Veiligheidsbeleid verdient meer aandacht

E-mailadres Afdrukken

Schoolbesturen hebben te weinig aandacht voor schoolveiligheid. Zeker in een maatschappij met toenemende spanningen is het voor scholen zaak het veiligheidsbeleid goed op orde te hebben. Probleem is alleen dat het zeer veel omvattend is en dat de regelgeving continu verandert. Waar te beginnen?


Bij PCOU Willibrord, een Utrechts schoolbestuur met 65 schoolgebouwen in de portefeuille, werken ze al enkele jaren aan een aangescherpt veiligheidsbeleid. De jaarlijkse ontruimingsoefeningen worden daar gebruikt om het veiligheidsbeleid tegen het licht te houden. “Inzicht in je situatie is heel belangrijk”, stelt Chantal Broekhuis, teamleider Facility en Huisvesting bij PCOU Willibrord. Het veiligheidsbeleid moet zich volgens Broekhuis niet alleen richten op de scholen an sich, het moet ook echt een plek krijgen in de hele organisatie. “Het besef in de organisatie is er nog te weinig. Schooldirectie en het College van Bestuur hebben hierbij een uitvoerende en toetsende rol en zijn daarvoor verantwoordelijk.”

Brandveiligheid
De directe aanleiding om het veiligheidsbeleid op te stellen kwam voor het Utrechtse schoolbestuur toen de brandweer enkele jaren geleden controles op scholen uitvoerde. “De regelgeving voor brandveiligheid werd aangescherpt en het bleek dat we daar nog een opgave te doen hadden”, vertelt Broekhuis. “Voor ons was dat hét signaal om te kijken hoe het in de breedte gesteld was met onze schoolveiligheid. Fysiek zijn de schoolgebouwen nu ingericht op de vingerende regelgeving en ook op het vlak van sociale veiligheid wordt het beleid tot uitvoering gebracht. We hebben het ondertussen aardig op orde, maar mede door de veranderende regelgeving hebben wij onze handen nog vol om bij te blijven.”

 

Chantal Broekhuis: "Schoolveiligheid moet een plek krijgen
in de hele organisatie"


Kennis inkopen
Het veiligheidsbeleid behoort niet tot de core business van scholen en dus staat het in veel gevallen niet hoog op de prioriteitenlijst. Bovendien is er binnen schoolbesturen in veel gevallen te weinig kennis rond de wet en regelgeving omtrent veiligheid. “Voor wij met ons veiligheidsbeleid aan de slag zijn gegaan hebben we een aantal gesprekken gevoerd met adviseurs om te achterhalen wat schoolveiligheid nou precies inhoudt. Dan kom je op een heel breed veld. We hebben het dan niet alleen over fysieke maatregelen, zoals gebruiksvergunningen, ontruimingsplannen, veiligheidskeuringen voor installaties en speeltoestellen, legionella plannen en bhv-trainingen, maar ook over schoolveiligheidsplannen, pestprotocollen, incidentenregistratie en Arbo beleid. We hebben overleg gevoerd met verschillende adviseurs en geïnventariseerd wat er allemaal noodzakelijk was in het kader van wet en regelgeving en dat bleek veel meer te zijn dan we op ons netvlies hadden.”

ESF-subsidie
Een van de adviseurs waarmee Broekhuis in die tijd aan tafel zat wees op de ESF-subsidie (Europees Sociaal Fonds) die kon worden ingezet om een schoolveiligheidsbeleid op te zetten. “We hebben een aanvraag gedaan voor ons schoolbestuur en de subsidie (€ 18.000) ook gekregen. Daarmee konden we de adviseur aan het werk zetten om samen met ons een beleid op te stellen. Zo hebben we een schema opgesteld van wat er allemaal moest gebeuren om het veiligheidsbeleid weer helemaal up to date te krijgen. Daarna zijn we op de verschillende onderdelen gaan sturen. Daarvoor hebben we ook een adviseur in de hand genomen die met ons een plan van aanpak heeft opgesteld.”

Ontruimingsoefening
“Die adviseur stelde voor om gekoppeld aan de BHV-trainingen een verplichte ontruimingsoefening te houden, waarbij tevens de schoolveiligheid op de wettelijk verplichte elementen wordt getoetst. Zo werd een 0-situatie in beeld gebracht en werd inzichtelijk op welke onderdelen gestuurd moest worden. Daarnaast is een adviseur in de hand genomen die de scholen op weg heeft geholpen met het maken van de schoolveiligheidsplannen. En we hebben een aantal workshops gehouden: hoe ziet zo’n schoolveiligheidsplan er uit? Wat moet er allemaal in zitten? We hadden uiteraard een basisopzet, maar elk plan is schoolspecifiek. Het moet gaan leven en dus moeten de scholen er echt zelf mee aan de slag. Hetzelfde geldt voor de RI&E (Risico Inventarisatie en Evaluatie), ook die moeten de scholen zelf schoolspecifiek maken. Zij moeten er immers mee werken.”

Externe audit
Cindy Mooring heeft binnen de afdeling Facility en Huisvesting bij PCOU Willibrord het veiligheidsbeleid in haar portefeuille. Zij heeft de veiligheid op de scholen de laatste jaren zien toenemen. “Drie jaar geleden hebben we de externe audit gehad. Daarbij hebben we gekeken of alle keuringen op orde waren. Dat wordt nu voortaan bovenschools geregeld. Vorig jaar hebben we de tweede audit gehad en we zien gelukkig duidelijk een stijgende lijn. Maar we zijn er nog niet helemaal.”

Sociale veiligheid
Een belangrijk aspect van het veiligheidsbeleid op scholen is de sociale veiligheid. “Gezien de maatschappelijke ontwikkelingen verdient schoolveiligheid meer aandacht dan het nu krijgt”, stelt Broekhuis. “Als je kijkt naar maatschappelijke ontwikkelingen: de vluchtelingenproblematiek, verschillende culturen, toenemende spanningen en incidenten, (internet)pesten, vechtscheidingen. De druk neemt alleen maar toe op schoolveiligheid.”

Steeds nieuwe regels
Mooring: “Sociale veiligheid is een lastig aspect. Het is moeilijk te meten en de regelgeving verandert continu. Vanaf de zomer (1 juli) komen er weer nieuwe regels waarbij de preventiemedewerker een grotere rol krijgt. Het is lastig om de nieuwe regelgeving bij te houden en telkens opnieuw te implementeren. Maar dat is gezien de maatschappelijke ontwikkelingen wel heel belangrijk.”

 

Cindy Mooring: "Veiligheid is een samenspel tussen
verschillende partijen"


Niet in het zicht
De vraag is ook in hoeverre er fysieke maatregelen genomen moeten worden om het veiligheidsgevoel op scholen te vergroten. Broekhuis: “Wij hebben het liefst zo min mogelijk fysieke maatregelen in het zicht, dat kan het gevoel van onveiligheid namelijk versterken. Dan veroorzaak je angst en dat is nooit goed. Dat maakt de situatie alleen maar erger. We proberen daarom bewust met protocollen en procedures dingen te ondervangen. We sturen op veiligheid met bhv’ers en onze schoolveiligheidsplannen. Maar er zijn uiteraard situaties te bedenken waarbij je niet om fysieke maatregelen heen kunt. Om een voorbeeld te noemen: bijna al onze po-scholen hebben overdag de deur op slot. Een triest gevolg van de veranderende maatschappij.”

WhatsApp-groep
Bij calamiteiten werkt de PCOU Willibrord met een WhatsApp-groep. En om de leraren te ondersteunen geeft personeelszaken trainingen op het gebied van weerbaarheid. Broekhuis: “Steeds vaker gebeurt het dat wij via de social media eerder op de hoogte zijn van calamiteiten dan via onze eigen organisatielijn. Dat hebben we laatst nog aan de hand gehad bij een brand in een van onze schoolgebouwen. We richten dan direct een WhatApp-groep in zodat we snel en accuraat met schooldirectie en schoolbestuur kunnen communiceren. In alle gevallen wordt de politie geïnformeerd en wordt aangifte gedaan. Via social media werden alle betrokkenen snel en goed op de hoogte gehouden van de situatie. Mede daardoor is de ontruiming bij de brand goed verlopen. Dat geeft maar weer aan hoe belangrijk goed veiligheidsbeleid is.”

Bewustwording
Bewustwording is volgens Mooring en Broekhuis het sleutelwoord als het om schoolveiligheid gaat. “Er moet meer aandacht komen voor schoolveiligheid, zowel op de werkvloer als bij het bestuur”, stelt Mooring. “Het is daarbij echt een samenspel tussen de verschillende partijen, ze moeten elkaar aanvullen en versterken.” Broekhuis: “De eerste stap is toetsen hoe de scholen ervoor staan bij de ontruimingsoefeningen. Daarna kun je je plan verder uitrollen. Het hoeft niet heel veel extra tijd te kosten, want de ontruimingsoefeningen moet je toch doen. En het inzicht wat je hiermee verkrijgt helpt enorm bij de bewustwording.”

Veiliger
Scholen die met hun veiligheidsbeleid aan de slag willen moeten volgens Broekhuis verder kijken dan brandveiligheid en pestprotocollen. “Wij bekijken de veiligheid integraal. We hebben het van onderaf opgebouwd en hebben er echt een leerproces van gemaakt. We zien nu daadwerkelijk dat de scholen er qua veiligheid op vooruit zijn gegaan. Niet alleen zijn de resultaten van de jaarlijkse toetsingen beter, maar er is ook in de breedte meer aandacht voor schoolveiligheid. En dat is een goede ontwikkeling.”

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

December uitgave

Partners