Van Lodenstein College kiest voor dynamische leeromgeving

E-mailadres Afdrukken

Een nieuw schoolgebouw betekende aan het begin van dit schooljaar letterlijk een nieuwe start voor het Van Lodenstein College in Barneveld. De ingevoerde open leeromgeving zorgde voor een verder aangescherpte visie op het lesgeven. Van klassikaal en aanbodgestuurd onderwijs maakte het college de switch naar individueel en vraaggestuurd onderwijs in de Onderwijs Leerruimte (OLR). Alcedo, adviesbureau voor schoolinrichting, speelde hierbij een belangrijke rol.

André Pas, locatiemanager en Frans Vermeer, adviseur van Alcedo (links) in de Onderwijs Leerruimte (OLR) van het Van Lodenstein College in Barneveld. De visie van Alcedo, met de drie stappen: richting, inrichting, verrichting sloot goed aan bij het onderwijsconcept.

De sleutel tot het succes bij dit ingrijpende (bouw)proces voor het Van Lodenstein College ligt volgens locatiemanager André Pas in het eigenaarschap. “Eigenaarschap zet de mensen echt in hun kracht. Door mensen mee te laten denken, ze verantwoordelijk te maken, krijg je ze mee in een hele belangrijke ontwikkeling. Samen kom je er uit.”

Frans Vermeer, adviseur van Alcedo die nauw bij het project betrokken was, zag tot zijn tevredenheid dat er tijdens het bouwproces geen concessies werden gedaan aan het onderwijsconcept. “De vooraf vastgestelde uitgangspunten zijn niet onderuit gehaald, er zijn goede keuzes gemaakt en dat zie je terug als je nu door het gebouw loopt. Waar docenten in een traditioneel schoolgebouw vrij autonoom een eigen koninkrijkje hebben, wordt er hier, in deze open leeromgeving, veel meer samengewerkt.”

Feedback
“Er is in het nieuwe gebouw echt een feedback-cultuur ontstaan waarin mensen elkaar meer bevragen”, stelt Pas. “Door de inrichting, waarbij de verschillende teams rond de onderwijsleerruimte zitten, zijn er veel kortere lijnen ontstaan. Maar ook de transparantie in het gebouw helpt duidelijk om de nieuwe cultuur te ondersteunen.”
Het Van Lodenstein College heeft met het nieuwe schoolgebouw echt een metamorfose ondergaan. “We zaten voorheen in een oud gebouw met noodunits. Daar hebben we acht jaar gezeten. In 2010 werd bekend dat het college op deze locatie mocht gaan bouwen. Er is toen een werkgroep opgesteld uit alle geledingen van de school. We zijn heel voortvarend aan de slag gegaan en hebben andere scholen bezocht. We wilden duidelijk een beeld krijgen van de verschillende mogelijkheden.”

Visie
Kort daarna is het bouwproces in gang gezet. “We hebben allereerst de architect gekozen, Ron Leenheer. Die heeft onze visie vertaald naar een mooi schoolgebouw”, legt Pas uit. “Heel opvallend daarbij is dat zijn eerste schets uiteindelijk redelijk in tact is gebleven. Dat is veelzeggend. Hij had onze plannen duidelijk goed doorgrond en heel scherp vertaald in het ontwerp.” 15 juni 2012 werd begonnen met de bouw, een jaar later op 17 juni 2013 werd de school opgeleverd.
Het nieuwe gebouw was voor het bestuur van het Van Lodenstein College een mooie kans zich te bezinnen op het onderwijs. “De nieuwbouw is een mooie nieuwe start geweest voor ons”, zegt Pas. “We hebben ons heel basaal kunnen bezinnen: welke afspraken maken we met elkaar? Hoe gaan we met elkaar om? Welke aanspreekcultuur willen we? En hoe gaan we om met de leerlingen? Het gaat daarbij niet om opgelegde regels, maar meer om onze identiteit. Dat is natuurlijk een groeiproces, daar ben je nooit helemaal klaar mee. Geweldig boeiende processen zijn dat.” “Ethische zaken zijn de basis voor kwaliteit.”, stelt Vermeer. “Dat zie je ook terug in het duurzaamheidstreven, dat werkt door naar de leerlingen. Zij zien het om zich heen, nemen het op en gaan er ook zelf naar handelen.”

Flexibel en transparant
Pas: “Als onderwijsinstelling moet je je heel goed bewust zijn wat voor school je wilt bouwen. De kernwoorden waren voor ons: flexibiliteit en transparantie. Maar we wilden als school duidelijk nog een stapje verder gaan. We wilden echt dat het gebouw onze onderwijsvisie ondersteunt. We zijn daarom bij andere scholen naar het interieur gaan kijken en hebben de verschillende mogelijkheden naast elkaar gelegd. Een mooi en leerzaam proces.”
Uiteindelijk koos het Van Lodenstein College vier leveranciers uit en legde hen de volgende opdracht voor: verdiep je in onze visie en onze identiteit en vertaal dat naar een passend interieur. “Alcedo kwam overduidelijk als beste naar voren”, stelt Pas. “Zij hadden de opdracht helemaal begrepen. Hun verhaal sloot precies aan bij onze visie op het onderwijs.”

De meerwaarde van een adviesbureau heeft zich in het Van Lodenstein College dubbel en dwars uitbetaald, denkt Pas. “Als onderwijsinstelling hebben we uiteraard niet alle kennis rond bouwprocessen in huis. We hebben daarom adviseurs ingehuurd en toegevoegd aan de stuurgroep. Met betrekking tot de inrichting hebben we gebruik gemaakt van de adviezen van Alcedo.” Vermeer: “Een adviseur verdient zichzelf altijd terug als hij goed werk levert.”

Onderwijsconcept
De visie van Alcedo, met de drie stappen: richting, inrichting, verrichting sloot goed aan bij het onderwijsconcept van het Van Lodenstein College. “Je moet als onderwijsinstelling natuurlijk goed weten welke richting je op wilt”, stelt Vermeer. “Wat is je missie, je visie, wat is het onderwijsconcept? Daarbij moet je ook vooruit durven kijken. Waar sta je over vijf jaar? En waar over tien jaar?” Om hun visie extra duidelijk te maken gingen enkele adviseurs van Alcedo met de leden van de werkgroep van het Van Lodenstein College en de teamleiders in Boxtel kijken bij het Baanderherencollege. “Hier hebben we eerder de inrichting voor onze rekening genomen, vandaar. We zijn daarna in gesprek gegaan met het locatiemanagement, met de directie en de teammanagers en de betreffende teamleden. Zodoende hebben we een goed beeld van de school en van de richting gekregen. Vervolgens zijn er met de verschillende teams gesprekken geweest en hebben we met de binnenhuisarchitect gesproken. Samen met de binnenhuisarchitect hebben we de plannen verder  uitwerkt.”

De inrichting in het nieuwe college in Barneveld kent twee kernwoorden: flexibel en dynamisch. “Om de open leeromgeving goed tot zijn recht te laten komen, hebben we de inrichting heel bewust zo flexibel mogelijk gemaakt”, stelt Vermeer. “Het is daardoor echt een dynamische leeromgeving. Niet alleen het meubilair is makkelijk verstel- en verrijdbaar, er zijn in het gebouw ook geen vaste computers of vaste digiborden.”
“We zijn echt heel blij met het draadloze netwerk en de laptopkarren. Dat sluit perfect aan op onze onderwijsvisie”, zegt Pas. “We zijn in de Onderwijs Leerruimte (OLR) van docentgestuurde lessen naar activerende opdrachten gegaan, de leerling is echt actief bezig met betekenisvolle opdrachten. Daardoor hebben we ook meer gemotiveerde leerlingen.” Volgens Pas is dat proces nog steeds gaande. “De teams ontwikkelen zich hier nog dagelijks in. In onze elektronische leeromgeving worden de opdrachten gemaakt die de leerlingen zelf moeten uitvoeren. De leraar wordt zodoende steeds meer een coach. We zijn in de OLR echt van aanbodgestuurd naar vraaggestuurd onderwijs gegaan. Van klassikaal naar individueel.”
Vermeer: “Leerlingen krijgen meer ruimte om zelf actief bezig te zijn,  maar daar moeten de faciliteiten uiteraard wel op aansluiten. Het is dus belangrijk om goed te kijken naar de leeraspecten. Wat hebben deze leerlingen nodig? De faciliteiten worden geboden door de school en beheerd door een aantal leraren. Daar is heel bewust voor gekozen.” Pas: “Mensen verantwoordelijk maken voor de faciliteiten, dan weet je dat er verantwoord mee wordt omgesprongen.”

Door de open leeromgeving is er volgens Pas veel meer sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid. “Het draagvlak binnen de teams is belangrijk en dat is sterk gegroeid. Daar zijn we dan ook tijdig mee begonnen. Je moet echt de tijd nemen voor dit soort processen. Maak de mensen eigenaar van hun eigen onderwijs leerprocessen, van hun eigen inrichting. Zo komen mensen in hun kracht en krijgen ze veel meer plezier in hun werk.”
Vermeer: “Je ziet in het Van Lodenstein College een grote bereidheid van de mensen, leerkrachten willen elkaar echt helpen. De derde poot in onze visie, verrichting, is hier daarom niet heel noodzakelijk. De mensen sturen de processen zelf al heel actief bij, wij spelen daarin nog maar een marginale rol. De nazorg is duidelijk minder nodig als het proces goed is verlopen en dat is hier overduidelijk het geval geweest.”

Bij de inrichting van het Van Lodenstein College is gebruik gemaakt van meubilair van VS, een Duitse meubelfabrikant gespecialiseerd in meubels voor scholen en kantoren. VS is de hofleverancier van Alcedo. “Over elk aspect en elk detail is nagedacht”, stelt Frans Vermeer. “Het is super flexibel meubilair, zeer geschikt voor een open leeromgeving zoals in het Van Lodenstein College.”

Voor meer informatie naar aanleiding van dit artikel kunt u zich wenden tot: Alcedo Enriched Environment, Drs. J.R. (Johan) van Leeuwen, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners