VMBO school Nijmegen: "Het Mondial College moet een voorbeeld worden voor toekomstige generaties"

E-mailadres Afdrukken

Het VMBO Mondial College in Nijmegen gaat voor duurzaamheid. De school, die de komende jaren gebouwd gaat worden, moet een van de eerste scholen worden met een BREEAM-certificaat. Maar wat maakt een school duurzaam? Hoe krijg je duurzaamheid objectief in beeld? En welke rol speelt de BREEAM-certificering hierbij? Schoolfacilities ging hierover in gesprek met adviseur Paul Zonneveld projectleider Henk Peters en architect Eelco Basten (foto v.l.n.r.).

Het ontwerp voor de school ligt klaar. De eerste palen gaan, als alles goed verloopt, in de loop van 2011 de grond in. Toch is er al een heel voortraject doorlopen waarbij de focus met name op duurzaamheid lag. Een traject waarin alle mogelijke maatregelen onderzocht en tegen elkaar afgewogen werden. Continu was er een spanningsveld tussen wat wenselijk was en wat haalbaar was. Want, met een krap budget een duurzaam schoolgebouw neerzetten, is een hele opgave.

Om de duurzaamheidsambitie van de school duidelijk neer te zetten werd gekozen voor het BREEAM-certificaat. Een certificaat dat aangeeft hoe duurzaam een gebouw is. ‘Duurzaam is zo’n breed begrip’, zegt Henk Peters, projectleider namens het schoolbestuur voor de bouw van het Mondial College. ‘Daarom hebben wij gekozen voor een standaard. Met de BREEAM-standaard en certificering kunnen we de mate van duurzaamheid meetbaar en zichtbaar maken. Dat was voor ons een heel belangrijk punt.’

Bewezen

De school heeft volgens Peters een belangrijke voorbeeldfunctie naar de leerlingen toe. ‘Onze leerlingen hebben recht op goede faciliteiten. Zij gaan later in de beroepspraktijk werken, waar ze veel te maken krijgen met voorschriften omtrent veiligheid en gecertificeerd materiaalgebruik. Daarom willen wij een duurzaam gebouw neerzetten. En niet zomaar een duurzaam gebouw, maar een gebouw dat bewezen duurzaam is. Een gebouw met een duurzaamheidscertificaat.’

In de ogen van Peters kwam het BREEAM-certificaat als beste uit de bus. ‘We hebben voor dit certificaat gekozen aangezien het echt alle aspecten van duurzaamheid onder de loep neemt. Het gaat hierbij niet alleen om het realiseren van een duurzaam gebouw met een laag energieverbruik, maar er wordt ook gekeken naar de locatie, de bereikbaarheid, de materialen, de installaties en het onderhoud tijdens de exploitatiefase. Met BREEAM.nl kijk je dus ook naar het traject na de oplevering van het gebouw. Het gedrag van de gebruikers speelt hierbij een belangrijke rol.’

Nazorg

Juist in het gebruik van een gebouw valt veel te winnen, denkt architect Eelco Basten van architectenbureau Factor, participant van de Dutch Green Building Council. ‘Je kunt een pracht van een duurzaam gebouw neerzetten, maar als het verkeerd gebruikt wordt, schiet je er niks mee op. Als installaties verkeerd staan afgesteld, of het onderhoud niet deugt, dan zal het energieverbruik echt niet omlaag gaan. De nazorg en het maken van goede, bruikbare handleidingen is daarom belangrijk. Ook dat aspect wordt meegenomen in BREEAM.nl.’

Duurzaamheidscoach Paul Zonneveld, lid van de Dutch Green Building Council, voorzag de opdrachtgever en architect tijdens de ontwerpfase van de nodige adviezen. ‘BREEAM.nl is onderverdeeld in negen velden. Binnen al die velden hebben we gezocht naar de beste, meest duurzame oplossingen. Hierbij ontstond uiteraard wel eens een spanningsveld tussen de architect en de adviseur of tussen de opdrachtgever en de adviseur, maar ik denk dat we elkaar toch goed gevonden hebben.’

Bewijslast

Zonneveld legt uit: ‘Elk van de negen velden wordt gecrediteerd, daar kun je een bepaald aantal punten voor halen. Maar daar geldt wel een zware bewijslast voor. De opdrachtgever en de architect moeten het wel hard kunnen maken. Een onafhankelijke assessor van de Dutch Green Building Council, de certificeerder, beoordeelt na oplevering de mate van duurzaamheid van het gebouw. Vervolgens krijgt het gebouw een label met één tot vijf sterren, waarbij vijf het hoogst haalbare is.’ Het Mondial College zet in op twee sterren. ‘Het is heel belangrijk om vooraf duidelijk je ambitie kenbaar te maken’, stelt Peters. ‘Anders verzand je al snel in goede bedoelingen. Wij gaan voor twee sterren, dat is met ons budget echt het hoogst haalbare.’

Bewustwording

‘We zijn bij het ontwerp uitgegaan van een compact gebouw’, stelt architect Basten. ‘Een compact gebouw gebruikt minder materiaal, dat is uiteraard duurzaam. In het gebouw maken we gebruik van warmtekoudeopslag en we hebben gezorgd voor een zeer hoge isolatiewaarde. Ook wordt er uitgegaan van een hoogwaardig ventilatiesysteem met warmteterugwinning uit de circulatie van de lucht. Met de grasdaken houden we water vast en via een grote glazen koepel halen we veel daglicht binnen. Bovendien komen er fotovoltaïsche cellen in het glas, waarmee we energie kunnen opwekken. Een speciale meter in de aula moet vervolgens aangeven wat deze maatregel aan energiebesparing oplevert. Dat is puur voor de bewustwording gedaan. Want we willen de duurzaamheid van het gebouw wel zichtbaar maken.’

Tijdens het ontwerpproces moesten er continu afwegingen worden gemaakt. ‘Alles moest doorgerekend worden’, stelt Peters. ‘Zo hebben we overwogen om meer zonnecellen op het dak te plaatsen, maar dat kost veel geld. Bovendien is de terugverdientijd met twintig jaar aan de lange kant. Bij de meeste maatregelen hanteren we een maximale terugverdientijd van tien tot vijftien jaar.’

Uiteindelijk is het gebouw acht à negen ton boven het normbudget uitgekomen. ‘Dat is ongeveer tien procent van de totale bouwkosten’, stelt Peters. ‘Een deel van deze meerkosten verdienen we terug tijdens de exploitatiefase door bijvoorbeeld lagere energielasten. De overige meerkosten nemen we voor lief, dat hebben we graag over voor een goede voorbeeldfunctie. We willen naar de aankomende generaties duidelijk uitstralen dat dit een belangrijk onderwerp is.’

Doordecentralisatie

Het schoolbestuur van het Mondial College heeft één groot voordeel ten opzichte van andere schoolbesturen in Nederland. Nijmegen is namelijk één van de gemeenten in Nederland die doorgedecentraliseerd is. Dat geeft de school duidelijk meer mogelijkheden. ‘Het hele vastgoedbeheer is nadrukkelijker een taak van het schoolbestuur geworden. We kunnen investeringsbudgetten en toekomstige gebruikerslasten veel meer in samenhang met elkaar bekijken. Investeringslasten en gebruikerslasten houden we in één hand, een belangrijke voorwaarde als je een duurzaam gebouw wilt realiseren.’

Een andere belangrijke voorwaarde is volgens Zonneveld ketenintegratie. ‘De verschillende partijen in een bouwproces moeten goed samenwerken en overleggen. Er moet echt een gezamelijke focus op duurzaamheid zijn. Ook de aannemers moeten in dit proces leren om duurzaam te denken. BREEAM.nl biedt hierbij hele duidelijke handvatten voor alle betrokken partijen.’

‘We kunnen op het gebied van duurzaamheid nog een hoop van elkaar leren’, denkt Basten. ‘De bouwwereld en de architectenwereld zijn over het algemeen behoorlijk traditioneel en star. Daar moeten we echt vanaf. Met BREEAM.nl leren we als architectenbureau om heel bewust naar materiaalkeuze te kijken. Waar komt het materiaal vandaan? Hoe moet het onderhouden worden? En wat gebeurt ermee als het pand over 60 jaar moet worden afgebroken? Door die vragen te stellen, kom je tot goed overwogen keuzes.’

Het resultaat mag er zijn volgens Peters. ‘Eind 2012 staat er een pracht van een gebouw in de Lindenholt in Nijmegen. Met dit gebouw laten we zien dat je een mooi, prettig, maar vooral ook duurzaam gebouw kunt neerzetten. Een voorbeeld voor andere schoolbesturen en toekomstige generaties.'

BREEAM staat voor Building Research Establishments Environmental Assessment Methode. Het systeem komt oorspronkelijk uit Engeland, maar is aangepast voor de Nederlandse markt, BREEAM.nl. De BREEAM certificaten worden afgegeven door het Dutch Green Building Council, een netwerkorganisatie met meer dan 300 leden. Het systeem is in 2008 op de markt gekomen en is toepasbaar op verschillende typen gebouwen, van woningen tot kantoren en onderwijsgebouwen.

Deel dit artikel op:

 

Reacties 

 
#1 Ukkie 16-05-2012 10:00
het is nu 2012...nog geen paal te zien....je moet ook niet willen dat een school met jongeren en longen in de groei naast zo'n drukke verkeersweg staat!!!!
Citeer
 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners