Martin Knol, gemeente Zwolle: "Project Gezonde Klassen is voorbeeld van goede samenwerking"

E-mailadres Afdrukken

Begin september 2008 zijn De Matenburcht en De Marsweide uit Zwolle en De Mirt uit Kampen als eerste Gezonde Klassen scholen, geopend. In deze basisscholen zijn voorzieningen aangebracht waarmee een gezond binnenmilieu wordt gegarandeerd. Het Gezonde Klassen project, een regionaal initiatief van J.E. StorkAir, Unica Installatietechniek en Novon Schoonmaak, is onder andere mogelijk gemaakt door de gemeente Zwolle. Volgens wethouder Martin Knol van Economische Zaken en van Onderwijs toont de gemeente met dit project aan, dat een ondernemende houding tot vruchtbare samenwerking leidt.

Gezonde Klassen scholen zijn uitgerust met ventilatiesystemen waardoor de luchtkwaliteit is verbeterd door een juiste afstemming van temperatuur, vocht en CO2. Ook is aandacht besteed aan een goed schoonmaakprogramma, inclusief een pleidooi voor de terugkeer van de conciërge. Verder zijn adviezen gegeven over de manier waarop het gebouw wordt gebruikt en krijgen de kinderen een educatief lesprogramma aangeboden. De focus ligt dus duidelijk op de mensen in de school, legt woordvoerder namens de drie bedrijven Laurens de Lange uit. “Het innovatieve aan Gezonde Klassen is dat we het als een keten bekijken. We bedenken een bedrijfsoverstijgende oplossing voor de mensen die in die school zijn. Een collectief eindproduct, dat werkt voor de gebruiker van die gebouwen. Unica is deel van die keten, evenals J.E. StorkAir en Novon. En samen geven we de garantie dat docenten en leerlingen in een gezond gebouw verblijven.”

Economisch beleid en binnenklimaat

Dat Gezonde Klassen de kans krijgt zich te ontwikkelen tot een breder inzetbaar concept is min of meer toevallig. De gemeente Zwolle was vanuit economisch beleid bij het bedrijfsleven op zoek naar innovatieve ontwikkelingen. Om in contact te komen met bedrijven met goede ideeën werden bijeenkomsten georganiseerd en zo kwam de gemeente in contact met Laurens de Lange en zijn collega’s. Martin Knol herinnerde zich nog dat het project vanaf het begin een vliegende start kende. “Het klikte meteen, ook al omdat er net weer een GGD-rapport was verschenen over het miserabele binnenklimaat in scholen. De plannen waren al klaar en wij waren vanuit economisch beleid ondernemend genoeg om de ideeën van hen de ruimte te geven.”

Na het tekenen van een intentieverklaring in juni 2007 raakten ook partijen als zorgverzekeraar IZA, gemeente Kampen, Hogeschool Windesheim bij het project betrokken. Volgens Laurens de Lange konden zij door dit samenwerkingsverband echt meerwaarde bieden. Hij verwacht dat dergelijke allianties ook in de rest van Nederland mogelijk zijn. Ook Martin Knol is enthousiast over een samenwerking waar ondernemers maatschappelijk geïnspireerd zijn en tegelijkertijd bouwen aan een business case.

Pilot op zeven scholen

In de pilotfase van Gezonde Klassen worden zeven scholen aangepakt, vijf in Zwolle en twee in Kampen. Twee van de scholen in Zwolle vallen onder het bestuur van de stichting christelijk primair onderwijs Vivente. Beleidsmedewerker financiën en facilitair Rini Kamp: “Binnen ons bestuur redeneren we niet meer vanuit ‘waar halen we ons geld vandaan?’ maar maken we geld vrij om dingen te doen. Daarbij staat kwaliteit voorop, zowel kwaliteit van onderwijs als het welbevinden van kinderen en personeel. Deelnemen aan Gezonde Klassen is voor ons aantrekkelijk vanwege de garanties op een gezond binnenklimaat en het feit dat het probleem voor ons wordt opgelost door mensen die er echt verstand van hebben.”

Ziekteverzuim zal teruglopen

Het moment dat alle zeven scholen in Zwolle ‘gezond zijn gemaakt’ betekent niet het einde van het project. De zeven scholen worden gedurende twee jaar gemonitord door Hogeschool Windesheim. Daarbij wordt ondermeer gekeken naar de CO2-waarde, temperatuur, luchtvochtigheid en reinheid.

V.l.n.r. Laurens de Lange, Martin Knol, Rini Kamp.

Ook worden de tevredenheid van leerlingen en leerkrachten onderzocht en het ziektever- zuim en energieverbruik bij gehouden. Op basis van de opgedane ervaringen wordt een ‘best practices’ model ontwikkeld. Daarbij moet duidelijk worden wat de kosten en baten zijn van de investeringen in een gezond binnenklimaat.

Laurens de Lange denkt dat niet alle baten direct in geld zijn uit te drukken, maar verwacht zeker dat het ziekteverzuim onder leerkrachten en leerlingen terug zal lopen. “Niet voor niets is ziektekostenverzekering IZA partner in het project. Er bestaan allerlei onderzoeken waaruit blijkt dat het ziekteverzuim met plusminus twee procent daalt als het binnenklimaat in orde is. Plus het feit dat kinderen beter en langer geconcentreerd zijn. Dat zijn baten die op een andere plek terugkomen dan waar de kosten zijn gemaakt, maar zeker is dat je met Gezonde Klassen je geld terugverdient.”

Nieuwe normen

Alle betrokken partijen zijn er inmiddels van doordrongen dat de bestaande normen in het Bouwbesluit en voor schoonmaak niet toereikend zijn voor een gezond binnenklimaat. Dat was altijd een probleem dat schoolbesturen zelf moesten oplossen. Vivente bijvoorbeeld had al een eigen schoonmaakprogramma opgesteld voordat het Gezonde Klassen project startte. Rini Kamp: “Omdat we bezig waren met een Europese aanbesteding voor schoonmaak hebben we een eigen norm opgesteld, want wij willen dat het echt schoon is in onze scholen. De tijd die een schoonmaakbedrijf daar voor nodig heeft is voor ons van secundair belang. Het is leuk om te zien dat veel uit ons schoonmaakprogramma nu deel uit maakt van het Gezonde Klassen project.”

Nieuw gemeentelijk beleid

Martin Knol vindt dat de uitspraak van de Raad van State in Leiden (schoolgebouwen vallen onder de Woningwet, waardoor gemeenten verantwoordelijk zijn voor het binnenklimaat) en het succes van Gezonde Klassen de gemeente Zwolle dwingt na te denken over een ander huisvestingsbeleid. Als wethouder economische zaken is hij er trots op dat hij bedrijven de gelegenheid heeft gegeven een innovatief en duurzaam project te laten ontwikkelen. Maar als wethouder onderwijs realiseert hij zich dat het in Zwolle niet bij de vijf pilotscholen mag blijven en structureel onderdeel uit moet gaan maken van het huisvestingsbeleid. “Eigenlijk praat je over een integrale oplossing. Het is jammer dat dit via gerechtelijkeprocedures afgedwongen moet worden. Maar het is belangrijk dat de school, die de verantwoordelijkheid heeft voor wat er binnen de school gebeurt, en de gemeente als verantwoordelijke voor onderwijshuisvesting veel dichter bij elkaar komen. Daar zit de integrale aanpak. En zo moet je ook met schoolbesturen communiceren.”

Voor de financiering van een ‘nieuw’ huisvestingsbeleid, waarin voorzieningen voor een gezond gebouw zijn opgenomen, ziet hij een rol weggelegd voor de VNG. Die zou daarover in gesprek moeten met de Rijksoverheid. Maar ook schoolbesturen mogen best meebetalen aan gebouwen waarin zij efficiënter kunnen werken. “Als wij onhanteerbare gebouwen neerzetten, waardoor zij hoge kosten hebben op het punt van bijvoorbeeld schoonmaak ben je dom bezig. We moeten dus proberen die financiële schotten tussen de bouw en de exploitatie weg te halen. Anderzijds is het niet alleen een kwestie van techniek. Want het gaat niet alleen om die installaties op het dak. Uiteindelijk gaat het er ook om hoe je je gedraagt in een school. Hoe zorg je dat je ook vanuit menselijk gedrag zorgt voor een goed binnenklimaat.”

Succesfactoren

De totale kosten die het project Gezonde Klassen met zich meebrengen zijn 2,4 miljoen euro. Die zijn als volgt verdeeld. De gemeenten Zwolle en Kampen plus de zeven deelnemende scholen nemen daarvan zeven ton voor hun rekening, er komt bijna vijf ton binnen aan subsidie van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en de deelnemende ondernemers zorgen voor de rest. Rini Kamp vindt het project vooral succesvol omdat het probleem van het binnenklimaat in Zwolle niet langer een onderwijsprobleem is. Laurens de Lange ziet de intensieve samenwerking met alle partijen en de garanties op resultaat als de belangrijkste succesfactoren. Martin Knol wijt het succes van Gezonde Klassen vooral aan de inzet van alle partijen om het te laten slagen. “Alle drie de partijen hadden de wil om er een succes van te maken. We hadden een collectief probleem. Doordat we dat met elkaar zijn gaan delen bleek het heel eenvoudig op te lossen. Dat is misschien wel de echte innovatie: maak het niet ingewikkelder dan het al is en los het samen op!”

Meer informatie? www.gezondeklassen.nl

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners