Gerard Lokhorst over congres Duurzame Scholen: “De onderlinge uitwisseling van kennis en ervaring van de bezoekers was superwaardevol”

E-mailadres Afdrukken

Het congres Delen en DOEN, dat de stichting Duurzame Scholen in samenwerking met Schoolfacilities op 2 november bij het Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen (ICDuBo) in Rotterdam hield, was vooral een inspiratiedag. De 150 deelnemers konden een keuze maken uit een afwisselend programma van presentaties, lezingen en workshops. Organisator Gerard Lokhorst: “Het was een te gekke dag. Iedereen was gelukkig, iedereen lachte en iedereen was blij. Ik heb een hoop mensen gesproken die allemaal het idee hadden 'jee, dit is interessant'.”

Het Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen is gevestigd in de voormalige RDM scheepswerf. Op 2000 vierkante meter vloeroppervlakte bevindt zich een permanent dynamisch overzicht van allerlei mogelijke vormen van duurzame en innovatieve oplossingen. Het centrum is daarmee de schakel tussen theorie en praktijk, tussen vraag en aanbod, en gericht op kennisdeling en samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en het bedrijfsleven.

Superbrainstormsessie

In deze ambiance vond het congres Delen en DOEN plaats. Dagvoorzitter Gregor Bak verwelkomde de aanwezigen op muzikale wijze en wist binnen enkele minuten een prettige sfeer te scheppen. Met een superbrainstormsessie, die wel iets weg had van een speeddate, en enkele prikkelende stellingen stimuleerde hij de onderlinge communicatie en zette de zaal meteen op scherp. Hier volgen enkele reacties:

Stelling 1: Duurzaamheid wordt in de scholenbouw teveel gezien als een bedreiging inplaats van een kans.

Martin van den Berg, directeur Christiaan Huijgens College in Eindhoven: “Moderne scholen zijn heel goed fris te maken met lage exploitatielasten. Ik heb zelf zo'n school. Maar dan moet je als school en gemeente wel een visie durven hebben en verder vooruit denken dan tien jaar. Onderwijsmensen roepen soms dat de ontwikkelingen in het onderwijs veel te snel gaan om een langetermijnvisie te kunnen hebben. Dat vind ik onzin. De laatste grote verandering met consequenties voor de huisvesting was het studiehuis. Dat was 10- 15 jaar geleden en een nieuwe grote verandering zit er voorlopig niet aan te komen. Tussen veranderingen zit dus minstens 20 jaar.”

Enkele deelnemers zijn van mening dat de terugverdientijden van duurzame oplossingen te te groot zijn. Maar ook als die korter zouden zijn, hebben veel gemeenten niet de bereidheid om extra investeringen te doen. “Als een partij laag inschrijft voor een bouwproject krijg je het budget daarna nooit meer omhoog. Allerlei extra's kun je dan vergeten. Dan krijg je dus wel een mooi gebouw, maar net niet wat het wezen moet, want dan mankeert het aan zaken als het binnenklimaat en duurzaamheid. Dat is jammer.”

Peter van Loon, zelf afkomstig uit het onderwijs, wijst er op dat schoolbestuurders zelf het roer in handen moeten houden. “Ik wil graag inbrengen dat we als scholen wel commentaar kunnen hebben op de financiering en het bouwproces, maar schoolbestuurders zijn uiteindelijk zélf verantwoordelijk voor het gebouw wat wordt opgeleverd. Er is te weinig besef dat een gebouw kan bijdragen aan betere leerprestaties. Het komt veel te vaak voor dat een directeur die nieuw mag bouwen tegen de architect zegt 'doe mij maar veertien lokalen'. Maar onderwijs is veel meer dan die veertien lokalen. Als directeur zou je heel goed moeten nadenken hoe je je gebouw wilt inrichten ten dienste van die betere leerprestaties.”

Stelling 2: Duurzaamheid is een hype. Over tien jaar heeft niemand het er meer over.

In het algemeen is niemand het met deze stelling eens. Men denkt dat duurzaamheid over tien jaar geïntegreerd is in de samenleving. Dat de term duurzaamheid vandaag de dag voor marketingdoeleinden vaak wordt misbruikt is velen een doorn in het oog. We zouden eigenlijk toe moeten naar een soort APK-keuring als het systeem is geïnstalleerd: een test waaruit blijkt of de installatie ook waarmaakt wat vooraf is beloofd.

Stelling 3: Ook zonder externe investeringen van de overheid is het voor scholen mogelijk iets te doen aan verduurzaming.

Duurzaamheid vraagt altijd om een cultuuromslag, door bewuster om te gaan met bestaande voorzieningen, zoals niet onnodig het licht aan te laten of door minder te printen. Maar ook als een verlichtingsinstallatie wordt geplaatst waarmee leerlingen beter kunnen leren moet je er als school voor zorgen dat die docent de juiste instelling op het juiste moment gebruikt. Als je dat niet doet is het zonde van de installatie.

Kees van Alphen van Sustinno denkt dat de huidige budgetten volstaan om scholen duurzamer te maken. “Scholen krijgen best veel geld voor planmatig onderhoud. Als dat efficiënter wordt ingezet, vanuit de visie 'niet af en toe een beetje maar eenmalige een enorme ingreep' kun je scholen met dezelfde budgetten heel goed verduurzamen.”

Na de brainstormsessie werden in zeven zaaltjes verspreid in de hal in vier rondes presentaties gehouden over allerlei onderwerpen. Tussendoor was er ruime gelegenheid om te netwerken en om rond te kijken op het Kennisplein. Met een presentatie van architect Thomas Rau en een spectaculaire lasershow werd de dag afgesloten.

Positieve reacties

Organisator Gerard Lokhorst toonde zich aan het eind van de dag bijzonder tevreden over het eerste congres van de Stichting Duurzame Scholen. “Met name de communicatie was superwaardevol. Mensen kwamen in contact met partijen die ze anders nooit zouden ontmoeten.”

Volgend jaar zal het congres zeker weer worden georganiseerd. Hij streeft dan naar nog meer deelnemers, vooral scholen. Van de 150 deelnemers was een kwart afkomstig van een schoolbestuur, een gemeente of op een andere wijze gelieerd aan het onderwijs. “Ik sprak aan het eind van de dag een schooldirecteur die volgend jaar een nieuw schoolgebouw gaat bouwen. Hij vertelde dat hij echt niet wist hoe hij dat aan moest pakken, maar vandaag had geleerd welke vragen hij moet stellen als hij met het stichtingsbestuur en de gemeente om tafel gaat zitten. Die man was laaiend enthousiast en ging met een brede glimlach op zijn gezicht naar huis. Dat is dus echt een voorbeeld van waarom het congres interessant is voor mensen uit het onderwijs. En tevens een van redenen dat het congres volgend jaar weer zal worden georganiseerd.”

Zie ook www.duurzamescholen.nl

De foto's bij dit artikel zijn gemaakt door Marielle van Uitert.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners