“Ongeacht het type onderwijs zal cloud computing voor een grote efficiencyslag zorgen”

E-mailadres Afdrukken

In bedrijfsomgevingen kun je je nog wel eens afvragen of, en in welke mate, cloudoplossingen daadwerkelijk tot verbeteringen leiden. Bij het onderwijs is dat niet nodig. Juist daar kun je aantonen dat de voordelen groot zijn. Volgens Marga Reuver, directeur van Expresso Gridpoint kan cloud computing voor een fundamentele verandering zorgen van de inzet van ICT in het onderwijs. “Voor ieder type onderwijs zal daarvoor een verschillende noodzaak gelden, maar ongeacht het type onderwijsinstelling zal cloud computing zorgen voor een significante mate van flexibiliteit waarmee een grote efficiencyslag te maken is.”

Nu nog draaien veel onderwijsinstellingen volgens Reuver op legacy-systemen, maar wordt er van diverse kanten al hard aan gewerkt om applicaties geschikt te maken voor virtualisatie en het aanpassen van de benodigde infrastructuur. “Hiermee begint het voor scholen steeds duidelijker te worden wat de voordelen zijn.”

Toepassingen

Reuver ziet in het onderwijs steeds meer toepassingen ontstaan die in een cloudomgeving worden geplaatst. “Goede voorbeelden zijn de leerlingvolgsystemen en interactieve leermiddelen. Soms gaat het dan om SaaS-oplossingen die aan een gebruiker gekoppeld zijn waardoor ze niet goedkoper hoeven te zijn dan oplossingen die men eerder gebruikte. Dat zie je bijvoorbeeld bij leerlingvolgsystemen. Hiervoor wordt per leerling een inlognaam en e-mail adres ingericht waardoor de leerling inzage heeft in zijn lesrooster en cijfers. Maar omdat er meer mensen toegang tot die gegevens willen, bijvoorbeeld wanneer een leerling door echtscheiding meer dan twee ouders heeft, kan het zijn dat er per leerling wel vijf accounts aangemaakt moeten worden. Worden de kosten daarvan voor de onderwijsinstelling per gebruiker afgerekend, dan kan dit onnodig hoge kosten met zich meebrengen. Maken ze gebruik van een cloudoplossing, dan is het veel eenvoudiger in te richten. Ze kunnen te allen tijde via internet toegang krijgen tot de benodigde informatie. Daarbij zijn er geen beperkingen en is het aantal gebruikers ongelimiteerd.”

Volgens Reuver is security nog wel eens het struikelblok voor veel onderwijsinstellingen. “Ten onrechte is men vaak bang dat cloudoplossingen niet voldoende beveiligd zouden zijn en geeft men er de voorkeur aan alle data gewoon in eigen huis te houden. De werkelijkheid is dat data in eigen huis vaak knullig en onvoldoende beveiligd zijn opgeslagen, dat de back up van deze data soms ontbreekt en er geen calamiteitenplan is.”

Ouderavond

De mogelijkheden zijn groot, volgens Reuver. “Ouders die beiden werken en een druk leven hebben, willen niet wachten tot er een ouderavond is om te horen hoe hun kinderen presteren. Zij willen op ieder gewenst moment kennis kunnen nemen van de vorderingen van hun kinderen ook als ze studeren en het huis uit zijn. Voor leraren zijn oplossingen in de cloud ideaal om ongeacht plaats of tijd lessen voor te bereiden en toegang te hebben tot data die men daar voor nodig heeft. Hiervoor biedt cloud computing maximale mogelijkheden.”

Reuver acht het daarnaast van groot belang dat juist het onderwijs gebruik maakt van innovatieve ICT-oplossingen zodat leerlingen er vroeg mee vertrouwd raken. “Nederlandse onderwijsinstellingen, vooral in het hoger beroepsonderwijs, leiden studenten te breed op. Technische ICT-kennis ontbreekt vaak. Instellingen die denken dat ze goed bezig zijn door alleen tablets uit te delen, slaan de plank mis.”

Tip

Samen met SURFnet hebben we een aantal voordelen van cloud computing voor het onderwijs op een rijtje gezet:

  1. Met cloud diensten kan het onderwijs zich richten op waar het echt om gaat: de toegevoegde waarde van ICT voor het onderwijs.
  2. Plaats- en tijdonafhankelijk werken voor docenten en leerlingen.
  3. Online samenwerken en projectgebonden leren.
  4. Opslag- en rekencapaciteit voor onderzoek.
  5. Minder investeringen, en mogelijk lagere totale kosten.

Maar niets is zaligmakend en dus zijn er ook nadelen te noemen van cloud computing. Zo zijn cloud diensten standaard diensten. Maatwerk voor specifieke wensen is dus niet mogelijk. Daarnaast zijn er nog aandachtspunten zoals de extra aandacht voor privacy. Een onderwijsinstelling geeft immers (persoons)gegevens uit handen en daar dient uiteraard zorgvuldig mee omgegaan te worden.

Community-cloud

Bij cloud computing wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen drie soorten cloud omgevingen: de public cloud, de community- cloud en de private cloud. In een public cloud worden generieke diensten aangeboden, voor algemeen gebruik. In een public cloud worden de diensten volledig geleverd onder de voorwaarden van de aanbieder. De gebruiker heeft geen invloed op of controle over de wijze waarop de dienst wordt geleverd. De onderliggende infrastructuur wordt gedeeld door alle gebruikers. In de regel betreft het diensten van grote leveranciers, zoals Google en Microsoft, of nichespelers.

Bij een private cloud is de infrastructuur van de clouddiensten wel uitbesteed aan een derde partij, maar alleen bestemd voor een specifieke organisatie of gebruiker. De gebruiker kan dan ook eigen voorwaarden stellen, bijvoorbeeld over het service level. Strikt genomen voldoet een private cloud meestal niet aan de definitie van cloud computing. Er zal bijvoorbeeld geen sprake zijn van elasticiteit of van ‘betalen naar gebruik’, omdat de omgeving niet met andere organisaties wordt gedeeld.

In opkomst is de community cloud, die voor het onderwijs zeker interessant kan zijn. Daarbij is sprake van gemeenschappelijke diensten voor een groep organisaties met een gedeeld belang. Een voorbeeld is een eventuele onderwijs cloud, waarin diensten exclusief voor onderwijs en onderzoek worden aangeboden. De infrastructuur voor de diensten kan door de community zelf worden beheerd of worden uitbesteed aan een derde partij. De community (dus niet de individuele organisatie of gebruiker) kan eisen stellen aan de dienstverlening. De infrastructuur en de kosten ervan worden gedeeld door alle gebruikers in de community.

Inzichtelijk

Cloud computing in het onderwijs sluit aan bij belangrijke trends in de ICT-wereld en de wijze waarop mensen van ICT gebruik willen maken. Cloud computing zorgt volgens SURFnet voor een betere aansluiting op de belevingswereld van leerlingen en studenten. Leerlingen en studenten zijn immers bekend met cloud diensten, zoals MSN, Google Maps en Facebook. Zij vinden lage kosten, vrijwel onbegrensde opslagruimte en hoge betrouwbaarheid van ICT-voorzieningen vanzelfsprekend en verwachten die dan ook van de diensten die de onderwijsinstelling gebruikt.

Cloud computing bespaart erg veel tijd en dus geld. Men hoeft immers minder technische kennis in huis te hebben, en beheerders en docenten zijn minder bezig met techniek. Daardoor ontstaat meer tijd en capaciteit om te focussen op het benutten van ICT in het onderwijsproces. Daarnaast biedt het de vrijheid om onderwijs anders in te richten doordat het met cloud diensten makkelijker wordt tijden plaatsonafhankelijk te werken makkelijker. Clouddiensten zijn immers overal en altijd via internet benaderbaar waardoor docenten niet langer gebonden zijn aan een vaste werkplek. Daarmee wordt de onderwijsinstelling een grote mate van flexibiliteit geboden. Bovendien zijn ook de leerlingen en studenten minder afhankelijk van de voorzieningen in de instelling, omdat zij thuis en op hun stageplek toegang hebben tot dezelfde voorzieningen.

Voorinvesteringen

Cloud computing biedt een goede aansluiting bij het groeiende aanbod en gebruik van digitale schoolborden en digitaal leermateriaal. Dit materiaal is vrijwel altijd webbased, en wordt dus in zekere zin als clouddienst aangeboden. Deze diensten maken het ook mogelijk documenten online op te slaan en te delen. Praktisch voor samenwerkende leerlingen of studenten, docenten of onderzoekers. Met clouddiensten is het delen van informatie technisch niet meer gebonden aan landsgrenzen en dus is wordt het makkelijker om online samen te werken, ook in internationaal verband. Wat onderwijsinstellingen zeker zal aanspreken, zeker in deze tijd van bezuinigingen, is het feit dat bij de inzet van clouddiensten meestal minder voorinvesteringen nodig zijn dan bij traditionele ICT-voorzieningen. Dat maakt het eenvoudiger om nieuwe functionaliteiten uit te proberen, eventueel eerst op een beperkte schaal.

Privacy

De risico’s van het gebruik van cloud diensten, bijvoorbeeld op het gebied van toegang tot de gegevens, privacy en stabiliteit van de leverancier, zijn vergelijkbaar met andere extern geleverde ICT-diensten. Ook blijft de verantwoordelijkheid voor het adequaat beveiligen van gegevens bij de onderwijsinstelling liggen conform de Wet bescherming persoonsgegevens.

Van belang voor de onderwijsinstelling is dan hoe men regie en controle houdt. Daarbij is het allereerst belangrijk te kijken naar welke beveiligingsmaatregelen de cloud leverancier noemt in zijn contract of Service Level Agreement. Welke procedures en garanties heeft de leverancier voor back-up en recovery? Blijft de instelling intellectueel eigenaar van de gegevens? Of staat er in de voorwaarden dat gegevens eigendom worden van de leverancier zodra deze opgeslagen zijn binnen de door hem geleverde cloud dienst? En in hoeverre is de leverancier aanspreekbaar op dataverlies als gevolg van een calamiteit?

Maatregelen

Naast beveiligingsrisico’s is er ook een aantal beveiligingsvoordelen bij cloud computing. Door de schaalbaarheid van clouddiensten zijn maatregelen op het gebied van beveiliging voor de cloud leverancier goedkoper te implementeren. Ook kunnen leveranciers die maatregelen sneller en dynamischer inzetten. Daarnaast beschikken de leveranciers als professionele partij vaak over diep inhoudelijke beveiligingskennis en uitstekende technici en systeembeheerders waar de onderwijsinstelling profijt van heeft. Tot slot heeft een leverancier er belang bij gegevens zorgvuldig te behandelen, op dit punt lijdt hij grote imagoschade als dat niet wordt gedaan. Door de enorme concurrentie zijn leveranciers die imagoschade oplopen zo van de kaart verdwenen. Dit risico zal de cloud leverancier dus zoveel mogelijk proberen te vermijden. Op dit punt hoeft de onderwijsinstelling zich niet al te veel zorgen te maken. In ieder geval minder dan wel eens wordt voorgespiegeld.

Voor meer informatie over de inhoud van dit artikel kunt u contact opnemen met: Espresso Grindpoint, Marga Reuver, 0168-380151, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners