John Ringens, directeur Ruimte-OK: “Plaats kind centraal door bundeling van expertise van onderwijs en kinderopvang”

E-mailadres Afdrukken

Onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen groeien kinderopvang en onderwijs steeds meer naar elkaar toe. De kinderopvangorganisaties zullen commerciële veren moeten laten terwijl het onderwijs zich juist meer marktgericht moet opstellen. Beide sectoren maken deel uit van de infrastructuur rondom jonge werkende gezinnen en hun kinderen. Voor de kinderopvangondernemer betekent dit nadenken over hoe je nu en straks je concurrentiepositie kunt versterken. Als schoolbestuurder moet je voorbereid zijn op een veranderende vraag van ouders. Beiden dienen zich te realiseren dat het voor de ouders van nu vanzelfsprekend is dat kinderopvang en onderwijs in elkaars verlengde liggen. Stichting Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang (Ruimte-OK) die op 1 oktober is gestart, ondersteunt scholen, kinderopvangorganisaties en gemeenten die hierop willen inspelen.

Het Waarborgfonds Kinderopvang hield zich naast haar oorspronkelijke doelstelling – het door middel van borgstellingen stimuleren van de groei van de kinderopvang – bezig met het stimuleren van innovatie in de bouw van kindercentra. De aansporing van voormalig staatssecretaris Sharon Dijksma op het jaarcongres van het Waarborgfonds in 2007 om toch vooral de blik ook op het onderwijsveld te richten, heeft de kiem gelegd om te komen tot één kenniscentrum voor de huisvesting van kinderopvang en onderwijs (primair en voortgezet).

Kind centraal

De oproep van Dijksma hing volgens John Ringens samen met de motie van Aartsen/Bos die het onderwijs verantwoordelijk maakte voor het aanbod van voldoende buitenschoolse opvang. Aanvankelijk zat het onderwijs daar helemaal niet op te wachten. “Ze hadden genoeg op hun bordje, vonden ze, en lieten de uitvoering van buitenschoolse opvang aan de kinderopvangorganisaties over. Langzaam maar zeker – we zijn inmiddels ruim zes jaar verder – begint het onderwijs echter in te zien wat de meerwaarde is van buitenschoolse opvang voor het onderwijs. De cynicus zal misschien zeggen dat het vooral de financiële meerwaarde is die de aandacht trekt van de schooldirecties, of het veiligstellen van leerlingenaanbod, maar ik zie toch ook veel inhoudelijke gedrevenheid. Het besef dat inhoudelijke samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang een instrument is om de ontwikkeling en kansen van kinderen gunstig te beïnvloeden, wordt steeds meer gemeengoed. Er liggen naar mijn volle overtuiging echt kansen voor het onderwijs en de kinderopvang. Maar als je die wil pakken, moet je wel willen meedoen.”

Expertise niet verloren laten gaan

Het Waarborgfonds is inmiddels al geruime tijd bezig het onderwijsveld te onderzoeken. Zij hebben verstand van investeren in kinderopvang, maar minder expertise op het gebied van onderwijshuisvesting. Daarom is samenwerking gezocht met het Servicecentrum Scholenbouw. Dit servicecentrum was een initiatief van de ministeries van onderwijs en financiën om de scholenbouw te stimuleren door middel van publiek-private financieringen. Al doende bleek echter dat er in het onderwijsveld minder belangstelling was voor deze PPS-constructies dan verwacht. Dat is ongetwijfeld een belangrijke reden geweest dat de financiering van het servicecentrum gestopt werd. “Een beslissing die tegenstrijdig is met het verzoek aan ons om ons juist op het onderwijsveld te richten. Ook was het spijtig dat daarmee de inmiddels opgedane kennis verloren zou gaan.”

Ondersteuning van de huisvesting

De VNG, de PO-raad en de VO-raad beseften dat volgens John Ringens, en vroegen het Waarborgfonds haar activiteiten uit te breiden naar het onderwijs. “Daarom hebben we als raad van bestuur samen met de raad van toezicht de knoop doorgehakt en het besluit genomen om de activiteiten van het Waarborgfonds op te knippen in twee aparte stichtingen. Een stichting die de oorspronkelijke opdracht van het Waarborgfonds – het afgeven van borgstellingen – uitvoert, want daarmee gaan we door. Met daarnaast Ruimte-OK; een kenniscentrum dat scholen, kinderopvang en gemeenten zal ondersteunen bij het ontwikkelen, financieren en organiseren van de huisvesting van kindvoorzieningen. Beide stichtingen functioneren onder één bestuur en één raad van toezicht, en delen het backoffice. De frontoffices van beide stichtingen treden apart naar buiten.”

Huisvesting moet beter

Eén ding is John Ringens duidelijk geworden. “De kwaliteit van de onderwijshuisvesting is vaak dringend aan verbetering toe. Veel scholen zijn gebouwd in de jaren zeventig en naderen het einde van hun levensduur. De schoolgebouwen voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd en de onderhoudsachterstanden zijn hoog. Wat ook duidelijk is, is dat als nieuwbouw en renovatie in het huidige tempo voortgaan, we nog 80 jaar nodig hebben om de onderwijshuisvesting aan te passen aan de huidige maatstaven. Het tempo moet dus flink omhoog en dat betekent dat schoolbesturen meer verantwoordelijkheid moet krijgen én nemen.”

Traditioneel ligt de verantwoordelijkheid voor de scholenbouw bij de gemeenten. Het idee daarachter is dat de school zich dan beter op het onderwijs zou kunnen concentreren. Het resultaat is echter vaak te weinig gezamenlijke gedrevenheid en ambitie om huisvesting met een hoge kwaliteit voor kinderen (en dus ouders) en leerkrachten af te leveren. Dat daar verandering in moet komen, is inmiddels op alle niveaus - ministeries, gemeenten en schoolbesturen - wel duidelijk. Maar dan moet er de komende jaren wel een flinke slag worden gemaakt.

Daar komt bij dat het in toenemende mate van belang is om private beleggers zoals de pensioenfondsen daar een rol in te laten spelen. Institutionele beleggers zijn absoluut geïnteresseerd, niet alleen in investeringen in kinderopvang maar ook in onderwijs. John Ringens acht de tijd rijp om onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor structurele samenwerking. “Er is inmiddels veel draagvlak om die ontwikkeling door te zetten, en ook daarbij kan Ruimte-OK een stimulerende rol vervullen.”

Accent op renovatie en grootonderhoud

John Ringens benadrukt dat ook voor de kinderopvang een nieuwe tijd aanbreekt, met nieuwe opgaven. Na twintig jaar uitbreiding en groei ligt het accent meer op beheer, renovatie, (groot)onderhoud, innovatie en krimp. Wat ligt er meer voor de hand dan beide bewegingen bij elkaar te brengen? “In de kinderopvang is de afgelopen 20 jaar enorm veel ervaring opgedaan met het nemen van verantwoordelijkheid voor investeringen. Het onderwijs zou in feite kunnen profiteren van de kennis en expertise die de kinderopvang vanaf de uitbreidingsgolf (begin jaren negentig) heeft opgedaan. Kinderopvang en onderwijs hebben elkaar heel wat te bieden, maar dan moet je wel de inhoudelijke match met elkaar maken. Ouders met (jonge) kinderen hebben nu eenmaal behoefte aan een adequaat, integraal aanbod van kinderopvang en onderwijs, liefst gecombineerd met sport, cultuur en overige welzijnsactiviteiten.”

Contact

Heeft u een vraag, ideeën of suggesties voor Ruimte-OK, of wilt u informatie delen op het gebied van huisvesten (ontwikkelen), investeren (financieren) of ondernemen (organiseren)? Dan kunt u dit kenbaar maken door het invullen van het contactformulier op de website www.ruimte-ok.nl

Stichting Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang is gehuisvest in het kantoor van Stichting Waarborgfonds Kinderopvang: Beukenlaan 42 (5651 CD) in Eindhoven. Telefoon: 040 - 232 97 40.

Een vraaggestuurde aanpak

In deze tijden van crisis ligt het geld niet voor het oprapen. Dat is een realiteit. Maar ook nu zijn er kansen voor goede initiatieven. “Vooruit kijken, anticiperen en dan op deze nieuwe koers verder varen”, is het devies van de directeur van Ruimte-OK. “Vroeg of laat komt de zaak weer in beweging en dan moet je er klaar voor zijn. Dit is mijn overtuiging, maar belangrijker is dat ook te onderzoeken. Waar wij expliciet voor kiezen is voor een behoeftegestuurde aanpak van het kenniscentrum. Het heeft totaal geen zin om van bovenaf investerings- en beheersconstructies op te leggen als die niet passen bij waar ouders, kinderopvangorganisaties en scholen behoefte aan hebben.”

John Ringens tot slot: “We hebben de voordeur van de Stichting Ruimte-OK wijd opengezet. Iedereen zal kunnen zien en ervaren hoe we in samenwerking met de PO-raad, VO-raad en VNG onze dienstverlening vormgeven, welke keuzes we daarin maken en waarom. In de vorige uitgave van Schoolfacilities heeft u kennis kunnen maken met het team Ruimte-OK, dat onder de bezielende leiding van Jan Schraven onze ambities zal uitdragen. Wij houden u op de hoogte!”

Lees ook: Landelijk kenniscentrum Ruimte-OK! uit de steigers

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

December uitgave

Partners