Sara van Duijn: "De multifunctionele accommodatie, placebo of medicijn?"

E-mailadres Afdrukken

Ieder dorp en wijk wil er wel één, een multifunctionele accommodatie. Zonder MFA heb je als dorp geen naam meer, en hoor je er als wijk niet meer bij. Dorpsbewoners organiseren zich om net als in het nabijgelegen dorp zo’n mooie accommodatie te krijgen waarin kinderopvang, dorpshuis en bibliotheek een plek krijgen. Ook voor veel wethouders is de multifunctionele accommodatie een graag geziene gast. Het gebouw wordt genoemd in het onderwijshuisvestingsplan, in de wijkeconomische visie en in het WMO uitvoeringsprogramma. Om vorm te geven aan de verlengde schooldag, om de wijkwinkel een plek te geven en als ontmoetingsplek voor de ouderen uit de buurt. De MFA als medicijn voor alle leefbaarheidsproblemen. Maar, is het een placebo of werkt het medicijn ook echt zo goed?

Regelmatig wordt Grontmij gevraagd een onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een MFA. Na goed doorvragen blijkt de MFA te zijn verworden tot de enige oplossing voor een aantal problemen. Meestal zijn dit problemen die te maken hebben met de leefbaarheid in het dorp of de wijk.

Wat zijn de echte klachten

Men maakt zich bijvoorbeeld zorgen om het behoud van de voorzieningen. De tandarts heeft geen praktijk meer en de wijkwinkel gaat dicht. Met een MFA komt er een bruisende accommodatie waar beide voorzieningen hun deuren weer zullen openen. Ook de zwakke sociale structuur is een zorgpunt. Veel ouderen zitten thuis, verenigingen hebben tekort aan vrijwilligers en de jongeren uit het dorp vervelen zich. De MFA wordt het ontmoetingspunt voor alle inwoners van de wijk, waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten en verenigingen hun samenwerking intensiveren.

In veel wijken spelen ook een aantal huisvestingsvraagstukken. Het buurthuis heeft achterstallig onderhoud en de school loopt leeg. De muziekvereniging wil graag een grotere zaal voor haar voorstellingen. Met een MFA kunnen al deze problemen worden opgelost. Een multifunctioneel centrum waar zowel de school als het buurthuis een plek krijgen. De grote zaal wordt zowel gemeenschapsruimte voor de school als activiteitenruimte voor het buurthuis en grote zaal voor diverse voorstellingen.

Wat doet de MFA

De oorspronkelijke vragen raken buiten beeld. De MFA schuift naar voren en daarmee de vraag hoe je een dergelijk gebouw in het dorp of wijk kan realiseren. Door deze verschuiving slaan gemeenten en belangenorganisaties een stap over. Immers een multifunctionele accommodatie kan bijdragen aan de sociale structuur. Maar een gebouw alleen zorgt niet voor ontmoeting en samenwerking. Deze ontmoeting moet ook gefaciliteerd worden met activiteiten. De samenwerking komt niet zomaar tot stand. Ook hier moet georganiseerd en gefaciliteerd worden. Ook de voorzieningen keren in een MFA niet zonder meer terug. Nieuwbouw levert meestal hogere huren op, waardoor de tandarts juist meer lasten krijgt met zijn al erg kleine bedieningsgebied. De wijkwinkel krijgt door een nieuw gebouw niet opeens een hogere omzet, alleen als de aanloop door de combinatie van functies significant toeneemt zal dit enig effect hebben. Ook functies die vertrokken zijn vanwege van boven opgelegde schaalvergroting zullen door de nieuwe accommodaties niet plotseling wel weer terugkomen. Dat vraagt andere stappen dan een nieuw gebouw.

En de MFA is zeker niet het tovermiddel voor de financiële problemen. Indien er op dit moment geen geld is voor het achterstallig onderhoud en de bouw van een grote zaal, zal de MFA dat geld niet opeens wel genereren. Wel kan er gekeken worden naar slimme samenwerkingsoplossingen om de kosten bij nieuwbouw te beperken. Blijft dat een nieuw gebouw een hoge investeringssom vraagt die door iemand betaald zal moeten worden.

Placebo of Medicijn?

Is de MFA dan een placebo? Dat is het zeker niet! Er zal echter wel goed gekeken moeten worden naar het juiste medicijn dat het best aansluit bij de klachten. Het is belangrijk te onderzoeken of de gewenste veranderingen niet kunnen worden bereikt op een andere manier, mogelijk zonder een geheel nieuw gebouw. Op welke oorzaken van de leefbaarheidsproblemen je met een gebouw invloed kan uitoefenen en welke een andersoortige oorzaak hebben. Gemeenten kunnen vaak al starten met het opbouwen van de sociale structuur in bestaande ruimten. Met een nieuw activiteitenprogramma en actieve werving van deelnemers. Voor dit soort activiteiten kunnen heel goed leegstaande, en opgeknapte, winkelpanden gebruikt worden, de bestaande buurthuizen, verenigingskantines of eventueel kleinere versies van de beoogde MFA.

Ook aan de samenwerking tussen de verschillende organisaties binnen de gemeente kan al gewerkt worden binnen de bestaande huisvestingslocaties. Met goede communicatie, overleggen en daar waar nodig geld kan een samenwerkingsorganisatie worden opgericht voor de bestaande verenigingen, kan een tandarts worden aangetrokken die samen met een fysiotherapeut een praktijk deelt en kan geprobeerd worden de wijkwinkel weer populair te maken bij de inwoners van de wijk.

Het niet, of in kleinere vorm bouwen van een MFA bespaart een grote hoeveelheid geld, waarvan een deel ook direct in de wijk ingezet kan worden.

Eerst onderzoek, dan voorschrijven

Een Multifunctionele Accommodatie kan zeker een grote bijdrage leveren aan de sociale en maatschappelijke structuur van de wijk. Met een MFA met de juiste samenstelling, vormgeving en beheervorm zijn veel wijken en dorpen opgeknapt. Het is echter niet het ultieme medicijn voor alle problemen. Belangrijk is goed in de gaten te houden wat de werkelijke vraagstukken zijn die er leven. De MFA kan daarop een goed antwoord zijn, maar houd zeker ook mogelijke andere en daardoor soms goedkopere, oplossingen in de gaten. Een goed haalbaarheidsonderzoek, waarin ook de alternatieve oplossingen worden onderzocht, is hiervoor belang.

Meer informatie?

ir. Sara van Duijn
Adviseur Maatschappelijke Voorzieningen
Grontmij Nederland B.V.
Telefoon: 0182 - 62 55 68
E-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

 

Deel dit artikel op:

Tags:mfa
 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners