Frans Rasenberg: "De Canairy detecteert alle luchtvervuiling en verwijdert die uit het lokaal"

E-mailadres Afdrukken

Een goede luchtkwaliteit is afhankelijk van vele factoren: zuurstof, temperatuur, vochtigheid, CO2 en de aanwezigheid van vluchtige stoffen. Wetenschapper Frans Rasenberg heeft in opdracht van de overheid een sensor ontwikkeld, de Canairy, die al die factoren tegelijk kan meten. “Het unieke aan de Canairy is dat wat het apparaat aangeeft aan vervuiling ook werkelijk aanwezig is.”

Slechte lucht is onzichtbaar en voor mensen niet waar te nemen. Mijnwerkers in de negentiende eeuw gebruikten een kanarie in een kooitje als gasdetector. Al bij een lage concentratie mijngas hield die op met zingen en bij een hoge concentratie ging het vogeltje zelfs dood. Op die manier wisten de mijnwerkers, dat het gevaarlijk was om verder af te dalen.

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschapper Frans Rasenberg kreeg vijf jaar geleden van het ministerie van Defensie de opdracht om een sensor te ontwikkelen waarmee de luchtkwaliteit goed kan worden gemeten. Zo’n sensor bestond namelijk niet en Defensie wil die gebruiken in tanks en onderzeeboten. Bij de ontwikkeling van de sensor maakte Rasenberg gebruik van de meest geavanceerde laboratoria ter wereld, onder anderen bij NASA. In Nederland werkt hij samen met Lebon & Gimbrair uit Bunschoten Spakenburg (ventilatie en afzuigsystemen) en met Linde Gas in Schiedam, dat gespecialiseerd is in uiteenlopende gassen. Dat bedrijf stelt kostbare gassen beschikbaar waarmee de sensor betrouwbaar kan worden gekalibreerd. De sensor werd uitgebreid getest in Zweden en wordt beschouwd als de best werkende gasdetector die momenteel verkrijgbaar is. Het apparaat heet de Canairy, genoemd naar het vogeltje dat mijnwerkers in de negentiende eeuw gebruikten om mijngas te meten. Sinds vorig jaar is het apparaat ook beschikbaar voor bedrijven en particulieren.

Vluchtige stoffen

De Canairy is beter dan welk ander apparaat in staat om een comfortabel binnenklimaat te realiseren in klaslokalen. Dat is mogelijk doordat de sensor veel meer meet dan kooldioxide en temperatuur. “Vroeger had je het alleen over temperatuur en vocht. Nu worden er veel kunststoffen toegepast, we hebben computers en maken gebruik van allerlei schoonmaakmiddelen. Daardoor bevat de lucht nu allerlei vluchtige organische gassen. Bovendien zijn we geïnteresseerd in het zuurstofgehalte. Dus dat een CO2-meter een betrouwbaar instrument is om de vervuiling te meten is een fabeltje.”

De effecten van vluchtige organische stoffen zijn niet altijd meteen duidelijk. Vaak treden klachten pas na verloop van tijd op. Typische verschijnselen zijn hoofdpijn, irritatie van ogen en keel, ademhalingsproblemen en vermoeidheid. Meestal verdwijnen die klachten zodra men weer in de buitenlucht komt. Kinderen zijn extra gevoelig voor de schadelijke effecten van langdurige blootstelling aan vluchtige stoffen. Ze lopen meer kans op astma en sommige stoffen kunnen op lange termijn zelfs kanker veroorzaken.

Betrouwbaar meten

Het stoort Rasenberg dat er tegenwoordig zoveel CO2-meters worden verkocht als dé oplossing voor de problemen met het binnenklimaat. “Ik heb dit apparaat ontwikkeld in een laboratoriumomgeving om er zeker van te zijn dat ik betrouwbaar kan meten. Scholen laten zich voor de gek houden door bedrijven die met een kastje komen met een rood lampje, wat zou betekenen dat de luchtkwaliteit niet goed is. Maar wat die kastjes aangeven klopt helemaal niet.” Dat de Canairy zijn werk goed doet blijkt uit een voorbeeld van een school waar opeens veel kinderen ziek werden. Met de gebruikte CO2-meter werd niets afwijkends aangetroffen en ook verschillende bedrijven konden geen oorzaak vinden. De Canairy gaf echter een sterke mate van vervuiling aan. Nadat de vloerbedekking werd verwijderd bleek daar een schimmel onder te zitten, die de boosdoener was.

Begrijpelijk voor iedereen

Rasenberg vindt dat ook iemand die niet technisch is moet kunnen begrijpen wat er gebeurt. Als zijn sensor in een klas wordt geïnstalleerd meet die gedurende een langere periode de luchtkwaliteit. “Je kunt alles zien: zuurstof, CO2, temperatuur, vocht, welk effect heeft het als de kinderen de klas binnen komen en weer naar buiten gaan. Het is allemaal in grafiekjes te zien die iedereen kan begrijpen.”

De Canairy is naast een instrument waarmee doorlopend de luchtkwaliteit wordt gecontroleerd ook een apparaat waarmee ventilatiesystemen kunnen worden aangestuurd. Dat maakt het eenvoudig om luchtproblemen in klaslokalen te verhelpen. “Eerst breng je de klachten in kaart. Vervolgens maak je een plan van aanpak, je realiseert het en vervolgens heb je feedback met de school. Dan laat je zien ‘dit is het geworden, kijk dit is de luchtkwaliteit.’ Begrijpelijk voor iedereen, zonder dat je over techniek hoeft te praten.”

Uniek instrument

De Canairy wordt onder wetenschappers erkend als zijnde uniek onder de meetinstrumenten voor het binnenmileu. Het apparaat wordt toegepast in omgevingen waar de luchtkwaliteit aan zeer strenge eisen moet voldoen. Doordat de Canairy elk ventilatie- en signaleringssysteem kan aansturen is het ook uitstekend geschikt om het binnenklimaat te regelen.

Hoe goed het systeem werkt blijkt uit een test bij een school in Schiedam. Die werd ingericht met een Canairy en ventilatiesysteem. De luchtkwaliteit verbeterde met 85 procent en er werd een besparing op de stookkosten gerealiseerd van € 8.000,-- door de verwarmingsinstallatie goed in te regelen. “Het is zo eenvoudig. De Canairy detecteert gegarandeerd alle luchtvervuiling en verwijdert die uit het lokaal. Dat mag je toch geen enkel kind onthouden?”

Bekijk ook de bedrijfspresentatie van Rasenberg Instruments

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners