De meerwaarde van het schoolbestuur: “Professionalisering is een zegen voor het onderwijs”

E-mailadres Afdrukken

De mensen van het stafbureau zitten er niet omdat ze toevallig lid zijn van de juiste partij, maar omdat ze deskundig zijn op het gebied van huisvesting of personeelsbeleid. Een succesvol bestuur zit er bovenop zonder dwingend te zijn, zeggen twee schoolleiders uit het basisonderwijs. "Zonder het bestuur had ik het hier niet gered."

Van links naar rechts Anne de Visch Eybergen, bestuurder van AWBR; Marjon Eijgensteijn, leerkracht op de Leonardo da Vinci en (g)mr-lid; en schooldirecteur Bouwien van Weringh.

Vijf jaar geleden nog regelde elke school van haar bestuur materiële zaken op een eigen manier, vertelt Bouwien van Weringh, directeur van de Amsterdamse basisschool Leonardo da Vinci. Neem bijvoorbeeld de inkoop. "De gezamenlijke inkoop van zonnepanelen had ik in mijn eentje niet kunnen bereiken. Ik heb de tijd niet om uit te zoeken hoe het allemaal werkt."

Door uniformering van de aanpak en het samen optrekken worden de kosten gedrukt. Van Weringh: "Maar je weet nu ook dat er overal een zelfde kwaliteitsstandaard is. Het maakt voor kinderen niet uit op welke school zij zitten. Dat vind ik een belangrijk uitgangspunt. In de onderwijskwaliteit mag geen verschil zitten."

De Leonardo da Vinci (bijna 200 leerlingen) valt met nog zestien andere openbare basisscholen sinds 2007 onder de stichting Amsterdam West Binnen de Ring (AWBR). Van Weringh werkt al jaren in het onderwijs. "De professionalisering in besturen vind ik een zegen voor het onderwijs. De mensen van het stafbureau zitten er niet omdat ze toevallig lid zijn van de juiste partij, maar omdat ze deskundig zijn op het gebied van huisvesting of personeelsbeleid."

Voorzieningen

Een eerste voordeel van een professioneel schoolbestuur is de beschikbaarheid van allerlei voorzieningen die het bestuur faciliteert. Naast de gezamenlijke inkoop zijn dat bijvoorbeeld de verzorging van ICT, een vervangingspool en de beschikbaarheid van deskundigen en specialisten van het stafbureau. Dat bespaart niet alleen geld maar ook tijd. Ook bij conflicten met ouders kan het bestuur een belangrijke neutraliserende rol spelen. Van Weringh: "Samen sta je sterker. Wij hadden eens problemen met een ouder, die klaagde over ons schoolbeleid rond douchen. Dat dreigde uit de hand te lopen. Op het schoolplein leek het verhaal groter te worden dan het was. Het is dan prettig om een schoolbestuur te hebben dat je naar ieders tevredenheid kunt inschakelen."

Steun ervaart Van Weringh ook op andere momenten. Zo legt AWBR jaarlijks tijdens een openbare bijeenkomst publiekelijk verantwoording af. "Die transparantie over de financiële handel en wandel van de organisatie sterkt mij als directeur. Dat geeft mij een prettig gevoel waardoor ik als directeur ook een goed verhaal kan vertellen naar ouders toe. Wij hebben als school combinatiegroepen moeten maken vanwege het afnemen van onze inkomsten. Daardoor ontstaat onrust op het schoolplein. Ik kan nu beter aan ouders uitleggen waar het geldtekort vandaan komt en hoe we dat oplossen."

Beheer

Een schoolbestuur stimuleert je ook om een stapje verder te zetten in het beheer van de school, zegt Van Weringh. "De adviseur huisvesting van ons stafbureau heeft het totaaloverzicht van zeventien scholen. Normaliter heb je alleen je eigen cijfers en heb je geen idee of je hoog of laag zit in de kosten in vergelijking met anderen. Wij zitten bijvoorbeeld in een relatief nieuw schoolgebouw, terwijl onze energiekosten gemiddeld zijn. Dat moeten de laagste zijn, denk ik dan. Daarvan krijg ik een drive. Ik denk nu nog meer na over hoe ik er meer voordeel kan uithalen. Het geeft mij veel inzicht. Als directeur vind ik het fijn om te weten hoe ik ervoor sta. Ik kan nu echt slagen maken en gericht sturen."

Kwaliteit

Jeltsje Lieuwes van basisschool De Pols in het Friese Tijnje.

De belangrijkste meerwaarde speelt zich af op nog een ander niveau. Een slagvaardig schoolbestuur daagt schoolleiders uit de kwaliteit van het onderwijs op peil te houden, is de ervaring van directeur Jeltsje Lieuwes van basisschool De Pols in het Friese Tijnje (75 leerlingen). Haar schoolbestuur, PRIMOOpsterland met zeventien basisscholen, werkt sinds 2011 met een auditteam dat alle scholen tweejaarlijks doorlicht. Lieuwes, die net als Van Weringh lid is van de Schoolleiderskamer van de PO-Raad: "Een initiatief van het bestuur: met inspectieogen wordt gekeken of de school als het ware inspectieproof is. Dat houdt je scherp."

AWBR heeft een eigen academie voor de professionalisering van leerkrachten. Zo volgden de leerkrachten van de Leonardo da Vincischool enkele bijeenkomsten over coördinerende werkvormen die werden gegeven door leerkrachten van een andere AWBRschool. "Het is prettig om je als schoolteam te laten informeren door een school die daar al ver mee is. Zij lieten heel concreet zien hoe het werkt. Voor een individuele school is zo’n uitwisseling lastiger te organiseren. Het levert niet alleen onze school veel kennis en inzichten op, maar ook AWBR-breed. Door regelmatige uitwisseling tussen diverse teams en leerkrachten, breng je elkaar verder in je ontwikkeling."

Op koers blijven

Ook in mindere tijden kan een slagvaardig schoolbestuur een school op koers houden, is de ervaring van Lieuwes van De Pols. Enkele jaren geleden ging De Pols door een diep dal: naast krimp had de school ook met slechte inspectierapporten te maken. De staat waarin Lieuwes, sinds 2009 directeur, de school aantrof was niet mis. "Alles wat ik ooit vanzelfsprekend vond, heb ik hier over boord gegooid. Toen ik aantrad was het predicaat zeer zwak er net afgehaald, maar functioneerde de school in feite nog steeds niet. De Cito eindscores waren nèt voldoende, maar verder had de school nog een ‘rode’ kaart. De rest was nog heel zwak."

Twee jaar eerder was een krachtig schoolbestuur aangetreden om het tij te keren. "Zonder dat bestuur had ik het hier niet gered," vertelt Lieuwes. "Het bestuur heeft gezorgd voor een stevige structuur waardoor het mogelijk is om goed onderwijs neer te zetten. Het was een goede stap om deze school weer een eigen directeur te geven en voor alle scholen één algemeen directeur. Het bestuur is heel oplossingsgericht en heeft mij altijd ondersteund om de onderwijskwaliteit op poten te zetten. Financieel, maar ook door mij steeds de goede vragen te stellen zodat ik de juiste richting aanhoud."

Van Weringh prijst de pogingen van haar bestuur om de blik van het personeel te verruimen. Het is bij AWBR heel gewoon geworden dat leerkrachten van verschillende scholen een kijkje bij elkaar in de klas nemen. "Dat was vijf jaar geleden echt niet mogelijk." Sinds kort mogen leerkrachten ook een half jaar op een andere school van AWBR werken. Van Weringh: "Een nieuwe leerkracht die met een andere blik bij ons komt werken en met meer afstand kijkt naar hoe wij werken, en een leerkracht die na een half jaar met een frisse blik weer terugkomt op school. Ik kan niet wachten!"

Dit artikel verscheen eerder in podium, een uitgave van de PO-Raad, de foto's zijn van Hans Roggen, Utrecht

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners