Directeur Rob van der Knaap, Talita Koemischool: “Het financiële risico is niet voorbij als het gebouw klaar is”

E-mailadres Afdrukken

De Talita Koemischool voor SO en VSO in Nijmegen, start na de zomer met de bouw van een nieuwe school. Dat heuglijke feit wordt overschaduwd door krappe budgetten en een onzekere toekomst. Maar een alternatief is er niet, want het oude gebouw is versleten, te klein en het lekt. Directeur Rob van der Knaap: “Het rijksbudget om een nieuwe school te bouwen is al krap, maar de recente bezuinigingen op Passend Onderwijs maken het wel bijzonder lastig om op een verantwoorde manier een toekomstbestendige nieuwe school te bouwen.”

De Talita Koemischool in Nijmegen valt onder het bestuur van de stichting MeTander. Het gebouw werd geopend in 1963 als school voor speciaal onderwijs. Door groei van het aantal leerlingen en als gevolg van ontwikkelingen in het onderwijs is het gebouw diverse keren verbouwd, aangepast en uitgebreid. Nu wordt er speciaal onderwijs (SO) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO) gegeven aan kinderen in de leeftijd van 4 – 20 jaar. Het gebouw is daarop niet berekend: het is propvol, onoverzichtelijk en bovendien lekt het. “Het gebouw past niet meer bij de eisen die aan modern onderwijs worden gesteld. Zo kunnen we echt niet verder. Verbouwen was niet meer mogelijk, dus we moeten nieuw bouwen.”

Niet verhuizen

De eerste gesprekken over nieuwbouw vonden plaats terwijl de gemeente Nijmegen bezig was met de doordecentralisatie van de onderwijshuisvesting. Dat heeft voor de nodige onduidelijkheid gezorgd. “Bij de gemeente was sprake van veel wisselingen van mensen die onze gesprekspartner waren. En er waren de nodige onduidelijkheden. Ik dacht bijvoorbeeld dat de gemeente een overzicht kon maken van vergelijkbare schoollocaties. Maar het blijkt dat je bij het zoeken naar geschikte bouwlocaties als stichting op jezelf bent aangewezen.” Het nieuwe gebouw komt op dezelfde plek als het oude pand. Geen van de alternatieve locaties lag zo centraal in Nijmegen, goed bereikbaar en in de buurt van groen en winkels. In financieel opzicht is dat wel een tegenvaller, want eventuele winst door grondverkoop zou aan de nieuwbouw ten goede zijn gekomen. “Dus we hebben geen inkomsten uit grondverkoop. Ander nadeel is dat we nu een jaar noodhuisvesting moeten huren en twee keer moeten verhuizen. Dat gaat allemaal van het bouwbudget af.”

Bijzondere eisen

De zeer moeilijk lerende kinderen op de Talita Koemischool hebben een speciale aanpak en veel begeleiding nodig. Dat vraagt om een schoolgebouw dat enerzijds toegankelijk en overzichtelijk is, maar dat ook weer niet zo open dat de kinderen teveel prikkels krijgen. Een andere wens is het gebouw zo te ontwerpen dat er meer structuur komt in de organisatie en het leerproces. Om dat te bereiken komen er twee ingangen: één voor de SO leerlingen en één voor de VSO-leerlingen. “Wij hebben op het terrein een behoorlijk hoogteverschil. Door een deel daarvan af te graven en slim te ontwerpen kon onze architect, van architectenbureau De Twee Snoeken, een compact gebouw met twee lagen maken, met elk een ingang op de begane grond. Dat biedt ons de mogelijkheid een nadrukkelijke scheiding aan te brengen tussen het SO en VSO.”

Begeleiding

Rosita Steltenpool is namens adviesbureau Van Aarle De Laat ongeveer anderhalf jaar bij het project betrokken. Zij heeft zich in eerste instantie bezig gehouden met het vertalen van de functionele eisen van de school in de huisvestingseisen en zij coördineert de voorbereidingen van de bouw. Daarnaast zijn er, vanuit de kennis van het werken in gemeenten waar de onderwijshuisvesting is doorgedecentraliseerd, allerlei ondersteunende diensten verricht in de onderhandelingstrajecten met de gemeente. “De doordecentralisatie heeft voor stichting MeTander in financieel opzicht niet zo goed uitgepakt. Als je geen inkomsten hebt uit grondverkoop en hier wel stilzwijgend vanuit bent gegaan, volstaan de doordecentralisatiegelden nauwelijks. Want ook tijdelijke huisvesting en een extra verhuizing moeten uit het bouwbudget gefinancierd worden. Hierdoor wordt het nog lastiger om een gebouw neer te zetten dat voldoet aan de nieuwe eisen op het gebied van duurzaam bouwen, frisse scholen en dergelijke. Veel van dat soort elementen hebben we hier moeten schrappen. Door slimme keuzes te maken op andere gebieden verwachten we balansventilatie en vloerverwarming te realiseren.” Qua luxe is er volgens Rob van de Knaap inderdaad bijna niets mogelijk. Het wordt een basic gebouw, functioneel maar zonder franje. “We zijn voortdurend op zoek naar de meest efficiënte manier om dingen te doen, omdat nergens ruimte is voor het kleinste stukje luxe. Maar we krijgen wel een functioneel gebouw, dat technisch aan de eisen voldoet en 40 jaar mee kan. Het heeft flexibiliteit in zich, zodat je niet na 10 jaar vastzit in een gebouw dat je nog 30 jaar moet exploiteren en dat nog lang niet is afbetaald.”

Zekerheid met ketenpartners

Passend Onderwijs is de afgelopen tijd een speelbal van de politiek gebleken. De bezuiniging van 300 miljoen die onlangs werd aangekondigd viel Rob van der Knaap rauw op het dak, want die heeft onherroepelijk effecten op de leerlingenaantallen. “Eerst dacht ik 'kunnen we niet beter stoppen?'. Want de enige manier om verder te bezuinigen is minder lokalen. Maar straks zit er een ander kabinet en heb je die lokalen misschien weer nodig.”

Rosita Steltenpool (Van Aarle de Laat) en Rob van der Knaap tonen de maquette van het nieuwe gebouw.

Door op zoek te gaan naar inhoudelijke samenwerking is geprobeerd die onzekere toekomst zoveel mogelijk veilig te stellen. Rosita Stelten-pool: “In het gebouw is voldoende flexibiliteit om ontwikkelingen in de zin van 'wat als de groepen groter worden, of de doelgroep verandert?' op te vangen. Maar omdat je niet kunt voorspellen hoe de leerlingenaantallen – en dus de inkomsten van de school – zich gaan ontwikkelen is ook gezocht naar samenwerking met organisaties buiten het onderwijs. De toegevoegde waarde van twee zorginstellingen die gaan participeren is vanuit dat oogpunt dubbel zo groot.

De nieuwe Talita Koemischool wordt straks een plek waar naast onderwijs en begeleiding ook ruimte is voor voor- en naschoolse opvang, extra therapiefaciliteiten en twee schoolvoorbereidende groepen. Rob van der Knaap: “Die organisaties huren bij ons ruimtes en maken gebruik van de gymzalen en praktijklokalen. Als gezamenlijke organisaties maken we dan een flinke efficiencyslag: doordat voor- en naschoolse opvang in hetzelfde gebouw zitten hoeven de kinderen daar niet meer met taxi's naartoe te worden vervoerd. En natuurlijk: doordat zij die ruimtes bij ons huren kunnen wij op een meer verantwoorde manier een toekomstbestendig gebouw neerzetten.”

 

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Juni uitgave

Partners