Kees van der Velden, directeur IKC De Kubus in Druten: “Een speelplaats met natuurlijke elementen stimuleert het speelgedrag”

E-mailadres Afdrukken

Bij het Integraal KindCentrum De Kubus in het centrum van Druten is een grote avontuurlijke speelplaats aangelegd, met veel groen, een bank van wilgentakken, een vijver, klimrekken, een dierenverblijf, een slootje, een waterpomp, veldjes voor hockey en voetbal. De droom van directeur Kees van der Velden kwam daarmee uit. “Kijk naar het speelgedrag van kinderen. Ze spelen bijvoorbeeld graag verstoppertje, zelfs al zitten ze in groep 8. Dit speelgedrag is “natuurlijk” en daarop wilden wij anticiperen.”

 

IKC De Kubus in Druten is in augustus 2012 geopend en huisvest een basisschool van 640 kinderen met buiten- en tussenschoolse opvang, een kinderdagverblijf en een peuterspeelzaal. Anders dan bij brede scholen gaat het hier om echte integratie: al het personeel is in dienst van Stichting Primair Onderwijs Maas & Waal (SPOM) en er is één directeur, Kees van der Velden. “Los van de pedagogische intenties wilden wij de ouders tegemoetkomen v.w.b. een goede opvang voor hun kinderen. Het veelvuldig verplaatsen levert hieraan geen bijdrage. Kinderen tussen 0 – 12 jaar kunnen hier de hele dag terecht.”

Natuurspeelplaats
De bijzondere natuurspeelplaats wordt volop gebruikt en speelt nadrukkelijk een rol in het onderwijs. Maar het meest belangrijk is dat de kinderen er in de pauzes kunnen ontspannen en vervolgens weer fris de volgende les in kunnen. Van der Velden heeft in het verleden al geëxperimenteerd met speelplaatsen om kinderen te stimuleren tot spelen. Bij één van de scholen waar hij werkte was een saai betonplein. Door daar grote houten schotten op te zetten, kriskras door elkaar, gingen de kinderen daar onmiddellijk allerlei functies bij bedenken. “In plaats van voortdurend in de gaten te houden wat de andere kinderen aan het doen waren, was het buitengedrag ineens veel meer gericht op speelbeleving. Ze waren minder snel geïrriteerd, wat leidde tot minder ruzies. Er was een duidelijke relatie tussen het gedrag en de omgeving.”

De speelplaats in Druten kwam er echter niet zonder slag of stoot. Een eerste plan jaren geleden werd door de leerkrachten niet omarmd. Ze waren vooral bang dat de kinderen vuile kleren kregen als ze in de struiken speelden. Van der Velden ging zich oriënteren op mogelijke oplossingen en kwam terecht bij Buitenruimte voor Contact (BRvC), een organisatie in Rotterdam. BRvC richt speelplaatsen op een andere manier in om onder andere pestgedrag te voorkomen. Met name in de gemeente Rotterdam  zijn speelplaatsen ingericht waar basketbal en voetbal minder prominent aanwezig zijn, maar waar wel ieder kind zijn eigen ding kon doen. Een groene speelomgeving levert hieraan een belangrijke bijdrage. “Die mensen hebben wij ingehuurd en al pratende zijn we tot allerlei ideeën gekomen om de speelplaats hier vorm te geven.”

Als het regent ...
De natuurspeelplaats bestaat uit flinke boomstammen, heuveltjes, veel zand, een vijver en een slootje, allerlei natuurlijke elementen en speelveldjes. Het is zo ingericht dat ook bij regen buiten gespeeld kan worden. “Die heuvels zijn heel populair bij de kinderen, maar bij regen waren die toch te modderig. Uiteindelijk hebben we besloten om de helft van de heuvels te bekleden met kunstgras, zodat ze toch de heuvels op kunnen als het regent.”
De natuurspeelplaats is een groot succes, maar had ook een keerzijde. Zo’n speelplaats vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid. De voorbereidingstijd was tekort om dit goed neer te zetten. Het initiatief lag voor wat dit betreft niet bij het personeel en/of de kinderen. “Met behulp van bovengenoemd bureau hebben we achteraf het waarom van de inrichtingselementen kunnen benadrukken en hebben wat dingen aangepast en verduidelijkt in de organisatie. Nu zie je dat anderen de zorg en verantwoordelijkheid, met als voorbeeld de dagelijkse zorg voor de dieren door de groepen 6, steeds meer naar zich toetrekken.”

Integratie in de lessen
De natuurtuin is in de loop van het jaar steeds meer iets van de hele school geworden. Iedere groep is verantwoordelijk voor een stukje van de tuin. Groep 6 zorgt voor de kippen, de cavia's en de duiven. Een andere groep zorgt ervoor dat de  takken uit de wilgenbank waarmee gespeeld wordt weer terug gestoken worden. Ronduit vernieuwend is de manier waarop het natuuronderwijs op de schop is gegaan. “We hebben geen boeken meer. Het zijn allemaal praktijkthema's geworden, waarbij verbinding wordt gezocht met de uiterwaarden of een bos in de buurt. Maar als je praat over sloten of een moeras kun je ook in de natuurtuin terecht. Er zit genoeg leven in deze elementen.”

Tevreden
Door de natuurspeelplaats zijn de kinderen anders gaan spelen en zich anders gaan gedragen. Natuurlijk gaat er ook weleens iets mis, maar dat hoort erbij en dat moet je als leerkracht goed begeleiden. Ook de ouders zijn tevreden. “We waren benieuwd naar de reacties van de ouders, want de kinderen komen niet altijd even schoon van school. Maar dat hebben ze gelukkig met weinig morren geaccepteerd.”

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

December uitgave

Partners