Robert Geerdink, OPO: “Veiligheidsbesef is zichtbaar toegenomen bij gebruikers van het schoolgebouw”

E-mailadres Afdrukken

Alle 23 basisscholen in de gemeente Hof van Twente zijn sinds 2011 in bezit van het Keurmerk Veilige School. De scholen zijn onder begeleiding van Public Facilities voorzien van technische installaties en bouwkundige ingrepen, die de kans op brand en inbraak moeten verkleinen en eventuele schade beperken. Maar alleen met installaties heb je nog geen veilig schoolgebouw, zegt Martijn Harbers, projectleider van de gemeente Hof van Twente. “Het keurmerk garandeert niet alleen dat de goede maatregelen zijn genomen, maar ook dat ze op een goede manier zijn geborgd. Dus de veiligheid is op dit moment gegarandeerd en je weet als school wat je moet doen om dat in stand te houden. En dat wordt jaarlijks gecontroleerd.”

De gemeente Hof van Twente is sinds 2001 bezig met de veiligheid van schoolgebouwen, in eerste instantie vanwege de verzekerbaarheid. Na de doordecentralisatie in 1997 kwamen de schoolgebouwen onder de VNG-raamovereenkomst te vallen, die de meeste lokale overheden hanteerden om hun gebouwen te verzekeren. Vanwege de vele schades aan schoolgebouwen stegen die premies explosief, tot wel 500%. Toch betaalden de meeste gemeenten liever die torenhoge premies, dan dat ze ineens vele tonnen moesten investeren om de schoolgebouwen op orde te krijgen. De verzekeraars wilden dat niet meer en zetten gemeenten met financiële stimuleringsmaatregelen onder druk om de gebouwen beter te beveiligen. Gemeenten die dat deden profiteerden van premievoordelen tot wel 80% en dus voldoende om de noodzakelijke maatregelen te kunnen financieren. Ook Hof van Twente heeft van die regeling gebruik gemaakt.

Complex proces

Het premievoordeel was geldig vanaf het moment dat een veiligheidstraject op een school startte. Daarom ging de gemeente Hof van Twente daar heel voortvarend mee van start. Martijn Harbers: “Het was vooral een centenkwestie, waarbij in eerste instantie alleen aan technische maatregelen werd gedacht. De installateur kreeg opdracht om allerlei maatregelen te nemen, maar in de scholen werden die alleen maar ervaren als overlast. Wat uit het oog werd verloren was een stukje maatschappelijke verantwoordelijkheid.”

Door de vuurwerkramp in Enschede en de brand in Volendam zijn de regels rond veiligheid in de loop der jaren enkele keren aangepast. Mede daardoor verliep het traject in Hof van Twente in eerste instantie vrij stroef. Public Facilities had een coördinerende rol en zorgde ervoor dat er structureel en regelmatig overleg werd gevoerd tussen alle betrokken partijen. Vanaf dat moment ging het beter, legt verantwoordelijk bestuurder Robert Geerdink van Stichting Openbaar Primair Onderwijs Hof van Twente uit. “Aanvankelijk begreep men elkaar niet. De gemeente, de schoolbesturen en de installateur bleken elk hun eigen ideeën te hebben over veiligheid. En ook op de scholen was veel weerstand. Logisch, want wat hebben die mensen nou te maken met verzekeringsgeld? Om het vlot te trekken is met name de expertise van Public Facilities erg belangrijk geweest. Zij hebben de ervaring en kennen de processen die daarmee gepaard gaan.”

Fysieke maatregelen

Het verbeteren van de fysieke veiligheid van de schoolgebouwen werd als uitgangspunt genomen. Op basis van een nulmeting werd in overleg met de installateur bepaald welke maatregelen genomen moesten worden. Rob Vrolijk van Public Facilities: “Als je aan zo'n traject begint weet je wel naar welke eindsituatie je toe wilt, maar de beginsituatie is op iedere school anders. Voor iedere school hebben wij een maatwerkplan gemaakt om te komen tot een betere brandveiligheid en inbraakpreventie.”

V.l.n.r.: Martijn Harbers (gemeente Hof van Twente), Rob Vrolijk (Public Facilities) en Robert Geerdink (bestuur OPO).

Voor de scholen waren dat ingrijpende veranderingen. Ze kregen nieuwe gecertificeerde sloten op de deuren, er kwam een inbraakalarm, deuren werden voorzien van drangers of magneetklevers en overal in de scholen werden rookmelders geplaatst. Robert Geerdink: “Gemiddeld was een installateur minimaal drie weken op een school aan het werk, wat natuurlijk de nodige overlast met zich meebracht. Maar ook daarna werden de installaties door het personeel op school aanvankelijk vooral als lastig ervaren, vooral bij valse meldingen. De bewustwording dat veiligheid meerwaarde heeft is bij hen pas ontstaan nadat wij als schoolbesturen samen met de gemeente een heel scala aan organisatorische maatregelen hebben doorgevoerd.”

Veiligheid borgen

De wens om te voldoen aan de eisen van het Keurmerk Veilige School was een mooie kans om meer te focussen op de meerwaarde voor de gebruikers, waardoor de veiligheid in de nacht- en de dagsituatie verbetert. In de scholen moesten mensen de installaties op een goede manier gaan gebruiken en zich beter bewust worden van potentieel onveilige situaties. Robert Geerdink: “We hebben als gezamenlijke schoolbesturen tien conciërges opgeleid, die elke maand de verplichte keuringen doen. Vier conciërges van onze stichting doen dat ook voor een ander bestuur.

Doordat we dat zelf doen besparen we zo'n 1000 euro per jaar per school, maar wat belangrijker is, is dat we de kennis bij de scholen naar binnen hebben gebracht en betrokkenheid bij de rest van het personeel hebben gecreëerd.” Nu is die bewustwording bij alle scholen in de hele organisatie aanwezig. Vluchtdeuren worden niet geblokkeerd met kasten, er staan geen kapstokken voor de brandhaspels, iedereen kent de vluchtroutes, ontruimingsplannen worden uitgevoerd en nabesproken. Martijn Harbers: “Met name die ontruimingsplannen en het oefenen daarmee hebben echt resultaat in de bewustwording van met name de leerkrachten en leerlingen.”

Online monitoren

Public Facilities heeft voor de schoolleiding een slim hulpmiddel ontworpen om het personeel goed te kunnen aansturen, vertelt Rob Vrolijk. “Alle signaleringen in de scholen worden verzameld bij een particuliere alarmcentrale. Wij presenteren die informatie met een webbased platform in Jip- en Janneketaal aan de scholen, zodat er logische conclusies getrokken kunnen worden over wat er gebeurt. Dus daarmee hebben scholen iets in handen om te kunnen controleren, zonder dat het op een vervelende manier gebeurt.” Scholen kunnen nu online zien wanneer de conciërges hun inspecties hebben gedaan, of en wanneer het alarm inen uitgeschakeld wordt en op welke momenten er een brandmelding wordt verstuurd. Robert Geerdink legt uit dat hij nu actie kan ondernemen op allerlei ongewenste situaties waar hij anders misschien nooit achter was gekomen. “Als een brandmelder drie keer per nacht afgaat kun je de installateur erbij halen. Als schoonmakers structureel vergeten het alarm in te schakelen kun je in gesprek gaan met het schoonmaakbedrijf, want als er dan wordt ingebroken zijn zij verantwoordelijk. Al dat soort dingen hebben we nu onder controle.”

Leidraad voor andere gemeenten

Het proces om alle basisscholen in Hof van Twente te laten voldoen aan het Keurmerk Veilige School is een jarenlang traject geweest, waarin lang niet altijd alles van een leien dakje is gegaan. Martijn Harbers: “Bij dit soort trajecten, mede doordat je als gemeente een koploper bent en de wetgeving in de tussentijd enkele keren is gewijzigd, duurt het lang voordat een dergelijk proces is doorlopen en de kwartjes gaan vallen. Belangrijk in het proces is de expertise van Public Facilities geweest op het gebied van wetgeving en brandveiligheid, met name in de communicatie richting de installateur. Het draaiboek dat is ontstaan gedurende het proces kan prima als leidraad dienen voor gemeenten die nog aan het begin van dat proces staan.”

Het Keurmerk Veilige School ligt binnen bereik van alle scholen in Nederland. Het kan worden aangevraagd door gemeenten en/of het schoolbestuur, de beheerder/eigenaar van het schoolgebouw. Het belang van het KVS is om alle eisen voor een fysiek veilige school helder in kaart te brengen. De uiteindelijke certificering is geen doel op zich, maar maakt onderdeel uit van een traject, waarin een uitgebreide veiligheidsinventarisatie wordt uitgevoerd.

Rob Vrolijk benadrukt dat scholen die aan het Keurmerk Veilige School voldoen in zekere zin ontzorgd zijn. “Sinds 2008 zijn schooldirecteuren bij wet verantwoordelijk voor het geval er iets mis gaat. Nu kun je aantonen dat je het goed hebt geregeld, dus je hebt je ingedekt.”

Informatie?

Voor meer informatie over het Keurmerk Veilige School kunt u contact opnemen met: Public Facilities, Rob Vrolijk, 0592 - 372414. Op www.keurmerkveiligeschool.nl kunt u bij 'Is mijn school veilig?' een check uitvoeren om te kijken of uw school veilig is en in aanmerking komt voor het keurmerk.

 

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners