Social Return: creëren van maatschappelijke waarde bij aanbestedingen

E-mailadres Afdrukken

In het kader van het creëren van maatschappelijke waarde bij aanbestedingen, één van de kernbeginselen bij de nieuwe Aanbestedingswet, levert de toepassing van Social Return bij aanbestedingen een onmiskenbare bijdrage. Doel van dit artikel is u te informeren over Social Return.

Sociale tegenprestatie

Social Return is het leveren van een ‘sociale tegenprestatie’ door een opdrachtnemer die een (Europese) aanbesteding gegund heeft gekregen. Een voorbeeld: aanbestedende dienst (onderwijsorganisatie X) zoekt middels een Europese aanbesteding een schoonmaakdienstverlener. Opdrachtnemer (Schoonmaakbedrijf Z) krijgt de opdracht gegund. Dan levert schoonmaakbedrijf Z een sociale tegenprestatie. Denk aan het realiseren van bijvoorbeeld leer-/werkplekken of stages voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Doel

Het doel van Social Return is het terugdringen van werkloosheid of het voorkomen van sociale uitsluiting van een bepaalde groep personen. Dit doel wordt bereikt door bij aanbestedingen te eisen dat er zo veel mogelijk maatschappelijke meerwaarde door de opdrachtnemer wordt aangegaan, als tegenprestatie voor het gegund krijgen van een opdracht.
Met andere woorden: Social Return is het zodanig inrichten van aanbestedingen, dat er ook sociale doelen worden gerealiseerd. De manier waarop opdrachtnemers, zoals schoonmaakbedrijf Z in eerder genoemd voorbeeld, bij hun inschrijving op de aanbesteding invulling geven aan Social Return, werd voorheen meegewogen in het puntentotaal en had dus invloed op het al dan niet winnen van een aanbesteding.

Voorwaarden

Opdrachtnemers dienen bij de uitvoering van de opdracht 5% van de opdrachtwaarde en voor ‘Werken’ 7% van de loonsom in te richten voor bijvoorbeeld stageplekken, en daarmee extra werkervaringplekken te creëren voor jongeren. Vooralsnog wordt er van uit gegaan dat er sprake dient te zijn van een direct verband tussen de uitvoering van de opdracht/overeenkomst, dan wel het voorwerp van het contract en de betreffende Social Return bepaling. De personen met een afstand tot de arbeidsmarkt dienen bijvoorbeeld daadwerkelijk te worden ingezet bij de uitvoering van de diensten en werken die worden aanbesteed.

Indien Social Return is opgenomen in de aanbesteding, is het verstandig tevens een boeteclausule op te nemen. Als opdrachtnemers hun verplichtingen wat betreft het in dienst nemen van werklozen en/of het bieden van een leer/werkplek niet (volledig) nakomen, kan er een inhouding plaatsvinden naar rato van de niet gerealiseerde Social Returnwaarde.

Controle

Door Social Return onderdeel te maken van inkoopbeleid en –procedures, kan dit ook onder een controle van de Rijksauditdienst vallen. Steekproefsgewijs licht deze instantie de dossiers door. Controle op de Social Return voorwaarde geschiedt door middel van de Eigen Verklaring Social Return die de opdrachtnemer dient aan te leveren. Via deze verklaring dient opdrachtnemer aan te geven dat hij aan het gevraagde percentage heeft voldaan en de ingezette arbeidskracht een Social Return indicatie heeft.

De steekproef is ook bedoeld om zicht te krijgen op (administratieve) lasten bij opdrachtnemers en de feitelijke (on)mogelijkheden om werk(ervaring)plekken in diensten en werken te realiseren. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van de steekproefcontroles. De opzet wordt afgestemd met de Rijksauditdienst. Als een van uw projecten in de steekproef valt, wordt u als aanbestedende dienst hiervoor benaderd. Feitelijke uitvoering van de controle vindt plaats bij de opdrachtnemer.

Te verwachten gevolgen

Er moet door aanbestedende diensten, zoals onderwijsorganisaties, goed worden nagedacht over de wijze waarop aanbestedingen worden ingericht. Hoewel het doeltreffend toepassen van Social Return bij aanbestedingen wellicht gaat leiden tot economisch meest voordelige inschrijvingen, zou dit in bepaalde gevallen voor bepaalde type opdrachtnemers kunnen leiden tot hogere kosten. Bijvoorbeeld omdat de opdrachtnemer kosten moet maken om te kunnen voldoen aan de sociale criteria. Ook voor het onderwijs betekent dit dat deze kosten kunnen worden doorvertaald in de offerteprijs.
Aan de andere kant kan een kostenverhoging door Social Return ook uitblijven. Immers, de economisch meest voordelige inschrijving krijgt de opdracht juist gegund, als Social Return op de goede manier onderdeel uitmaakt van de aanbesteding.

Een ander mogelijk gevolg betreft het ontstaan van een draaideureffect. Door de huidige krimpende markt (lagere bezettingsgraad) is het mogelijk dat door de toepassing van Social Return het eigen personeel en de eerder aangetrokken medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt niet langer geplaatst kunnen blijven en/of ontslagen worden.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

December uitgave

Partners