Koning Willem I College implementeert duurzaamheid en binnenklimaat in nieuwbouw en renovatie

E-mailadres Afdrukken

Het Koning Willem I College bouwt aan de Vlijmenseweg in 's-Hertogenbosch een nieuw pand, dat wordt uitgerust met installaties die het zo energiezuinig mogelijk moeten maken. Vier bestaande gebouwen op het terrein zijn voorbereid om op die installaties aangesloten te worden, zodat ook die gebouwen een stuk duurzamer zullen zijn in energieverbruik. Het project is illustratief voor de ambitie van het Koning Willem I College om op het gebied van duurzaamheid en binnenklimaat een vooruitstrevend college te zijn. Maar volgens manager bouwzaken Geert-Jan van der Aa moeten de extra investeringen die daarmee gepaard gaan wel aantoonbaar binnen een aantal jaren worden terugverdiend. “Klictet Advies heeft de financiële consequenties van die duurzame maatregelen precies in kaart gebracht, zodat we weten in hoeveel jaren zo'n investering zichzelf terugverdient. Met zo'n verhaal, dat goed is onderbouwd, krijg je het College van Bestuur daar best enthousiast voor.”

Het Koning Willem I College is in 2005 begonnen met de verkoop van de locatie Vught. De zorgopleidingen die daar waren gehuisvest zullen worden ondergebracht in een nieuw gebouw aan de Vlijmenseweg in Den Bosch. Aan adviesbureau Volantis, dat bij die nieuwbouw betrokken is, werd gevraagd om een energiezuinig systeem voor de nieuwbouw te ontwikkelen dat in vijf tot zeven jaar is terugverdiend. Geert-Jan van der Aa: “Die nieuwbouw wordt uitgerust met een energiedak waar zonne-energie wordt opgevangen. Verder is een haalbaarheidsstudie gedaan naar een systeem voor warmte-koude-opslag in de bodem. Daaruit bleek dat een bron in de bodem op zoveel bezwaren zou stuiten, dat de nieuwbouw daardoor ernstige vertraging zou oplopen. Dat wilden we niet. Daarom gaan we werken met een systeem voor warmte-koude-opslag in grote tanks in de bodem. We gaan dus de warmte die we in de gebouwen over hebben gebruiken om het water in die tanks te verwarmen. En die warmte kunnen we vervolgens weer gebruiken in onze systemen.”

Energieprestatie en binnenklimaat

Tegelijk met de studie naar de nieuwbouw is het Koning Willem I College in 2006 samen met Klictet Advies gestart met een onderzoek naar het binnenklimaat en de energieprestatie van de bestaande gebouwen aan de Vlijmenseweg en de nabij gelegen Onderwijsboulevard. Willem-Jan van den Berk van Klictet is verantwoordelijk voor dat onderzoek. “In sommige van die gebouwen waren klachten over het binnenklimaat. Dus we hebben gekeken hoe het binnenklimaat verbeterd kan worden. Anderzijds wilden we Energie Prestatie Adviezen (EPA) op maat uitbrengen, omdat energie en binnenklimaat heel nauw aan elkaar verwant zijn.”

Gebruikersgedrag

Klictet Advies heeft in alle gebouwen aan de Vlijmenseweg en de Onderwijsboulevard in een groot aantal ruimtes apparatuur opgesteld waarmee de temperatuur, vochtigheid en de luchtkwaliteit is gemeten. In iedere ruimte heeft de apparatuur een week gestaan. Bovendien is in alle ruimtes uitgebreid gekeken naar de installaties: luchtbehandelingskasten, verwarming, koeling, regeltechniek. Willem-Jan van den Berk: “We hebben overal een week lang 24-uurs-metingen gedaan. Dan kun je allerlei effecten zien, bijvoorbeeld de aanwezigheid van een groep leerlingen. En als je dat afzet tegen de buitentemperaturen en de klimaatomstandigheden kun je daar conclusies uit trekken.”

Uit de metingen en de onderzoeken blijkt dat er heel wat verbeteringen mogelijk zijn. Een deel van de gebouwen is onvoldoende geïsoleerd, de ventilatiecapaciteit schiet op sommige plaatsen tekort en er wordt overtollige warmte ongebruikt naar buiten afgevoerd. De verwarming van alle gebouwen op het terrein gebeurt vanuit één punt en de daarvoor gebruikte systemen zijn verouderd. Vervanging van die systemen, gecombineerd met een gebouwbeheersysteem en energiemonitoring kan hier voor een forse besparing zorgen. Willem-Jan van den Berk: “Met zo'n systeem kun je het gedrag van de gebruikers van de gebouwen bekijken. Dan kun je bijvoorbeeld zien of er 's avonds veel energie wordt gebruikt, misschien voor avondlessen. En dan kun je kijken of die avondlessen in één gebouw kunnen worden geconcentreerd, zodat de rest van de lichten en de kachels uit kunnen.”

Uniek plan

Het Koning Willem I College heeft het plan opgevat om verbetering van het energiegebruik van de bestaande gebouwen aan te pakken in combinatie met de nieuwbouw. Geert-Jan van der Aa: “Wij willen het energieverbruik en het binnenklimaat van de nieuwbouw en de bestaande gebouwen gecombineerd aanpakken. Daarom hebben we de adviezen van Volantis over de nieuwbouw en van Klictet over de bestaande gebouwen naast elkaar gelegd. En we zijn nu samen met hen aan het uitzoeken hoe we die twee op elkaar kunnen afstemmen, zodat ze als het ware als zwaluwstaarten in elkaar grijpen. We zitten met dit plan bij SenterNovem in een tender. En we hopen er subsidie voor te krijgen, want het is een uniek plan.”

Bruikbare adviezen

Het is niet voor alle gebouwen rendabel om energiebesparende maatregelen te nemen, bijvoorbeeld voor gebouwen die heel slecht zijn geïsoleerd. “Dat betreft vooral gebouwen die gebruikt worden voor opslag van goederen. Daar gaan we geen grote bedragen in investeren. Maar – en dat is het mooie van de rapportage van Klictet – als we vanwege andere verbouwingen toch bezig gaan met die gebouwen nemen we de aanbevelingen natuurlijk wel mee.”

Geert-Jan van der Aa is enthousiast over de gedetailleerde rapportages die Klictet Advies maakt, omdat die hem in staat stellen maatregelen te nemen waarvan de kosten en baten vooraf bekend zijn. “De rapporten zijn erg minutieus. Klictet is overal geweest en heeft alles opgenomen wat op één of andere manier energie gebruikt, hoe de voorzieningen in die ruimtes zijn. Er staat ook bij wat de noodzakelijke maatregelen zijn en wat de terugverdientijden zijn. Gebouw A bijvoorbeeld heeft een ventilatievoorziening waarbij veel warme lucht naar buiten wordt geblazen. Als we daar een systeem voor warmte-terugwinning plaatsen hebben we die in vijf jaar terugverdiend. Dat zijn dus adviezen waar je wat mee kunt.”

In de Energie Prestatie Adviezen van Klictet wordt precies aangegeven welke maatregelen genomen kunnen worden om energie te besparen en hoe lang het duurt voordat deze zijn terugverdiend.

Veel energie besparen

Het Koning Willem I College gaat de komende jaren veel maatregelen doorvoeren om energie besparen. De verwarming met de achterliggende regel- en beheerssystemen wordt vernieuwd. Het systeem voor warmte-koude-opslag in de nieuwbouw gaat worden gekoppeld aan vier bestaande gebouwen. De afgelopen jaren is daar in de infrastructuur van die gebouwen al rekening mee gehouden. Geert-Jan van der Aa: “Gebouw J is intussen verbouwd en helemaal voorbereid op warmte-koude-opslag. Daar staan nu een gehuurde verwarmingsunit en koelinstallatie op, maar als de nieuwbouw klaar is wordt dat gewoon aangekoppeld.” Systemen die overtollige warmte nu nog naar buiten afvoeren, zoals computers en ventilatiesystemen, zullen die warmte via warmtewisselaars in het nieuwe systeem brengen. Alles bij elkaar moet dat leiden tot een jaarlijkse besparing van 330.000 kubieke meter aardgas en een enorme reductie van de CO2-uitstoot.

Integrale aanpak

Geert-Jan van der Aa is heel positief over de integrale aanpak. “Wij zijn begonnen met een meerjarenonderhoudsplanning in samenwerking met Van Aarle de Laat Bouwmanagers. Daar zijn een hele hoop dingen boven tafel gekomen. Nu zijn we met het binnenklimaat en het energieverbruik bezig. Ook dat levert meer inzichten op. Je krijgt beter grip op het onderhoud en het gebruik van de gebouwen. En we kunnen het beleid staven met cijfers, aantonen dat investeringen in een bepaalde tijd zijn terugverdiend. En dan is het gemakkelijker praten met het College van Bestuur, want die staan er wel heel positief tegenover, maar je moet wel met een goed verhaal komen.”

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners