Paul Rosenmöller, voorzitter VO-raad: “In 2017 moet met ict gepersonaliseerd onderwijs mogelijk zijn”

E-mailadres Afdrukken

“Ons onderwijs is goed, maar niet eigentijds genoeg. We laten nog teveel talenten liggen.” Dat zei de voorzitter van de VO-raad Paul Rosenmöller als keynote-spreker tijdens Dé Onderwijsdagen in Rotterdam, waar de toepassing van ict in het leerproces centraal stond. Larry Johnson, oprichter van het Horizonproject, sloot daarbij aan. “Blijven discussiëren mag en moet, maar om digitalisering kun je niet langer heen. The future is already here”.

 

Ambities van Paul Rosenmöller
Paul Rosenmöller zet zich, als voorzitter van de VO-raad, in voor een sterkere verbinding tussen school en omgeving, met daarbij aandacht voor de brede competenties die nodig zijn in onderwijs en de maatschappij. Dit wil hij bereiken door middel van het Doorbraakproject Onderwijs & ICT, waarmee scholen de mogelijkheid wordt geboden om versneld in te spelen op de ontwikkelingen in de maatschappij en op de individuele behoeften van leerlingen. Nagenoeg iedere bestuurder of schoolleider geeft aan dat de rol van de docent hierbij cruciaal is. Volgens Rosenmöller gaat het bij De Doorbraak niet om de vraag óf de rol van de docent verandert, maar hoe.

“Tijdens de VO2020-tour die de VO-raad begin dit jaar organiseerde, spraken we met schoolleiders, bestuurders en docenten spraken over toekomstbestendig onderwijs. Na al deze gesprekken kwamen we tot de conclusie dat adaptief en activerend onderwijs de sleutel tot maatwerk is. Gepersonaliseerd leren is dé manier om nog meer talenten uit leerlingen naar boven te halen. Nu gebeurt dat onvoldoende. De meerderheid van de leerlingen in het voortgezet onderwijs is geboren in de 21e eeuw, terwijl hun leeromgeving hierop nog onvoldoende is ingericht. Een goede docent is iemand die zoveel mogelijk uit de leerling haalt, niet iemand die er zoveel mogelijk instopt.”

Gepersonaliseerd leren
Schoolbesturen weten niet altijd hoe ze deze verandering moeten invoeren. Rosenmöller benadrukte dat de implementatie van gepersonaliseerd leren niet moeten worden gebagatelliseerd. “Docenten presteren al onder vaak hoge werkdruk en veranderingen roepen nu eenmaal weerstand op. Toch is het belangrijk dat de digitalisering er hoe dan ook gaat komen. Van belang is de manier waarop.”

Schoolleiders moeten samen mét leraren een visie ontwikkelen. Zij zullen helder moeten formuleren wat zij nodig hebben om maatwerk te kunnen leveren en wat zij verwachten van digitale leermiddelen. Ook noemde hij expliciet het Doorbraakproject van de ministeries van OCW en EZ en de PO-Raad en de VO-raad, dat ervoor moet zorgen dat in 2017 gepersonaliseerd leren met behulp van ict de norm in het onderwijs is. Met gepersonaliseerd onderwijs krijgen leraar en leerling meer keuzes en komen er meer mogelijkheden om te variëren.
 

Larry Johnson
Larry Johnson oprichter van Het Horizinproject (dat wereldwijd technologische ontwikkelingen in het onderwijs onderzoekt en waarvan de rapporten door miljoenen mensen worden gelezen) beschrijft de belangrijkste trends, uitdagingen en technologische ontwikkelingen die naar verwachting een impact op de schoolonderwijsstelsels zullen hebben. “Creativiteit en visie worden steeds belangrijker, in een omgeving waarin iedereen een sprong in het diepe zal moeten wagen. De uitdagingen en veranderingen die hieruit duidelijk worden kun je leren begrijpen en omarmen. Het is nodig om in deze aardverschuiving bij te stellen wat als basale kennis wordt gezien. En daar stopt het niet. Een school die bij de top wil horen, moet zich een nieuwe wijsheid toe-eigenen, terwijl de definitie van ‘de top’ net zo snel verandert.”

The future is already here
Volgens Larry Johnson is de digitalisering onontkoombaar. “The future is already here”, zei hij. “Maar innovatie ontstaat niet op alle plekken tegelijk. Pas na verloop van tijd sijpelt het door in de gehele samenleving.” Hij beschreef een aantal ontwikkelingen op korte en lange termijn die belangrijk zijn voor het onderwijs, zoals die van slimme leeromgevingen waarin leren wordt gemeten terwijl het leren plaatsvindt. Kenmerkend was het voorbeeld van zijn kleindochter.
“Mijn kleindochter van zeven kent de wereld alleen mét mobiele devices. Zij verwacht op school dezelfde toegang tot devices en tools als thuis, anders zal ze het gevoel krijgen dat haar toekomst thuis ligt en niet op school. Daarom roep ik u op: sta open voor nieuwe ideeën en nieuwe dingen, neem risico’s, faal en sta weer op, ga op zoek naar wijsheid en creativiteit. Want dat is waar visie ligt, en visie is nu juist datgene dat we zo hard nodig hebben.

Leerstof anders aanbieden
Daarvoor is wel nodig dat veel partijen actief worden in de zoektocht hoe leerlingen het best toegerust kunnen worden. Van leermateriaalaanbieders mag worden verwacht dat zij leerstof anders aanbieden dan nu, en van docenten dat zij in staat zijn te denken in meer persoonlijke leerroutes voor leerlingen. Van schoolleiders en bestuurders mogen we verwachten dat zij een heldere onderwijskundige visie ontwikkelen en van de overheid dat blokkades en wettelijke belemmeringen worden weggenomen zodat scholen zich volgens hun eigen visie kunnen richten op hun kerntaak.
 

Ondersteuning voor bestuurders
Ondertussen staat het onderwijs niet stil: in de klas spelen docenten in op veranderingen in motivatie van leerlingen, in de school zijn bestuurders bezig met onderwijsvisies en buiten de klas zijn sectorraden en ook ministeries actief om de randvoorwaarden te scheppen. Er staat kortom een doorbraak voor de deur die door het onderwijs zelf geïnitieerd en uitgevoerd wordt. Voordat het zover is, daar zijn zowel de po- als de vo-sector het erover eens, zullen alle leraren en docenten in 2020 moeten beschikken over voldoende ict-basisvaardigheden en didactische vaardigheden om ict goed in te zetten in de klas. Om al deze ambities mogelijk te maken zullen de PO- en de VO-raad scholen zoveel mogelijk ondersteunen.  

Ict ook in administratieve processen
De de meerwaarde van ict gaat verder dan het primaire proces. Ook toepassing van ict in administratieve processen verdient aandacht. In het bestuursakkoord dat de MBO Raad heeft gesloten met minister Bussemaker is afgesproken digitale ondertekening van de onderwijsovereenkomst mogelijk te maken.

De ambities van de verschillende onderwijssectoren zijn hoog en duidelijk. Het is nu aan besturen, scholen en leraren om deze in de praktijk waar te maken. Kennisnet zal hen samen met de sectorraden zoveel mogelijk ondersteunen bij het realiseren van hun doelen.

Programma van Eisen
De ambities met betrekking tot digitaal leermateriaal zijn hoog. Inzet van ict moet in bijna alle scholen een vanzelfsprekendheid worden. In het primair onderwijs is de doelstelling dat in 2020 negentig procent van de scholen dagelijks digitaal leermateriaal gebruikt in de lessen.

In het voortgezet onderwijs moet gepersonaliseerd leren mogelijk worden gemaakt aan de hand van digitaal en ander leermateriaal, zoals een kernmethode met aanvullende materialen. De PO- en VO-raad hebben de krachten gebundeld in het Programma van Eisen. Om te komen tot een passend aanbod van digitaal leermateriaal participeren zij met de ministeries van OCW en EZ in het Doorbraakproject Onderwijs & ICT. In een publiek-private samenwerking met marktpartijen geven zij in dit project invulling aan gepersonaliseerd leren en de randvoorwaarden die hiervoor nodig zijn.

De sectorraden hebben in de akkoorden met staatssecretaris Dekker afgesproken dat zij de regie willen nemen in het waarmaken van hun ict-ambities.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners