Beoordeling- en selectiefase

E-mailadres Afdrukken

Bij Europees aanbesteden worden veel begrippen gebruikt; niet altijd is helder wat welk begrip precies inhoudt. ‘Geschiktheidseisen’, ‘uitsluitingsgronden’ en ‘selectiecriteria’ zijn begrippen in de beoordeling- en selectiefase bij Europese aanbestedingen. De term ‘gegadigden’ wordt gehanteerd voor ondernemers die willen meedingen naar de opdracht in de ‘niet openbare procedure’ (procedure met voorselectie). De term ‘inschrijvers’ wordt gehanteerd voor ondernemers die willen meedingen naar de opdracht voor de ‘openbare procedure’ (procedure zonder voorselectie). Doel van dit artikel is het verschaffen van helderheid in deze beoordeling- en selectiefase.

Geschiktheidseisen

De begrippen ‘geschiktheidseisen’ en ‘selectiecriteria’ worden geregeld met elkaar verward. Geschiktheidseisen toetsen of een gegadigde of inschrijver geschikt is voor de uitvoering van de opdracht. Er wordt van de gegadigden of inschrijvers een bepaald niveau geëist op het gebied van draagkracht en bekwaamheden om te worden toegelaten tot de aanbestedingsprocedure.

Selectiecriteria

In het verlengde van de geschiktheidseisen liggen de ‘selectiecriteria’. De selectiecriteria dienen ertoe het aantal geschikte gegadigden die voldoen aan de geschiktheidseisen verder te beperken (bij een niet-openbare procedure). Het is feitelijk een tweede schifting van de gegadigden (ondernemers). Voorbeelden van selectiecriteria zijn ‘financiële omvang van de onderneming’ of de ‘kwaliteit en/of omvang van referenties van de onderneming’. Tevens kunnen er eisen gesteld worden aan de technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid van de onderneming. Dit kan de gegadigde aantonen door bijvoorbeeld referenties te tonen waarbij vergelijkbare werkzaamheden zijn uitgevoerd. Aanbestedende dienst kan een weging aan de beoordeling van de selectiecriteria opnemen.

Uitsluitingsgronden

Uitsluitinggronden zien toe op de persoonlijke omstandigheden van de inschrijvers of gegadigden, die voor de aanbestedende dienst reden kunnen zijn om hen uit te sluiten van de aanbesteding. De Europese regelgeving kent twee soorten uitsluitingsgronden; de verplichte- en de facultatieve uitsluitinggronden.

Verplichte uitsluitingsgronden zijn bijvoorbeeld (onherroepelijke) veroordeling voor deelneming aan een criminele organisatie of valsheid in geschrifte. Is een van de verplichte uitsluitingsgronden van toepassing op een gegadigde, dan moet de aanbestedende dienst deze gegadigde uitsluiten van deelname aan de aanbestedingsprocedure.
Daarnaast is aanbestedende dienst vrij om één of meerdere facultatieve uitsluitingsgronden op te nemen in de uitnodiging tot inschrijving. Zoals bijvoorbeeld faillissement of het niet voldoen aan de belastingplicht. Als een inschrijver voldoet aan een van de facultatieve uitsluitingsgronden, dan kan de aanbestedende dienst deze inschrijver uitsluiten van deelname aan de aanbestedingsprocedure.

Uitgangspunten bij het stellen van eisen

Het is van belang dat aanbestedende diensten geen eisen stellen die resulteren in het afvallen van ‘goede’ ondernemers. Om dat te waarborgen dienen redelijke kwalitatieve selectiecriteria opgesteld te worden. De inhoudelijke normen van non-discriminatie, objectiviteit en proportionaliteit dienen in acht te worden genomen.

Welke uitgangspunten dient u te hanteren voor het opstellen van kwalitatieve selectiecriteria?

  • Wat is de geldigheidsduur van een verklaring?
  • Hoe wordt er beoordeeld? (Wat is bijvoorbeeld gunstiger voor de aanbestedende dienst, een volle orderportefeuille of een lege orderportefeuille?)
  • Er mogen geen buitenproportionele eisen gesteld worden (zoals bijvoorbeeld een minimale jaaromzet van € 30 miljoen bij een Europese aanbesteding van een levering ter waarde van € 500.000.) Een proportionele minimale jaaromzet is maximaal drie keer de opdrachtwaarde.

Indien in een land een officiële instantie bevoegd is verklaard voor het afgeven van bepaalde documenten, dan mogen alleen de door deze instantie verstrekte documenten als bewijs worden aanvaard. Notarisverklaringen zijn hiervoor geen alternatief!

Juridische invalshoek

Indien een aanbestedende dienst selectiecriteria heeft vastgesteld, dan moeten deze selectiecriteria gedurende de gehele aanbestedingsprocedure op dezelfde wijze uitgelegd worden. Het geven van een nadere uitleg aan een selectiecriterium is ook niet toegestaan. Het gedurende de procedure laten vallen van selectie-eisen is niet toegestaan. Indien dit wordt nagelaten handelt de aanbestedende dienst in strijd met de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht. Het is immers mogelijk dat de belangen van potentiële inschrijvers worden geschonden.

Samengevat

De termen geschiktheidseisen, selectiecriteria en uitsluitingsgronden hebben betrekking op de beoordeling van inschrijvers of gegadigden. Bij de geschiktheidseisen wordt getoetst of de inschrijver in staat is om na gunning de opdracht uit te voeren. Door middel van selectiecriteria wordt het aantal geschikte gegadigden beperkt tot een vooraf bepaald aantal. Uitsluitingsgronden dienen ervoor te zorgen dat niet integere bedrijven (ondernemers) worden uitgesloten van deelname aan de Europese aanbestedingsprocedures.

Meer informatie

mr. P.J.A.F. (Paul) van Sleeuwen, Pro Mereor Inkoopkenniscentrum, T: 026 - 370 14 76, www.pro-mereor.nl

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Agenda

Geen evenementen

mei uitgave

Partners