Sjaak Scholten, Archipel: “De Sterrenschool is het beste antwoord op de huidige maatschappelijke ontwikkelingen”

E-mailadres Afdrukken

Steeds meer mensen worden enthousiast over het concept van de Sterrenschool: maatwerkarrangementen voor kinderen van nul tot twaalf jaar, bij één organisatie, in één gebouw zonder onderscheid tussen opvang en onderwijs. Met dagelijks vaste schooltijden en naar eigen inzicht in te plannen vakanties krijgen ouders en kinderen meer rust en vrijheid. Faciliteiten als maaltijdvoorziening en fitness bieden de mogelijkheid om iets te doen aan de conditie van de jeugd.

Het concept Sterrenschool kenmerkt zich door het streven naar een doorgaande lijn voor kinderen van nul tot twaalf jaar. De van oudsher bestaande scheidslijnen (van 0-4 jaar kinderopvang, daarna van 4-12 jaar onderwijs en buitenschoolse opvang) zijn verdwenen. Daardoor creëer je een doorgaande lijn in het onderwijs, in de ontwikkeling van het kind en in de zorg. De meest opmerkelijke elementen van het concept zijn dat een Sterrenschool het hele jaar op doordeweekse dagen van 7 tot 7 open kan zijn en indien gewenst zelfs in het weekeinde. Ook worden de verplichte schoolvakanties afgeschaft, zodat ouders en medewerkers zelf over hun vakanties kunnen beslissen.

Plooien naar de omgeving

Dé Sterrenschool bestaat niet. Het is een concept dat is ontwikkeld door mensen uit het onderwijs, opvangorganisaties en adviserende instanties. Sjaak Scholten benadrukt dat de essentie van het concept afhankelijk is van de omgeving. “Zit je in een wijk met allemaal tweeverdieners met veel vraag naar opvang of in een wijk met veel allochtone kinderen en weinig behoefte aan opvang? Je moet aansluiting zoeken met de maatschappelijke omgeving, de juiste partners zoeken en die elementen uit het concept gebruiken die daarbij passen.”

Technologie ontwikkelen

De Sterrenschool spreekt ieder kind op zijn eigen niveau aan en volgt zijn individuele ontwikkelings- en leerreis. Om die ontwikkeling te kunnen volgen moet er nieuwe technologie worden ontwikkeld. “Neem iets simpels als dat ieder kind een ander lesprogramma volgt. Wie houdt in de gaten waar dat kind zich bevindt en of het onderdelen heeft afgerond? Daar is technologie voor nodig. Natuurlijk heeft zo'n kind wel met allerlei mensen te maken, maar die kunnen dat nooit handmatig registreren.” Over dat onderwerp heeft een aantal schoolbesturen een versie Sterrenschool 2.1 geschreven, een aanvulling op Sterrenschool 2.0 met de titel 'Maatwerk, hoe maak je dat nou waar?'. Het is de bedoeling dat een aantal ict-bedrijven daar oplossingen voor gaat ontwikkelen.

De weg van de geleidelijkheid

Het Sterrenschoolconcept wordt op een aantal plaatsen in Nederland in de praktijk toegepast. In Apeldoorn en Almere zijn experimenten in ontwikkeling waarbij men heel ver gaat en 52 weken per jaar openingstijden van 7 tot 7 hanteert. In Zutphen vormen de Theo Thijssenschool en kinderopvangorganisatie De Blokkentoren sinds 2007 samen met een peuterspeelzaal het Educatief Centrum De Hoven. “Wij waren een van de eersten in Nederland die met een dergelijk concept aan de gang zijn gegaan. Maar hoezeer we het concept hier ook omarmen: we willen het wel via de weg van de geleidelijkheid realiseren.” In Educatief Centrum De Hoven hebben de kinderopvang en de school verregaande samenwerkingsafspraken. Er zijn leerteams gevormd waarin mensen van verschillende disciplines zitten, dus van de school, de overblijf en de opvang. Daardoor is er ook inhoudelijke samenwerking. De samenwerking is in het gebouw zichtbaar doordat ruimtes samen worden gebruikt. Dat het werkt blijkt uit het feit dat de buurt het niet meer heeft over De School en De Kinderopvang, maar over het Educatief Centrum. “Heel geleidelijk ontstaat het beeld van waar je uiteindelijk naartoe wilt. Nu zijn bij ons de discussies over maatwerk en de openingstijden gaande. Dus het gaat met kleine stapjes, maar die stip aan de horizon is voor iedereen wel duidelijk.”

Integraliteit

Vormen van samenwerking zoals de Sterrenschool vragen om andere gebouwen, waarin die integraliteit beter mogelijk wordt. Maar discussies over dergelijke gebouwen kosten heel veel energie, zeker in Zutphen waar het gaat om de ontwikkeling van een succesvolle school. “We hebben heel sterk de neiging om naar de situatie van vandaag te kijken: de ouders van nu, de leerkrachten van nu die gewend zijn aan een eigen lokaal. Men zegt 'het gaat toch goed, waarom zouden we veranderen'. Dat maakt het lastig om gebouwen te maken voor toekomstige generaties, om je in te leven in scholen waarin kinderen die nog niet eens geboren zijn moeten functioneren in de maatschappij van dat moment.”
Veel concreter zijn de belemmeringen die worden opgeworpen door de wet- en regelgeving. Het ontwikkelen van gezamenlijke huisvesting is erg lastig omdat de eisen ten aanzien van beschikbare vierkante meters voor onderwijs en kinderopvang verschillen. Gemeenten willen graag duidelijk onderscheid tussen de vierkante meters van een school en die van de opvang.

Niet te stoppen

Om het concept van de Sterrenschool echt te kunnen waarmaken is volgens Sjaak Scholten nog ontzettend veel te doen op het gebied van regelgeving. Ondanks dat de beleidsmakers de afgelopen jaren weinig blijk hebben gegeven van daadkracht en visie hoopt hij op een niet al te starre houding. Desondanks ziet hij de ontwikkeling die de Sterrenschool heeft ingezet wel doorzetten. “In deze regio, waar de bevolking krimpt, zijn scholen en kinderopvang er inmiddels wel van overtuigd dat er een vorm van concentratie plaats moet vinden om onderwijs en opvang haalbaar en werkbaar te houden. Dus de noodzaak is er en de maatschappij vraagt er om. En vergeet niet: de Sterrenschool heeft het met faciliteiten als maaltijdvoorziening, sport & fitness in zich om grote maatschappelijke knelpunten op een goede manier op te pakken.”

Zie voor meer informatie www.desterrenschool.nl

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners