Harald Wiggers, Liemers College: “BYOD levert meer leerrendement tegen lagere kosten”

E-mailadres Afdrukken

Op diverse scholen in Nederland wordt op dit moment druk nagedacht of het principe Bring Your Own Device (BYOD) voor het onderwijs ook interessant is. Op het Liemers College ( Zevenaar/Didam) kunnen leerlingen en medewerkers daarom sinds augustus 2012 hun eigen laptop, netbook, tablet of smartphone meenemen. Harald Wiggers, voorzitter van de Centrale Directie en stuwende kracht achter BYOD is overtuigd van het succes, maar beseft dat er nog een lange weg te gaan is. “Het sluit perfect aan bij de leefwereld van de leerlingen en maakt maatwerk mogelijk. We willen het onderwijs minder tijds- plaats- en persoonsafhankelijk maken, maar wel meer gepersonaliseerd. Dat kan volgens ons, als iedere leerling gebruik kan maken van ICT en het hele team zich conformeert aan de onderwijsvisie.”

Het Liemers College in Zevenaar en Didam biedt plaats aan 3.000 leerlingen en heeft vier locaties. Geheel tegen de prognoses in groeit het leerlingenaantal, volgens Wiggers mede vanwege de vernieuwende visie op onderwijs die al een aantal jaren wordt uitgedragen. “Mijn motto is 'lesgeven mag, als het het leerproces maar niet verstoort'. Wij gaan uit van leerdoelen. Die bespreken we met de ouders, docenten en leerlingen, waardoor mogelijkheden voor hen ontstaan om zelf een weg te kiezen om die leerdoelen te halen. De docenten hebben in dat proces een grote rol, alleen niet als leraar voor de klas maar vooral als procesbegeleider van die leerling in het leerproces.”

Leerlingen de ruimte geven

De keuze om leerlingen de ruimte te geven hun eigen device mee te nemen en de apps van hun keuze te gebruiken ligt in het verlengde van die visie. Docenten die opdrachten aan leerlingen geven, mogen niet meer voorschrijven hoe de leerling die opdrachten moet realiseren. Daarin wordt hij vrij gelaten. De ene leerling gebruikt daarvoor een laptop, een ander een MacBook en iemand anders misschien een tablet. Waarschijnlijk zullen ze via social media samenwerken. “Leerlingen gebruiken de modernste technologie. Wij nodigen hen uit en geven hen de ruimte om daarmee te werken. Zonder veel inspanning van de docent gebeuren er dan hele mooie dingen. We proberen onze docenten te laten wennen aan deze nieuwe didactische mogelijkheden.”

Leren van het bedrijfsleven

Bij het bedrijfsleven is het BYOD-principe al een aantal jaren een bekend fenomeen. Doordat de privé-devices na verloop van tijd kwalitatief beter werden en voor meer mensen toegankelijk werden, gingen werknemers ze meer gebruiken, waardoor hun kennis en vaardigheden groeiden. Wat voor het bedrijfsleven geldt, geldt ook voor het onderwijs. Dat kan leren van de positieve en negatieve ervaringen uit het bedrijfsleven. Want uiteraard zijn er behalve voordelen ook nadelen, die vrijwel één op één te vertalen zijn naar het onderwijs (zie tabel).

BYOD of laptop

Voordelen BYOD:

Knelpunten BYOD:

Efficiënter gebruik van ICT-middelen (duurzaam)

Ongelijkheid tussen leerlingen die wel een device hebben en degenen die dat niet hebben

Meer werkvreugde en gebruikersgemak door goede aansluiting op eigen wensen. Tijd- en plaatsonafhankelijk werken draagt bij aan effectiviteit, efficiëncy en motivatie

Ongelijkheid in functionaliteit en kwaliteit van verschillende soorten devices

1:1 gebruik van ICT in het onderwijs wordt gerealiseerd

Vereist goed ingerichte digitale infrastructuur (ook benaderbaar van buitenaf) plus inrichting met genoeg stopcontacten / oplaadpunten / opbergplaatsen

Kostenbesparing door lagere investering in apparatuur en licencies

Werken met digitaal leermateriaal staat nog in de kinderschoenen

Bij het streven naar één device voor iedere leerling had het Liemers College er ook voor kunnen kiezen om voor iedere leerling een tablet of laptop aan te schaffen. Dat er uiteindelijk voor BYOD is gekozen heeft drie redenen. Ten eerste wordt er veel waarde aan gehecht dat leerlingen kunnen werken op een device naar eigen voorkeur. Alleen dan vindt er een integratie plaats in het werken voor school, zowel op de school als thuis. Dit leidt tot hoger leerrendement. De tweede reden is van bedrijfseconomische aard. Als er thuis en op school met hetzelfde device wordt gewerkt is dat zeer efficiënt. Er komt daarmee een eind aan verstoffende computers op school. De derde reden is een financiële: als de school zou besluiten een laptop verplicht te stellen voor elke leerling zal deze op basis van de huidige wetgeving meestal door de school worden betaald. Bij BYOD zijn het onderhoud en de aanschaf van software voor rekening van de gebruikers. In die zin kan de invoer van BYOD dus op de lange termijn een kostenbesparing opleveren.

Kennispartners

De beslissing om met BYOD te gaan werken heeft grote gevolgen: voor ouders, leerlingen, docenten en het management. Daarbij is het Liemer College niet over één nacht ijs gegaan. Vanuit een sterke onderwijsvisie worden pedagogisch-didactische beslissingen genomen, en worden professionaliserings- en begeleidingstrajecten voor docenten ingezet. Voor leerlingen en ouders zijn richtlijnen opgesteld, zodat zij devices kunnen aanschaffen die aan alle kwaliteitseisen van de school voldoen. Vooraf is in proeftuinen geëxperimenteerd met een selecte groep leerlingen. Van de deskundigheid van externe partners is dankbaar gebruik gemaakt. “Ik ben zelf heel sterk visiegedreven, maar je hebt bij zo'n traject goede partners nodig. Zelf zit ik in de programmaraad van Kennisnet voor het VO, dus de daar beschikbare knowhow ligt binnen handbereik. Ook werken we samen met Microsoft. We hebben ontdekt dat de scenario's die wij hanteren met betrekking tot leerdoelen bijna 1 op 1 overeenkomen met de scenario's die zij gebruiken bij hun programma's rond 21-century skills. Dat hebben we samen uitgewerkt.”

Leerlingen kunnen een rol spelen bij de professionalisering van de docenten in hun zoektocht naar didactiek, stelt Wiggers: “We hebben met veel succes leerlingen een rol gegeven op voorlichtingsavonden voor ouders. We zijn nu op zoek naar leerlingen die het leuk vinden om hun kennis van devices, internetapplicaties en de wijze waarop zij communiceren te delen met docenten, zodat die daar in hun lesmethodes rekening mee kunnen houden.” Een term die daarvoor wordt gehanteerd is Flexdidactiek. Gemotiveerde leerlingen leren in een uur Wikipedia, Runescape of Youtube veel over een bepaald onderwerp. Vooraf is niet te voorspellen wat ze zullen leren en geen enkele leerling zal in dat uur exact hetzelfde hebben geleerd. Van een docent vraagt dat didactische oplossingen en een flexibele houding.

Onderzoek

Het is de bedoeling dat 70% van de leerlingen straks een eigen device meeneemt. De resterende 30% wordt nog steeds door de school onderhouden. Om qua inzet mobiel en flexibel te kunnen zijn worden alle vaste computers de komende jaren vervangen door laptops. Leerlingen kunnen dan altijd van een apparaat van school gebruikmaken. Niemand wordt dus verplicht om een eigen device mee te nemen. Ook zijn er ouders met een financiële situatie die dat niet kunnen betalen en ook naar hen toe heeft de school een verplichting.

Uit een eerste onderzoek blijkt dat dat een half jaar na de start 69% van de leerlingen een device bij zich heeft. Dat lijkt heel succesvol, maar slechts 29% heeft structureel een tablet of laptop bij zich. De rest bestaat uit smartphones. “De meeste weerstand ondervinden we binnen de eigen organisatie. Docenten en docententeams zijn gefocust op de waan van de dag – ze moeten ook nu kwaliteit leveren – en verliezen de ontwikkeling van het schoolplan uit het oog. Uit het onderzoek blijkt dat zij het heel lastig vinden om ruimte te geven de devices te gebruiken. Te vaak geven ouders aan dat hun kind het device wel meeneemt naar school, maar dat het niet wordt gebruikt. Dus ondanks alle voorbereidingen, visie-ontwikkeling en professionaliseringsplannen wil een groot deel van de docenten zich er nog niet aan overgeven. Daar moeten we nog hard aan werken.”

School blijft belangrijk

Ondanks de ICT-ontwikkelingen die zich de komende jaren zullen voltrekken zal de school een belangrijke functie houden. “De school blijft een belangrijke sociaal-maatschappelijke functie spelen in het leven van kinderen. Ze vinden het geweldig om naar school te komen, maar vooral om elkaar te ontmoeten. Als wij willen dat kinderen actiever zijn, moeten we de werkvormen én de inrichting daarop aanpassen.”

Lees ook:

ICT in het onderwijs; het gaat nu snel (column Jordi van Rootseler, student Liemers College)

 

De schrijver van dit artikel, John van Dongen, werkt aan een publicatie over BYOD in scholen. Hij wil graag in contact komen met scholen die daar al ervaring mee hebben of aan het nadenken zijn over BYOD in school. U kunt hem bereiken op 06-19885195 of via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

 

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners