Onderzoek IT-Workz: Tablets hebben meerwaarde, maar ook beperkingen

E-mailadres Afdrukken

Het gonst in het onderwijs. Social media en de mogelijkheden voor mobiel internet via tablet en smartphones bieden vernieuwende interactieve didactische mogelijkheden. Het heeft invloed op de rol van de ICT-afdeling binnen scholen. Overal in het land wordt geëxperimenteerd met nieuwe werkvormen. Een start van een serie over ict-trends in het onderwijs. Deel 1 gaat over tablets in het onderwijs. Zijn zij een alternatief voor het schoolboek, of niet?

Tablets als de iPad en Samsung Galaxy bieden docenten en studenten de mogelijkheid lesstof individueel te verwerken, op een zelf gekozen moment. Voor docenten betekent het een stap verder op weg naar het individueel coachen. De komst van tablets met de vernieuwende mogelijkheden van apps geven de discussie over de elektronische leeromgeving nieuwe impulsen. Op diverse scholen zijn proeven gestart om tablets in de leeromgeving te integreren. Maar zijn tablets inderdaad een alternatief voor het schoolboek? En wat betekent dit voor de ICT-afdeling? Onderzoeksbureau IT-Workz onderwierp diverse tablets aan een kritische test.

Hoe te starten met tablets?

Stel voorafgaand aan de proef of pilot met tablets een aantal zaken vast:

  • wat is de ICT toepassing?
  • wat willen wij bereiken op schoolniveau en op leerlingenniveau?
  • wat draagt de ICT-toepassing bij en op welke wijze?
  • waaraan kunnen effecten worden afgelezen?
  • wat zijn veranderingen voor ict-omgeving, docenten en leerlingen.

Formuleer vervolgens een korte onderzoeksvraag die vervolgens de basis vormt voor de proef of pilot. Op basis van die vraag kunnen experts, samen met een team van de school, bekijken wat de beste oplossing is.

Op een discussie op Kennisnet klaagt leerling Roel dat hij zijn iPad niet meer mag gebruiken in de les. Hij somt daarbij een aantal voordelen op die de iPad voor hem biedt: eenvoudiger om aantekeningen te maken, goede zoekmogelijkheden op internet, voorzien van actuele informatie en interactiviteit. Dat is nogal wat, als je het vergelijkt met een schoolboek. Maar uit dezelfde discussie komt ook naar voren waarom scholen aarzelen om een iPad voor leerlingen aan te schaffen. Uit de reacties blijkt dat er vooral angst is voor hoge kosten, diefstal en teveel afleiding. Daarnaast vraagt men zich af of een iPad niet beperkter is dan een laptop en vindt men het scherm vrij klein. Tenslotte wordt de tijdsduur van implementatie van tablets als argument aangevoerd om er maar niet aan te beginnen.

Is die angst gegrond? Of wegen de voordelen op tegen de nadelen? Zijn tablets, zoals de iPad, eigenlijk wel geschikt voor onderwijsomgevingen? En wat zijn de implicaties voor de ICT-omgeving? IT-Workz wilde antwoord op deze vragen en onderzocht in 2011 diverse tablets (iPad en Android). Hun conclusie is dat het werken met een tablet scholen de vrijheid biedt om op welke plek dan ook makkelijk te kunnen werken. Tablets bieden volgens hen meerwaarde in een onderwijsomgeving, omdat de leerlingen makkelijker en intuïtief relevante informatie kunnen ontsluiten. Door middel van de interactieve mogelijkheden en de beschikbare nieuwe technieken kan het onderwijs op een verfrissende nieuwe manier worden ondersteund. Maar scholen moeten volgens IT-Workz in het oog houden dat tablets persoonlijke apparaten zijn. Ze zijn moeilijk inzetbaar als meerdere gebruikers ermee aan de slag willen. Ook moeten scholen onderkennen dat tablets geen volwaardige pc-functionaliteit bieden. Het is dus aan te raden goed te bekijken welke sites en apps bezocht moeten worden. En tenslotte hebben tablets hun invloed op de ICT-omgeving. Scholen moeten nadenken over ondersteuning en beheer van tablets en accounts.

Gevarieerde lesstof

Eén van de grote voordelen van tablets is dat ze handzaam zijn en gemakkelijk mee te nemen. Het gezeul met zware schoolboeken zou hiermee afgelopen zijn. Bovendien kan content op meerdere manieren worden aangeboden, waarmee de lesstof aantrekkelijker wordt en meer op maat zou kunnen worden aangeboden. Tablets zijn multimediaal, er is heel veel informatie te vinden: foto’s, video's, simulaties, opdrachten en spelletjes, die theoretische opdrachten aantrekkelijk kunnen maken.

Eigen verantwoordelijkheid

Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor beheer van apparatuur, accounts en opslag? Deze vraag wordt actueel zodra met tablets wordt gewerkt. Tablets en smartphones, die per definitie bedoeld zijn voor één persoon, bieden weer nieuwe stof voor deze discussie, zo blijkt ook uit het onderzoek van IT-workz.

Een tablet is een personal device en logischerwijs dus gericht op 'personal clouds'. Dat zijn online opslagmogelijkheden voor een individueel persoon, waarbij ook het eigenaarschap ligt bij die individuele persoon. Voorbeelden van personal cloud oplossingen zijn bijvoorbeeld Dropbox en Evernote. Iedereen kan hier zelf een account aanmaken en krijgt dan een hoeveelheid online opslagruimte. Bestanden die daarin worden geplaatst kunnen worden gesynchroniseerd met een PC, smartphone of tablet, zodat gebruikers altijd beschikken over de meest recente versie van de bestanden. Het is aan de school om goed na te denken over eventuele problemen die dit kan opleveren, zoals bestands- en versiebeheer.

Bij een personal device hoort dat de eigenaar verantwoordelijk is voor het beheer van het apparaat, inclusief de gebruikte apps, de instellingen, het beheer van de content en de accounts. Er is geen mogelijkheid voor gecentraliseerd beheer of de uitrol van een standaard besturingssysteem. Als het apparaat ontregeld raakt, is het enige dat de eigenaar kan doen het terugzetten naar de fabrieksinstellingen en alles opnieuw instellen. Hopelijk staat alle data dan nog in de cloud.

Uitwisselbaarheid

IT-Workz keek in het onderzoek onder meer naar de mogelijkheden die tablets bieden op het gebied van uitwisselbaarheid, zoals tekstverwerking, bestandsopslag, websites en e-mail. Het meest gebruikte tekstverwerkingsprogramma binnen het onderwijs is MS-Word. Om hiermee op een iPad of Android te kunnen werken, moeten wel wat handelingen worden verricht. Standaard is er geen applicatie aanwezig waarmee MS-Word-bestanden kunnen worden geopend. Het is wel mogelijk een applicatie, oftewel app, te installeren via de appstore of de marketplace, maar in beide gevallen moet er extra worden betaald als je de bestanden ook wilt bewerken, zo blijkt uit de test.

Het bekijken van websites via de tablets gaat volgens IT-Workz het best via de browser Opera. Hiermee worden problemen voorkomen zoals het niet tonen van Flash, of het niet goed weergeven van websites die gebouwd zijn met Silverlight, een ontwikkelingsplatform voor het ontwerpen van grafische interfaces in webbrowsers. Maar het is in de meeste gevallen ook mogelijk de app van bepaalde websites te downloaden en hierdoor deze problemen te voorkomen.
Het gebruik van E-mail op de tablets werkt goed. Zowel de iPad als de Androids ondersteunen exchange mail, IMAP en POP3 mail. Op de Android is Gmail zelfs in een aparte app compleet voorgeprogrammeerd. Naast deze functionaliteiten is bestandsuitwisseling belangrijk. Moeten bestanden op de tablet uitgewisseld kunnen worden met SharePoint of de ELO? Dat werkt namelijk niet altijd goed met de standaard ingestelde browsers van de Androids en iPad. Om dit te omzeilen kan wel een app worden geopend en bewerkt, maar uit de tests van IT-workz kwam naar voren dat bijvoorbeeld het terug uploaden van een bestand niet bij iedere ELO goed gaat. Het is dus zinvol vooraf goed uit te zoeken of deze functionaliteit werkt bij de ELO die wordt gebruikt. Maar de ontwikkelingen gaan ook hier snel, zowel aan de kant van tabletbouwers als aan de kant van app-ontwikkelaars. Zo maakte Google begin februari bekend dat Google Docs voor Android speciaal voor tablets is verbeterd met een hoog resolutie presentatie en de mogelijkheid om documenten offline te bekijken.

Bring your own device

Didactiek lesgeven verandert door tablets

Het Bonhoeffer College in Enschede (4000 leerlingen) werkt als een van de eerste scholen in Nederland met iPads gaat werken. Voor Kennisnet houden de directeur, het middenmanagement, het hoofd ICT en andere betrokkenen een weblog bij over dit traject. Zie http://schoolleidervo.kennisnet.nl/2011/11/25/proef-met-ipads-op-het-bonhoeffer-college-%E2%80%9Cde-ipad-heeft-mijn-didactiek-totaal-veranderd%E2%80%9D/

Docent Nederlands Margriet de Ruiter vertelt op de blog dat de didactiek van het lesgeven verandert door de komst van de tablet. ‘De kinderen lezen hun lesboek vanaf de iPad, het staat in de appschooltas van ThiemeMeulenhoff. Daarmee kan ik ze op afstand begeleiden als ze bijvoorbeeld een s.o. moeten leren: ik zet ‘prikkers’ in de tekst met aanwijzingen of links naar interactieve webpagina’s waar ze de stof nog even kunnen oefenen. Andersom kunnen de kinderen ook prikkers terug plaatsen, met vragen. Ik spreek met ze af op welk tijdstip ik ernaar kijk en hun vragen beantwoord. ‘ Maar er kleven ook nadelen aan. Volgens haar blijft de pc onmisbaar, bijvoorbeeld voor het maken van een powerpoint presentatie. Een ander nadeel is dat alle nieuwe software via iTunes moet worden geupload. Dat kan voor ouders ingewikkeld zijn en moet goed worden begeleid. De iPad heeft ook het nadeel van de kosten van de Apps (volgens De Ruiter gemiddeld 8 euro per leerling). Bovendien wordt flash (wat bij veel video’s wordt gebruikt) niet ondersteund.

De komst van laptops, tablets, smartphones en cloudcomputing hebben ervoor gezorgd dat het beheer van de ICT-omgeving snel verandert. Steeds meer onderwijsinstellingen besteden het beheer uit aan derden, zodat de ICT-coördinator zich geheel kan richten op de rol van ICT binnen de leeromgeving van de school. De technische ondersteuning vindt dan plaats bij een externe partij, waarbij bestanden in toenemende mate op externe servers (clouds) geparkeerd worden. Het voordeel is flexibiliteit en schaalbaarheid op het gebied van serverruimte. Het levert daarnaast de mogelijkheid op om studenten, leerlingen en onderwijzend personeel altijd de mogelijkheid te bieden overal bij hun bestanden te kunnen, waardoor het mogelijk wordt om ‘Bring your own device’ te introduceren binnen de schoolomgeving. Want het maakt dan niet meer uit met welk apparaat bestanden worden opgevraagd of opgeslagen; of dat nu een computer, laptop, tablet of smartphone is.

Maar met welk apparaat ook wordt gewerkt, het blijft belangrijk wat de mogelijkheden en beperkingen van het apparaat zelf zijn. Tablets zijn personal devices: ze zijn ontworpen om maar door één persoon gebruikt te worden. En dat is een groot verschil met een Windows computer, waarop verschillende gebruikers kunnen inloggen om vervolgens met hun eigen instellingen te kunnen werken. Bij een tablet kan dat niet. De eigenaar stelt het apparaat zo in dat het precies aan zijn wensen voldoet. E-mail, Twitter en apps tonen dan alleen de bestanden van de eigenaar. Als er toch met meerdere personen op één tablet wordt gewerkt, dan zal het voorkomen dat iemand aan het werk gaat in de bestanden van de vorige gebruiker. Dat geldt dan voor bestanden, aantekeningen, email, internetsites en allerlei apps. En dat kan voor vervelende problemen zorgen, zeker als er een creditcard aan het apparaat is gekoppeld.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners