Proef met e-bikes op middelbare scholen pakt in verschillende provincies succesvol uit

E-mailadres Afdrukken

 

In krimpgebieden moeten leerlingen een langere weg van huis naar school en vice versa afleggen. Ook rijden steeds meer bussen kilometerslang zonder passagiers. Het rijden volgens een dienstregeling is volgens de provincies Groningen, Overijssel en Gelderland eigenlijk ouderwets en onbetaalbaar. Toch moeten stad en platteland goed bereikbaar zijn. Voor scholieren wordt nu met succes gekoerst op de elektrische fiets als alternatief.


De afgelopen jaren zijn in onder andere Apeldoorn, Epe en Zwolle al proeven gehouden om busreizigers op de elektrische fiets te krijgen. De insteek was iedere keer het ontlasten van het openbaar vervoer in de spits. Vijf leerlingen van de scholengemeenschap Capellenborg in Wijhe hebben op 11 april jl. een nieuwe e-bike ontvangen. De gemeente, provincie Overijssel en Capellenborg hopen met deze proef een alternatief in handen te hebben voor het gebruik van onrendabele buslijnen. Het is voor het eerst dat een provincie een dergelijke vorm van 'openbaar vervoer' voor scholieren inzet. De leerlingen krijgen bij toerbeurt twee weken de elektrische fiets mee, ook in de weekeinden. De proef loopt tot en met 3 juli 2016.
 
Sven Metsemakers, schoolleider van de scholengemeenschap Capellenborg in Wijhe, draait er niet omheen: de proef met de elektrische fietsen op zijn school koppelt hij niet zo nadrukkelijk aan buslijn 161. Natuurlijk wordt fietsen gezien als alternatief, mocht de bus op termijn verdwijnen. Maar Capellenborg boog zich al over mobiliteit. Metsemakers: "We vroegen ons af of we daarmee alle kansen benutten. Als school hebben we primair een pedagogische rol, maar we willen leerlingen ook bewust maken van gezonde leefstijlen. Het rijden op een e-bike maakt daar deel van uit. De leerlingen deelden deze mening."

Kwart is potentiële doelgroep
Parallel aan die verkenning liep de aandacht die de provincie voor lijn 161 vroeg. Vooral in de spits is een volle bus vooral te danken aan leerlingen van Capellenborg. Omdat elk uur lijn 161 te laten rijden op termijn niet haalbaar bleek, zocht Capellenborg met de provincie naar de haalbaarheid van een schoollijn. Een bus die alleen 's ochtends en 's middags rijdt. Afhankelijk van de behoefte een of meerdere keren. "Wij kunnen daarop het rooster aanpassen. Hier in school zijn de faciliteiten om huiswerk te maken." Metsemakers denkt dat tussen de 35 en 40 leerlingen van Capellenborg regelmatig de bus pakken. "Er worden ook veel leerlingen door ouders naar school gebracht. Misschien dat wel een kwart van onze leerlingen een potentiële doelgroep voor de e-bike is."
 

Vijf leerlingen van de scholengemeenschap Capellenborg in Wijhe hebben op 11 april jl. een nieuwe e-bike ontvangen waarvan ze, om toerbeurten, twee weken gebruik mogen maken, ook in de weekenden.

De leerling centraal
Van belang vindt Metsemakers dat de leerlingen veilig onderweg zijn. Dat betekent dat de e-bike van goede kwaliteit moet zijn, maar ook dat bij calamiteiten direct hulp aanwezig is. Hiervoor zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt een plaatselijke fietsenmaker. Het gaat hem niet in de eerste plaats om alle leerlingen uit de bus en op de e-bike te krijgen. Daarom vindt Metsemakers het jammer dat de focus teveel op de bezuiniging van het openbaar vervoer is gericht. Sowieso staat voor hem vast dat in de winterperiode een bus rijdt. Hij vindt het geen goed idee dat zijn leerlingen over donkere gladde wegen fietsen. "Maar in de zomer kunnen leerlingen wel meer op de fiets."

Voor de proef heeft de provincie vijf e-bikes beschikbaar gesteld. Leerlingen krijgen bij toerbeurt twee weken de elektrische fiets mee, ook in de weekeinden. "De belangstelling was tot ieders verrassing groot. We waren snel overtekend. Wie het verst van school woont, kreeg voorrang."



Groningen Bereikbaar: “Populariteit van de e-bike onder scholieren groeit”


Zo bleek onlangs uit een onderzoek, van Groningen Bereikbaar, in Groningen. Ruim 170 scholieren en studenten kregen een jaar lang een e-bike te leen en gaven aan deze leuk, gemakkelijk en 'snel' te vinden. De pilot is uitgevoerd bij CSG Augustinus en CSG Wessel Gansfort, Hanzehogeschool, Noorderpoort, Alfacollege en Rijksuniversiteit Groningen. Zij deden vooral mee, omdat ze graag een e-bike wilden uitproberen. Met name om te kijken of je sneller op school bent dan anders. Studenten uit het Hoger Onderwijs gaven in gesprekken aan dat ze graag mee wilden doen omdat ze dan flexibeler zijn. De busverbinding naar hun woonplaats is niet optimaal, met soms maar één bus per uur.

Geen suf imago
Uit de evaluatie bleek dat de meeste deelnemers fietsen op de e-bike leuk, gemakkelijk en ‘snel’ vinden. Dat de e-bike beter is voor het milieu dan het OV wordt ook als een voordeel gezien door een grote groep WO-studenten. Deze voordelen maken de e-bike een aantrekkelijk alternatief voor het OV. En voor het merendeel geldt: wanneer je als student of scholier dan toch een e-bike hebt, dan ga je hem ook gebruiken voor niet-schoolritten.
De e-bike heeft geen 'suf imago'. Integendeel, de jongeren zijn het oneens met de stelling dat ‘de e-bike vooral interessant voor ouderen of senioren is’. Het is dan ook niet verwonderlijk dat op een klein aantal deelnemers na, iedereen wel graag een e-bike wil hebben.

Een lease-constructie
De meeste respondenten geven aan dat de e-bike voordelen biedt, maar gaan niet direct tot aanschaf over. Zodra de e-bike goedkoper wordt en/of er een aantrekkelijke financiering mogelijk is zal de aanschaf van een e-bike een optie worden. Een leaseconstructie met een vast bedrag per maand zou uitkomst kunnen bieden. Na de pilot konden deelnemers een e-bike goedkoper aanschaffen (zogenoemde early bird). Ca. 10% van de scholieren (voortgezet onderwijs) en 7% van de WO-studenten hebben hier gebruik van gemaakt.

Directe gevolgen van de pilot

  • Hanzehogeschool en CSG zetten vanaf schooljaar 2015-2016 allebei twee e-bikes in om meer scholieren en studenten te laten kennismaken met de e-bike. Zodoende kunnen meer scholieren en studenten de e-bike uitproberen.
  • RUG en Hanzehogeschool hebben oplaadpunten laten aanleggen. Overigens bleek dat oplaadpunten geen noodzakelijke voorwaarde zijn voor het gebruik van een e-bike.
  • In samenwerking met Groningen Bereikbaar kunnen werknemers van de deelnemende scholen ook een e-bike uitproberen voor hun woon-werkverkeer.
  • Scholen hebben binnen hun WKR (de nieuwe werkkostenregeling) ruimte gemaakt om gebruik van de fiets/e-bike onder werknemers verder te stimuleren.
  • Daarnaast heeft de Hanzehogeschool vijf e-bikes uit de e-bike pool aangeschaft voor het zakelijk verkeer tussen de verschillende schoollocaties.
  • In de regio’s Gelderland en Utrecht zijn aan de hand van de Groningse aanpak soortgelijke e-bike pilots opgezet.



Provincies: “Werken aan een betaalbaar e-bikegebruik”


Ondanks het enthousiasme zien veel scholieren en studenten van een daadwerkelijke aankoop van een e-bike af. De belangrijkste reden hiervoor is de prijs. Een goede e-bike kost gemiddeld € 1.600,-. Groningen Bereikbaar heeft een studieopdracht uitgezet om te onderzoeken of er een e-bikedienst of -product kan worden ontwikkeld, waardoor jongeren betaalbaar een e-bike kunnen gebruiken. Het volgende schooljaar moet deze dienst of dit product beschikbaar zijn.

E-bikes leasen
Gelderland probeert te prikkelen tot het leasen van zo'n fiets. Dat loopt dan wel via een commerciële partij. "Die aarzelen vaak om in iets nieuws te stappen. Wij willen ze over de drempel halen door een subsidie. Je investeert twee ton en hoopt dat de markt zelf verder gaat", zegt woordvoerder Petra Borsboom van de Provincie Gelderland. Sparta uit Apeldoorn werkt daar nu aan mee. Welke vorm de lease precies krijgt, daar broedt het bedrijf volgens marketingmanager Marco Kalden nog op. "Maar het moet wel de drempel van de investering wegnemen." De aanschaf van een e-bike is voor veel ouders veel geld. "Wij denken aan een soort van gebruikerscontract. Dat je afspreekt dat je voor een bepaald bedrag per maand zo'n fiets een jaar of vier gebruikt. Daarna nemen wij hem terug."

Investeren in fietspaden
De e-bike rukt op en daar moeten wegen en fietspaden wel op worden aangepast. Gelderland zet daar flink op in. "Omdat wij de e-bike een cruciaal onderdeel vinden in het nieuwe openbaar vervoer. Juist in combinatie met snelfietspaden", zegt Borsboom.
Overijssel investeerde al flink in fietssnelwegen. "Binnenkort volgt een nieuw voorstel over kansen op fietsgebied", aldus woordvoerder Petra Timmer.
De ervaringen met de e-bike als alternatief voor het openbaar vervoer zijn in Apeldoorn en Epe positief. Twintig leerlingen van elke school maken tien weken lang gebruik van een elektronische fiets. Leerlingen blijken de bus links te laten liggen en pakken vrijwel alleen nog maar de fiets.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners