dan wat via het Gemeentefonds is geoormerkt. Hoe projecten vervolgens worden aangepakt is maatwerk. Als een bestuur bouwheer wil zijn kan dat. Als er bij brede scholen meerdere partners aan tafel zitten is het handig dat de gemeente bouwheer is. Soms worden afspraken gemaakt over co-financiering door het onderwijs, bijvoorbeeld in verband met investeringen in duurzaamheid, die in de exploitatie kunnen worden terugverdiend. “Wij kijken altijd wat we nodig hebben en hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen, als het nodig is met belangengroepen om wetten waar nodig wat bijgesteld te krijgen.”

Het Jeugdsportfonds Den Bosch stelt zich ten doel om snel, effectief en op een laagdrempelige wijze kinderen (in de leeftijd 4 tot 18 jaar) van financieel minder draagkrachtige ouders een kans te bieden om te gaan sporten. De achterliggende gedachte is om kinderen door middel van sport een kans te geven zich positief te ontwikkelen.

Cruciaal voor deze werkwijze is een goede verstandhouding tussen de gemeente en de schoolbesturen. “Als kemphanen tegenover elkaar staan is in niemands belang en is dus energieverspilling. Ik ben verantwoordelijk voor de gebouwen, maar vanuit mijn kennis van het onderwijs realiseer ik me heel goed dat het werk van de docenten en het management van de school van essentieel belang is. Daar stuur ik ook op. Onze rol is in dat opzicht bescheiden, wij faciliteren alleen maar. Maar tegelijkertijd wel zodanig, dat het gebeurt op een manier waarvan wij denken dat het goed is voor de burgers in onze stad. Alleen, je kunt een fantastisch nieuw gebouw neerzetten, maar als daar door het management en de leerkrachten maar wat aangeklungeld wordt is het weggegooid geld. Het is dus een kwestie van wederzijdse afhankelijkheid.”

Niet blij met kabinetsplannen

Door de succesvolle aanpak in Den Bosch is Hans Migchielsen beslist niet blij met de kabinetsplannen om de middelen voor nieuwbouw, renovatie en eerste inrichting van onderwijshuisvesting uit het Gemeentefonds te schrappen en deze volgens een verdeelsleutel rechtstreeks aan de schoolbesturen toe te wijzen. “Ik vind dat een gemiste kans van het kabinet. Tegen doordecentralisatie op basis van vrijwilligheid, zoals in gemeenten als Nijmegen en Breda heel succesvol is gebeurd, heb ik geen enkel bezwaar. Maar in situaties zoals hier in Den Bosch, waar gemeente en schoolbesturen uitstekend en met veel succes samenwerken, voegt doordecentralisatie niets toe. Hier zal dat – tenzij de wetgever het mij oplegt – ook niet gebeuren!”

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

December uitgave

Partners