John Monsewije, SVO|PL: "Bevolkingskrimp is vooral impuls voor de kwaliteit van het onderwijs"

E-mailadres Afdrukken

Met een herschikking van scholen en het onderwijsaanbod in de gemeenten Heerlen, Kerkrade en Landgraaf is de regio Parkstad ook de komende decennia verzekerd van een kwalitatief hoogwaardig en evenwichtig onderwijsaanbod. De herschikking is onvermijdelijk omdat het aantal leerlingen de komende jaren drastisch terugloopt. Als we niets doen is er op termijn alleen nog voortgezet onderwijs in Heerlen, legt John Monsewije, voorzitter van het CvB van de Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg (SVO|PL) uit. “De bekostiging loopt af, we moeten de onderwijskwaliteit op zijn minst handhaven en efficiënter omgaan met ons geld en dat betekent dat we gebouwen moeten afstoten.

De plannen van SVO|PL zijn vastgelegd in het Masterplan VO Parkstad Limburg. Het komt er op neer dat het aanbod aan onderwijs in de verschillende gemeenten wordt geconcentreerd. Kerkrade houdt een volwaardige vmbo-tl (mavo) en het Vakcollege (vmbobasis en –kader). Leerlingen met een havo of vwo-advies kunnen de eerste drie leerjaren terecht in Kerkrade. Daarna kunnen ze doorstromen naar de bovenbouw van het inmiddels gefuseerde Eijkhagencollege en College Rolduc in Landgraaf. De scholen van het Bernardinuscollege in Heerlen bouwen vanaf dit schooljaar het vmbo-tl onderwijs af en gaan zich volledig concentreren op havo, atheneum en gymnasium.

Leerlingenstromen reguleren

Door de maatregelen die SVO|PL heeft genomen wordt de keuzevrijheid van de leerlingen niet beperkt. Het doel is vooral de leerlingenstromen vanuit Kerkrade en Landgraaf in de richting van de centrumgemeente Heerlen beter te reguleren. Er wordt dus een beroep gedaan op de mobiliteit van de leerlingen. John Monsewije: “We wilden voorkomen dat we in Kerkrade en Landgraaf scholen moeten sluiten en in Heerlen bij moeten bouwen. Dat zou tegendraads zijn en dat vonden we niet verantwoord.” Hij is tevreden over het effect van de maatregelen: ruim 85 procent van de leerlingen uit Landgraaf en Kerkrade bezoeken de nieuwe fusieschool. Dit betekent dat een van de doelstellingen, namelijk het reguleren van leerlingenstromen, geslaagd is.

Onderwijsprofiel

Een herschikking van scholen alleen is niet voldoende. Om leerlingen te motiveren naar een bepaalde school te gaan is het ook van belang dat scholen herkenbaar zijn aan hun onderwijsprofiel. Elke school moet zijn eigen specifieke kwaliteit hebben en elke school kan een bepaalde richting stimuleren. Het Bernardinuscollege is een technische school, waar 65 procent van de leerlingen kiest voor een natuur & techniek of een natuur/gezondheidsprofiel. ICT is het thema op het Sintermeertencollege en in Landgraaf kenmerkt men zich door taligheid. “We willen persé dat een school zich profileert en kwalitatief heel goed is. Anders krijg je een eenheidsworst en dat staat haaks op onze kwaliteitsgedachte.”

Bevolkingsdaling

De bevolkingsdaling in Parkstad heeft grote gevolgen voor de hele regio. De streek heeft nu 270.000 inwoners, maar in 2025 zullen dat er 60.000 minder zijn. In Kerkrade staat nu al 5 procent van de woningen leeg en SVO|PL heeft jaarlijks te maken met een daling van 2 procent van het aantal leerlingen. Als gevolg daarvan zal in Parkstad voor het Voortgezet Onderwijs in 2015 in totaal 40.000 vierkante meter ruimte over hebben. De consequenties daarvan dringen nog niet overal door. Monsewije: “De beleidsmakers in Den Haag, waar wij onze problemen naar voren brachten, reageerden aanvankelijk op een wijze dat het toch mogelijk zou kunnen zijn om de gebouwen terug te geven aan de gemeenten die er vervolgens na sloop woningbouw zouden kunnen realiseren en daarmee ons probleem opgelost zou zijn. Inmiddels heeft ook Den Haag door dat bevolkingskrimp een fundamenteel probleem is wat om fundamentele oplossingen (lees bekostiging) vraagt.”

Initiatief

In sectoren als de zorg, woningbouw en het onderwijs is de daling van de bevolking het eerst merkbaar. In Parkstad hebben deze maatschappelijke organisaties gesteld dat zij aan de slag moeten met de krimp. Voor SVO|PL heeft dit geresulteerd in het bovengenoemde Masterplan. De gemeenten in de regio moeten krimp nog een plaats geven binnen het gemeentelijk beleid. De ene gemeente is daar veel verder mee dan de andere. Binnen de regio Parkstad is dus geen sprake van een consistent beleid. Gezien de doelstellingen van onderwijskwaliteit en bedrijfseconomische redenen heeft SVO|PL gekozen om een eigen strategie te bewandelen. “Wij werken regionaal, net als de zorg en de woningcorporaties. De tijd dat we in elke plaats een ziekenhuis of een school hadden is echt voorbij. Wij hebben de moed gehad om dat te zeggen en daarnaar te handelen. En de gemeenten, die dat eigenlijk hadden moeten oppakken en daar maatregelen voor hadden moeten bedenken, worden nu gedwongen mee te denken.”

Doortastend optreden

John Monsewije is van mening dat de onderwijsorganisaties in Parkstad van de nood een deugd hebben gemaakt. Ze functioneren in bedrijfseconomisch opzicht beter en leveren betere kwaliteit onderwijs. Dat is vooral mogelijk door samenwerking. “We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Deelbelangen vallen ineens weg, want iedereen heeft te maken met dalende leerlingenaantallen. Dus je komt naar elkaar toe en dan is er een goede voedingsbodem voor creatieve dingen die resulteren in kwaliteit.” Hij adviseert schoolbesturen op grond van hun verantwoordelijkheid tijdig besluiten te nemen op basis van de te handhaven onderwijskwaliteit, leerlingenaantallen en vierkante meters. “Durf die beslissing te nemen. Liefst samen, maar als er teveel strubbelingen zijn moet je doortastend optreden en zelf de beslissing nemen. Dat hebben we hier ook gedaan. Gemeenten zullen nu langzamerhand wel wakker worden, maar als puntje bij paaltje komt worden de besluiten aan deze tafel genomen en niet in de gemeenteraad.”

De provincie Zuid-Limburg profileert zich als kennisinstituut en maakt deel uit van het Landelijk Platform Bevolkingskrimp. SVO|PL is voor wat betreft het thema onderwijs nauw betrokken bij dit platform. De provincie zal medio 2010 een handboek uitbrengen. De kennis van SVO|PL over de organisatorische, bedrijfsmatige, communicatieve en juridische aspecten van leerlingendaling zal hierin worden opgenomen.

Masterplan VO Parkstad Limburg

Interbestuurlijk actieplan Krimpen met Kwaliteit

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners