Jan Rijpstra, KVLO: "Ook bij de inrichting en bouw van accommodaties willen we een rol spelen"

E-mailadres Afdrukken

Het bewegingsonderwijs moet zelf initiatieven nemen en een grotere rol voor zich opeisen in Nederland. Onderwerpen als gezondheid en EHBO kunnen op scholen prima door vakleerkrachten lichamelijke opvoeding worden behandeld, sportaccommodaties kunnen efficiënter worden gebruikt, zeker als scholen verbindingen zoeken met sportverenigingen. Dat vindt Jan Rijpstra, sinds mei voorzitter van de KVLO, de vakvereniging voor leraren lichamelijke opvoeding. “Maar de basis is de kwaliteit van de lessen, de leerkracht en de accommodaties. Als we dat niet eerst goed regelen kunnen we nog zulke mooie plannen schrijven over het kweken en begeleiden van Olympische kampioenen, maar dan komen we geen stap verder.”

De nieuwe voorzitter van de KVLO deed bij zijn aantreden meteen van zich spreken door het Olympisch Plan te koppelen aan structurele maatregelen om kinderen meer te laten bewegen. In dat plan wordt er te gemakkelijk vanuit gegaan dat talent wat bij kinderen aanwezig is vanzelf naar boven komt. “Dat talent komt er alleen als er een goede motorische basis wordt gelegd en dat gebeurt nu veel te weinig. Dat vraagt forse investeringen in accommodaties en wetgeving waarin het bewegen van kinderen goed wordt geregeld.”

Jan Rijpstra weet hoe de hazen lopen in Den Haag. Hij was van 1994 tot 2005 voor de VVD lid van de Tweede Kamer en heeft zich altijd sterk gemaakt voor meer en beter bewegingsonderwijs. Bekend is de motie Rijpstra uit 2004, waarin is geregeld dat er op elke school drie uur bewegingsonderwijs per week wordt gegeven. Die motie is wel aangenomen maar tot op heden niet uitgevoerd. Ook is het nog steeds een doorn in het oog dat in 1996 bij de wet Educatie Beroepsonderwijs de verplichting van bewegingsonderwijs in het mbo is gesneuveld. “Qua discussie was dat een geweldige wet, waarbij je het gevoel had dat je echt met iets bezig was. Maar er werd afgesproken dat roc's zo min mogelijk regelgeving van boven opgelegd moesten krijgen, met als gevolg dat gymnastiek niet meer verplicht werd gesteld. Daardoor hebben een heleboel roc's de gymlessen geschrapt en heb je de rare situatie dat een leerling op het VO verplicht gym heeft en een leerling van dezelfde leeftijd op het roc niet.”

Breder oriënteren

De KVLO heeft zich de afgelopen jaren geprofileerd als een organisatie voor vakdocenten lichamelijke oefening. Die rol van vakorganisatie voor de 9.000 leden, blijft recht overeind staan. Maar Rijpstra wil dat de vereniging zich breder gaat opstellen en zich bijvoorbeeld ook gaat bezighouden met onderwerpen als eerste hulp en gezond eten. “Ik ben van mening dat een gymnastiekleraar makkelijker met kinderen kan communiceren – ook over gezond eten – dan de biologieleraar, die er een speciale les over geeft. Je moet het voor kinderen tastbaar maken, integreren en laten zien wat er gebeurt. Ik denk dat een leraar lichamelijke opvoeding daar heel geschikt voor is, zeker als hij daarbij gebruik maakt van nieuwe technieken, zoals een iPad. Dus daar liggen kansen.” Hij vindt dat ouders primair verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van de kinderen. De school heeft daarin een aanvullende en soms een sturende taak. “Kijk bijvoorbeeld naar het belang van een goed ontbijt. Ouders en kind hebben daar een eigen verantwoordelijkheid maar als school kun je hier wel aandacht aan besteden. En kom bij mij niet aan met 'we hebben al zo'n vol lesprogramma'. Dat past niet in mijn beeld van lesgeven. Het is een kwestie van doen, goede programma's ontwerpen. Ga de uitdaging aan om een methode te ontwerpen die zo aantrekkelijk is voor kinderen dat ze worden meegenomen in het kennisgebied wat ze zich eigen moeten maken, maar die tegelijkertijd een verandering van houding en gedrag bewerkstelligt.” Ook EHBO is zo'n onderwerp dat in de gymlessen kan worden geïntegreerd. “Ik vind het belangrijk dat een kind van jongs af aan weet wat je met eerste hulp kan doen. Natuurlijk, een kind van 7 kan je niet laten reanimeren, maar een kind van 16 kan met een AED wel veel doen. En het past in de maatschappij, dus daar moeten wij ons als KVLO op richten.”

Verbanden zoeken

De KVLO is aan het veranderen. Om de organisatie meer slagvaardig te laten opereren is het bestuur wat meer op afstand komen te staan. De dagelijkse leiding is sinds september in handen van directeur Cees Klaassen. Binnen de vereniging is een discussie gevoerd over de doelen van de vereniging. “Cees en ik willen dat we meer naar buiten treden en ons voor anderen openstellen. Daarom wil ik naar verbanden zoeken, ook naar andere personen in het onderwijsveld die gerelateerd zijn aan lichamelijke opvoeding. Zoals de combinatiefunctionarissen, van belang voor de verbinding tussen school en vereniging. En de sportcoaches die buiten het onderwijs in de sportwereld actief zijn. Ook voor de MBO'ers met een afgeronde opleiding Sport en Bewegen, moet de KVLO dé vakorganisatie gaan worden. Het bewaken van de kwaliteit van het lesgeven is voor ons heel belangrijk.” Zo heeft de KVLO als eerste vakvereniging in het onderwijs een beroepsregister opgezet, waar leraren lichamelijke opvoeding zich op vrijwillige basis kunnen aanmelden. Daarmee geven ze aan dat ze regelmatig bij- en nascholing zullen volgen, wat ook weer wordt bijgehouden. “Dat zal de toekomst worden van het hele onderwijs, net zoals in de medische wereld. Dus als je les wilt blijven geven zul je je vakkennis up-to-date moeten houden.” Ook in de richting van de accommodaties wil de KVLO een grotere rol spelen. Niet alleen bij de bouw en inrichting van de gymzalen en sporthallen, maar ook bij de exploitatie, de samenwerking en de logistiek daarbij. “Als je nou echt geld wil besparen moet je daar iets mee gaan doen. Sterker nog: dan kun je geld gaan verdienen. En door samen te gaan werken kun je vernieuwing gaan toepassen. Ik vind dat wij ons als KVLO daar nadrukkelijk in moeten gaan bewegen.”

Informateur

Als politicus weet Jan Rijpstra dat er tijdens een kabinetsformatie veel suggesties aan de onderhandelaars worden gedaan. Vandaar dat de KVLO een duidelijke brief naar de informateur heeft gestuurd met een vijftal wensen:

  1. Het kabinet legt een norm van drie uur gym en twee uur bewegen via school vast voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo.
  2. Het kabinet oormerkt geld uit de lumpsum voor scholen om drie uur bewegingsonderwijs door een vakleerkracht te garanderen voor ieder schoolgaand kind.
  3. Het kabinet voert de verplichting voor vakleerkrachten bewegingsonderwijs in het basisonderwijs in, en stelt gedurende vier jaar aflopend 100, 75, 50 en 25 miljoen euro ter beschikking om alle scholen in de gelegenheid te stellen binnen vier jaar vakleerkrachten bewegingsonderwijs aan te stellen.
  4. Het kabinet investeert jaarlijks 65 miljoen euro in lessen sport en bewegen op het mbo.
  5. Het kabinet stelt een tijdelijke regeling in waarin in totaal 80 miljoen euro vrijgemaakt wordt om aanpassingen aan accommodaties te realiseren zodat deze geschikt(er) gemaakt worden voor multifunctioneel gebruik.

Commerciële partijen

De plannen die de KVLO heeft kosten veel geld. Van de overheid valt in deze economische slechte tijd niet veel te verwachten, maar Rijpstra laat zich daardoor niet weerhouden. Nu investeren in bewegingsonderwijs levert later geld op. Maar hij kijkt ook naar andere mogelijkheden. En zou het bedrijfsleven ook geen rol kunnen vervullen? “Ik weet dat er in het onderwijs angst bestaat tegen commerciële partijen. Dat hebben we gezien bij de gezonde voeding. Unilever was bereid om dat te leveren, maar wel onder naamsvermelding. De Tweede Kamer voelde daar toen niets voor. Maar als er een product is wat je graag wilt hebben en je krijgt dat met verschrikkelijk veel korting. Wat is er dan tegen om dat ook te vermelden? Dat je over normen en waarden moet spreken met reclame is helder, maar ik vind het helemaal niet erg om daar relaties mee te leggen.” Een goed voorbeeld van sponsoring is de landelijke schoolsportcompetitie voor het VO: Mission Olympic. Deze competitie wordt georganiseerd door de KVLO en NOC*NSF en gesponsord door grote partijen, waaronder Coca Cola. “Cola heeft de naam dat er veel suiker in zit, dus daar word je dik van als je het veel drinkt. Ik vind het heel slim dat ze op deze manier hun andere producten naar voren brengen met de boodschap 'we gaan minder suiker drinken'. En je hoort niemand zeggen dat het een probleem is dat zij dat sponsoren. Wij hebben in het onderwijs dat bedrijfsleven gewoon nodig. En het bedrijfsleven heeft ons nodig. Laat dat dan een synergie zijn. Dus zorg voor goede spelregels en geef hen de kans óm te participeren.”

Campagne

Jan Rijpstra is van plan de KVLO de komende jaren een prominente rol te laten spelen. Er zijn grote plannen om in 2012 het 150 jarige bestaan van de KVLO te vieren. Zijn eerste grote actie als voorzitter is de start van de campagne '3 + 2 = een fit idee', die in oktober van start gaat. Daarmee stimuleert de KVLO dat er op alle scholen drie uur gym gegeven wordt door een vakleerkracht, met daarnaast buiten schooltijd, gecoördineerd door de school, nog een sport- en beweegaanbod van twee uur. Voor meer informatie over de campagne kunt u kijken op de website www.3plus2.nl

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners