Conrector Bertie Moons, Stedelijk Gymnasium: “Vertrouwen was het sleutelwoord om het bouwproces soepel te laten verlopen”

E-mailadres Afdrukken

In twee jaar en twee maanden tijd is het Stedelijk Gymnasium in Breda ontwikkeld en binnen de historische en bebouwde ring van Breda gerealiseerd. Een ongekende prestatie, waarvoor vanaf het schrijven van het PvE tot de oplevering, plaatsvervangend rector Bertie Moons verantwoordelijk was. De sleutel tot het succes lag volgens hem in de goede samenwerking tussen opdrachtgever Building Breda, bouwprojectmanager AVANT Bouwpartners, Rienks Architecten en aannemer Ballast Nedam. “Het resultaat is een optimaal functionerend en 'fris' schoolgebouw dat perfect past in de stedelijke omgeving.”

V.l.n.r.: Richard Kwant, Jan van Es, Bertie Moons en Sjaak Kromwijk

Bertie Moons: “We hadden van te voren een duidelijke visie wat we met het gebouw wilden: het moest multifunctioneel zijn en aansluiten op onze onderwijsvisie. De ruimtes moesten dus op meerdere manieren toekomstbestendig zijn. Voor het project Stedelijk Gymnasium heeft dit geleid tot de ontwikkeling van gedeeltelijke nieuwbouw waarbij de school tijdelijk geherhuisvest diende te worden.”

Organiseren van het bouwproces

Vanuit de door AVANT Bouwpartners voorgestelde bouworganisatievorm, zijn voor de opdrachtgever Building Breda de proces- en kwaliteitskaders opgesteld voor de ontwikkeling van de diverse projecten van Building Breda. Het in samenspraak met de schooldirectie opstellen van een gedegen programma van eisen voor de architect en de ontwikkelende aannemer is cruciaal. Vervolgens moet aan het aanbesteden, door middel van een engineering & build opdracht, invulling worden gegeven om de gevraagde snelheid en de marktwerking te optimaliseren en de risico’s te minimaliseren.

Directeur Sjaak Kromwijk van AVANT Bouwpartners zegt heel duidelijk over de organisatievorm te hebben nagedacht. Daar zit volgens hem ook de kracht in van dit bouwproces. “Alles is aan de voorkant uitgedacht en in tekst omgezet. Het programma van eisen is aan de voorkant compleet en gedetailleerd verzorgd, zodat we tijdens de bouw niet voor verrassingen kwamen te staan.” Volgens Bertie Moons was dat mede mogelijk, omdat de structuur binnen Building Breda goed staat. “Building Breda is ten gevolge van de doordecentralisatie niet alleen degene die het gebouw bouwt, maar ook degene die als gebruiker het groot onderhoud doet. Alles wordt daardoor in één hand gehouden. Bovendien is er binnen Building Breda heel intensief contact en worden er duidelijke afspraken gemaakt. Het gezamenlijk werken aan goede onderwijsgebouwen biedt duidelijk meerwaarde aan het geven van goed onderwijs.”

Ondersteuning cruciaal

Richard Kwant van AVANT Bouwpart-ners ondersteunde als projectleider de projectgroep met de juiste adviezen op de juiste momenten. “Wij weten door onze ruime ervaring waar je tijdens het hele proces op moet letten. We houden daarbij het budget en de bandbreedte die daar in zit goed in de gaten. Want je kunt aan de voorkant wel keuzes maken, maar je moet wel heel goed weten wat die keuzes aan de achterkant, bij de realisatie en in de exploitatie kosten. Een extra financieringslast moet je uiteraard goed kunnen beoordelen. Hoewel Bertie Moons de regie strak in handen hield, is de ondersteuning van AVANT Bouwpartners in zijn ogen cruciaal geweest. “Richard Kwant kon ons op de juiste momenten adviseren en ons wijzen op de belangrijkste zaken. Zo hebben we bijvoorbeeld twee keer een uitvoerige sessie gehad over de akoestiek in de aula. Op advies van Richard Kwant is er een akoestisch adviseur bij gehaald die de juiste nagalmtijd heeft bepaald. Nu is de akoestiek op basis van het multifunctioneel gebruik van de aula perfect en kunnen er dus ook voorstellingen worden gegeven. Dat heeft duidelijk meerwaarde.”

Programma van eisen

Door AVANT Bouwpartners is een specifiek project gerelateerd programma van eisen opgesteld, dat passend is binnen de door de opdrachtgever opgestelde financiële en kwaliteitskaders (Coöperatie breed). Dit programma van eisen is essentieel voor de haalbaarheid van alle zogenaamde GROTIK-elementen (geld-risico-organisatie-tijd-informatie-kwaliteit). Richard Kwant: “Het programma van eisen is heel nauwkeurig samengesteld en duidelijk in twee delen opgeknipt. Eerst hebben we een ontwerpopdracht voor de architect opgesteld. Dan heb je het echt over de functionaliteiten van het gebouw en onderwijsvisie. Doel hiervan is dat de gebruiker te allen tijde grip houdt over het programma en vertaling in het ontwerpproces zonder inmenging van een aannemer. Hieraan heeft Bertie Moons heel intensief meegewerkt.”

Het tweede deel is volgens hem het functioneel technische deel, dat uiteindelijk bij de inschrijvende partij terecht komt. Voor de technische kant wordt AVANT Bouwpartners, naast de architect, door specialismen ondersteund van partijen die kennis en kunde hebben van de betreffende onderdelen. “Wij hebben het hier over onder meer de installatieadviseur tot en met juridisch advies en onderhoudspecialisten. Meerwaarde wordt volgens ons pas bereikt als dergelijke adviezen leiden tot lagere exploitatielasten voor het schoolbestuur.”

Engineering & Build

Voor AVANT Bouwpartners stond snel vast, dat voor het Stedelijk Gymnasium in 2012 engineering & build de beste vorm van aanbesteden was om van maximale marktwerking gebruik te maken. “Onze selectiecriteria zijn zodanig opgesteld, dat uiteindelijk aannemers geselecteerd worden die de juiste specifieke ervaring, deskundigheid alsmede kennis bezitten om de beschikbaar gestelde DO+ stukken te vertalen in één integrale aanbieding.” Hierbij dient de aannemer een geoptimaliseerd plan te presenteren in combinatie met een taakstellend budget. Doel hierbij is dat de aannemer 'de markt' kent en gebruikt om de juiste kwaliteit en prijs aan te bieden en de project gerelateerde risico’s vooraf te benoemen. Een keuze die achteraf door alle betrokken partijen wordt geprezen.
Richard Kwant: “We hadden een beperkt budget waar we toch een heel groot programma in wilden stoppen. Dat is ons toch heel aardig gelukt. Aantoonbaar resultaat is dat een scherpe financiële aanbieding wel degelijk gepaard kan gaan met een optimaal proces, kwaliteit en een gebouw dat op tijd gereed is. De constante factor bij dit project was dan ook het doorvoeren van commitment en vertrouwen in het proces. Dat groeide naarmate de partijen het gingen waarmaken.”  

Risicobeheersing
 
In de afspraken met Building Breda werd gekozen om binnen de bouworganisatievorm te kiezen voor een structuur waar zo veel als mogelijk risico’s verlegd worden zonder je als opdrachtgever te onttrekken van haar eigen verplichtingen. Zo is er voor het ontwerpende deel een ontwerpaansprakelijkheidsverzekering afgesloten. Voor het uitvoerende deel is er een risicokaart samengesteld die onderdeel uit maakte van de integrale aanbieding van de aannemer.
Volgens Sjaak Kromwijk waren de ontwikkelende capaciteiten van de aannemer bij dit project heel belangrijk. Daar is bij de Europese aanbesteding duidelijk rekening mee gehouden en is heel bewust gekozen voor een engineering & build opdracht. Dus niet alles vooraf tot in de laatste detail uitwerken, laat de markt daar maar mee aan de slag gaan. Wel met een duidelijk ontwerp natuurlijk, want het was essentieel dat de programmatische wensen goed vertaald werden. Maar bij de uitvoering is door deze vorm veel gebruik gemaakt van de input van Ballast Nedam. Het is dan ook een groot voordeel dat zij zelf kunnen ontwikkelen en zelf dingen uit kunnen werken. Daar zijn ze ook echt op geselecteerd.”

Geen dichtgetimmerd bestek

“Een ideale situatie”, vond Jan van Es die voor Ballast Nedam als projectleider bij dit project betrokken was. “We hadden als aannemer behoorlijk wat vrijheid om aan de voorkant onze stempel op het bouwproces te drukken. Er was geen sprake van een dichtgetimmerd bestek. Met onze achterban waar natuurlijk heel veel expertise in zit en onze afdeling bouwtechniek konden we echt onze meerwaarde tonen tijdens het bouwproces. We hadden nu enkel te maken met onderaannemers, dat werkt voor ons prettiger en efficiënter dan met neven-aannemers.”

Door de aanbestedingsvorm engineering & build waren de benoemde risico’s bij de aannemer gelegd. Maar risico’s waren er volgens Van Es niet veel. “Er is veel tijd gestoken in het opstellen van het programma van eisen. Dat hebben we tijdens de bouw duidelijk gemerkt.” Volgens van Es lag daar
voor een groot deel de sleutel tot een succesvolle en snelle bouw. “Anders hadden we dit schoolgebouw nooit binnen een jaar kunnen realiseren. Er is aan de voorkant duidelijk heel goed over alles nagedacht. Het programma van eisen zat gewoon heel goed in elkaar. Er is daarna nog een bestek gemaakt, maar dat was in mijn ogen niet eens meer echt nodig geweest. Groot voordeel was ook dat Bertie Moons het bouwproces goed snapte, hij zat er bovenop. Daardoor konden er sneller beslissingen worden genomen en konden we sneller schakelen.”

Over exploitatiefase nagedacht

Een belangrijk voordeel voor opdrachtgever Building Breda was het feit dat ze zelf belangrijke beslissingen konden nemen vanwege de doordecentralisatie. “Hierdoor hadden we meer zelf de regie in handen en konden we makkelijker schuiven met budgetten”, stelt Bertie Moons. “Dat werkt heel prettig, want ik ben niet alleen opdrachtgever, maar ook gebruiker. Ik heb er dus alle belang bij om verder te kijken dan de eerste vijf jaar. Daarom hebben we bijvoorbeeld gekozen voor goede kwaliteit aluminium kozijnen. Met houten kozijnen waren we minder kwijt geweest, maar dan heb je meer onderhoudskosten, op lange termijn is het dus duurder. Bovendien blijven aluminium kozijnen langer mooi, het heeft duidelijk intrinsieke meerwaarde. Binnen het programma van eisen konden we afwegingen maken die een postief effect hebben op de exploitatiekosten. Deze afwegingen gaan altijd gepaard met intitiële kosten versus eventueel inverdieneffecten.”

Professioneel opdrachtgeverschap

Sjaak Kromwijk prijst de manier waarop Bertie Moons als ‘regisseur’ vanuit de school het hele project heeft begeleid. “Het is heel belangrijk om binnen een organisatie iemand aan te stellen als regisseur, iemand die alle middelen en mandaten heeft om het proces aan te sturen. Maar die keuze moet uiteraard wel heel zorgvuldig gemaakt worden. Bertie Moons heeft de rol van regisseur in ieder geval perfect ingevuld. Hij zit dicht op het primaire proces en weet dus wat er gevraagd wordt, hij heeft overal over mee gepraat en gedacht en zat er echt bovenop. Bovendien had hij al ervaring met eerdere bouwprojecten, ook dat is een pre. Daardoor heeft hij echt het maximale resultaat weten te halen. Er was echt sprake van professioneel opdrachtgeverschap.”

Bertie Moons: “Het klopt dat ik veel in eigen hand heb gehouden en zelf heb besloten, maar zonder de begeleiding van AVANT Bouwpartners had ik dat niet gekund. Zij leverde alle knowhow die ik nodig had om de juiste beslissingen te nemen, op het juiste moment en op de juiste manier. Bovendien wisten alle betrokken partijen elkaar steeds te prikkelen en scherp te houden. We zijn constant voor het best mogelijke resultaat gegaan en dat heeft geleid tot een schoolgebouw waar we met recht trots op zijn.”

Voor meer informaatie kunt u contact opnemen met AVANT Bouwpartner via
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
www.avant-bouwpartners.nl

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners