Frans Rasenberg over het binnenklimaat in scholen: “Ik maak me zorgen om de gezondheid van leerlingen en docenten”

E-mailadres Afdrukken

Bijna dagelijks meet onafhankelijk wetenschapper binnenmilieu Frans Rasenberg het binnenklimaat op scholen. Tot nu toe trof hij geen school aan waar het in orde was, iets om langzamerhand moedeloos van te worden. De afsluitende bijeenkomst van Frisse Scholen van AgentschapNL was wat dat betreft weinig hoopgevend voor de toekomst. “Er wordt niet goed geventileerd en het is meestal te warm. We weten al jaren wat het probleem is, we hebben de kennis en de techniek om het op te lossen, maar er gebeurt niets. Over de rug van de kinderen en docenten wordt op deze manier veel geld verspild. Soms heb ik last van plaatsvervangende schaamte.”

Rasenberg werkt onder anderen voor het ministerie van Defensie. Hij heeft meetapparatuur ontwikkeld waarmee de lucht tot op moleculair niveau kan worden geanalyseerd. Zijn bedrijf, Rasenberg Instruments, wordt overal in Nederland ingeschakeld om als onafhankelijk wetenschappelijk adviseur metingen te doen aan het binnenmilieu. Maar in scholen heeft hij die apparatuur niet eens altijd nodig. Fouten in de installatie van het systeem, zoals verkeerd aangesloten aan- en afvoerkanalen of ontwerpfouten, zijn vaak al bij binnenkomst van een school te zien. “Als de ramen allemaal open staan omdat het anders te warm is in de school weet ik eigenlijk al genoeg. Eenmaal binnen kun je een A4'tje voor een afvoerkanaal houden. Dat hoort er tegenaan te worden gezogen. Als dat niet zo is werkt het ventilatiesysteem niet goed. Daarvoor heb ik mijn meetapparatuur niet eens nodig.”

Luister naar je lichaam

Volgens Rasenberg is het ook zonder meetapparatuur heel eenvoudig om te constateren dat er iets mis is met het binnenklimaat. Hoofdpijn, benauwdheid en last hebben van de warmte zijn duidelijke symptonen. “Luister naar de mensen die dagelijks rondlopen in de school. Als kinderen zeggen dat het stinkt of dat ze het als een opluchting ervaren om naar buiten te gaan, is dat een teken dat de installaties niet goed werken. Daar heb je helemaal geen meetapparaten en 'inventarisaties' voor nodig om de boel 'in kaart te brengen'. Luister gewoon goed naar je eigen lichaam.”

Langdurig verblijf in schoolgebouwen met een slecht binnenklimaat is schadelijk, ook voor gezonde mensen. Dit besef is steeds meer aan het doordringen, ook bij ouders met schoolgaande kinderen. Gelukkig wordt een slecht binnenklimaat niet langer geaccepteerd. “Ik werd onlangs benaderd door een huisarts, die tientallen kinderen met gezondheidsklachten kreeg. Die kinderen hadden nooit klachten gehad, totdat ze naar een nieuw schoolgebouw gingen. Ik heb daar gemeten, de lucht was inderdaad heel slecht en toen dat bekend werd dreigden ouders kun kinderen van de school te halen.”

Frisse Scholen

Mede dankzij het Frisse Scholen Project van AgentschapNL is de aandacht voor het binnenklimaat de afgelopen jaren enorm gegroeid. Er kwam meer en betere informatie, richtlijnen, klassificaties en handleidingen om enerzijds het binnenmilieu te verbeteren en tegelijkertijd minder energie te verspillen. Bij nieuwbouw- en renovatieprojecten worden die richtlijnen als prestatie-eisen neergelegd. Om scholen en gemeenten te stimuleren in actie te komen was subsidiegeld beschikbaar. Maar het resultaat is nul, zegt Frans Rasenberg. Hij is nog nooit op een school geweest waar het klimaatsysteem goed functioneert. “Het is te warm, muf, benauwd, noem maar op. Op scholen zijn soms miljoenen euro's geïnvesteerd in klimaatsystemen op basis van het vertrouwen dat de leveranciers en installateurs weten waar ze mee bezig zijn. Maar dat blijkt niet zo te zijn en de scholen zitten met de gebakken peren.”

Een morele behoefte

Door het stopzetten van de subsidie is het project Frisse Scholen geëindigd. Tijdens de afsluitende grootse manifestatie op 7 november jl. werd de markt uitgedaagd om ervoor te zorgen dat alle scholen in de komende zeven jaren een goed binnenklimaat krijgen. AgentschapNL presenteerde een plan waarmee partijen aan de slag zouden kunnen. Dat plan moet als resultaat hebben dat scholen, gemeenten, leveranciers, financiers, etc. gestimuleerd worden om projecten aan te gaan pakken. Maar Rasenberg denkt dat de oplossing in een andere richting moet worden gezocht dan 'het creëren van een morele behoefte'. “Er wordt om de hete brij heen gedraaid. Iedereen gaat er klakkeloos vanuit dat de branche in staat is om goede klimaatsystemen te maken. Maar dat is niet zo. Er is voldoende kennis om goede systemen te ontwerpen. Maar bij de installatie ervan gaat het mis. Wat dat betreft neemt de branche niet zijn verantwoordelijkheid, beschaamt telkens weer het vertrouwen van de opdrachtgevers. Het geld dat daaraan besteed wordt is pure verspilling.”

Het gaat om de oplossing

Rasenberg adviseert scholen en gemeenten om niet blind te vertrouwen op een mooie brochure of de goede relatie met de huisinstallateur. “Meten is geen oplossing. Een goed klimaatsysteem is maatwerk. Laat je bijstaan door onafhankelijke mensen die echt deskundig zijn en houd in gedachten dat u niet op zoek bent naar een klimaatsysteem, maar naar een oplossing voor het binnenklimaat.”

Bekijk ook de bedrijfspresentatie van Rasenberg Instruments

Deel dit artikel op:

 

Reacties 

 
#1 W. Smits van Oyen 28-11-2012 10:57
Als je streeft naar een gezond binnenklimaat gaat het in eerste instantie om bewust te worden van de luchtkwaliteit gedurende de dag. In klaslokalen waar meerdere mensen verblijven is de CO2 concentratie een goede indicator voor de luchtkwaliteit. Bewustwording realiseer je door een CO2 indicator te plaatsen met een display, stoplichtsignal ering (rood boven 1.200ppm) en een geluidsignaal dat klinkt bij overschrijding van 1.400ppm. De bewustwording zal leiden tot het nemen van maatregelen om te voorkomen dat de CO2-concentratie te ver oploopt. Een CO2 indicator is een relatief geringe investering als je beseft dat het gaat om het voorkomen van gezondheidsklac hten (lees: ziekteverzuim) en het verbeteren van de leerprestaties. Het probleem van een slecht binnenklimaat is met een CO2 indicator niet opgelost, maar wel zichtbaar gemaakt en dat is de eerste stap naar de uiteindelijke oplossing!
Citeer
 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners