Preventiemedewerkers moeten geen EHBO koffers vullen; Adviseren, signaleren en coördineren, dat is hun taak!

E-mailadres Afdrukken

Dat er een preventiemedewerker in een school is aangesteld is geen garantie dat het veilig is in het schoolgebouw. Want die medewerker moet wel de kans krijgen om de kwaliteit van de veiligheid binnen de school te bewaken. Dat kan alleen als hij een status krijgt binnen de onderwijsorganisatie, iets wat Scholengroep Den Haag Zuid-West en Stichting Fluenta elk op hun eigen wijze hebben ingevuld.

Schoolgebouwen worden verondersteld veilige plekken te zijn. De schooldirectie is ervoor verantwoordelijk, dat medewerkers en leerlingen er kunnen verblijven zonder de kans te lopen een ongeluk te krijgen of ziek te worden. Als er toch iets gebeurt moeten er protocollen zijn om die situaties correct af te handelen. De school kan de kans op ongelukken zo klein mogelijk houden door middel van een RI&E (risico-inventarisatie). Die bestaat uit twee onderdelen. Het veiligheidsbeleid beschrijft de strategie op het gebied van veiligheid in de gehele organisatie. Het plan van aanpak (PvA) is veel concreter. Dat beschrijft op gebouwniveau gedetailleerd welke maatregelen moeten worden genomen. De veiligheidsrisico's worden ingedeeld in groepen, er wordt een risicoklasse (hoog, midden, laag) toegekend, er wordt vastgesteld op welke wijze de problemen worden opgelost, hoeveel tijd dat mag kosten en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Het is in het onderwijs sinds een aantal jaren wettelijk verplicht om een preventiemedewerker te hebben. Die medewerker is voor de andere personeelsleden het aanspreekpunt voor onderwerpen met betrekking tot veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu. De preventiemedewerker is de schakel tussen de medewerkers en de directie. Het is zijn taak om de veiligheidssituatie in het gebouw up-to-date te houden. Dat betekent dat hij veiligheidsissues signaleert, advies geeft hoe deze kunnen worden opgelost en controleert of dat ook gebeurt. Het plan van aanpak is zijn leidraad.

SGDHZW
Arnoud Andeweg is facilitair verantwoordelijk en tevens preventiemedewerker bij Scholengroep Den Haag Zuid-West (SGDHZW) met drie scholen. Veiligheid staat als één van de drie kernbegrippen hoog in het vaandel. Andeweg onderscheidt vijf activiteiten in zijn werk als preventiemedewerker. Ten eerste zorgt hij voor het binnenhalen in de organisatie van een stukje deskundige ervaring op het gebied van regelgeving. Hij zorgt periodiek voor een risico-inventarisatie, informeert de MR en geeft gevraagd en ongevraagd voorlichting aan het management. Tenslotte coördineert hij het beleid binnen de organisatie op het gebied van veiligheid en arbo. “Ik ben facilitair manager en beheerder van de panden. Dat is een voordeel, want daardoor pak je activiteiten die daarmee gerelateerd zijn, zoals die van een preventiemedewerker, makkelijker op.”

Andeweg voelt zich in zijn rol van preventiemedewerker als een vis in het water. Hij kan de uitkomsten uit de RI&E goed kortsluiten met de organisatie. Dat is belangrijk, want de benodigde maatregelen moeten worden opgenomen in een meerjarenplanning en dat gaat meestal gemoeid met investeringen. “Voor een directie is veiligheid geen kerntaak. Maar onze MR en de bestuurders staan wel open voor de problematiek die aanwezig is en ze zijn bereid daar serieuze stappen in zetten. Daardoor ben ik ervan overtuigd, dat de veiligheid hier goed geborgd is.”

Stichting Fluenta
Stichting Fluenta doet het bovenschools beheer voor 16 protestants christelijke scholen met in totaal 23 locaties in een gebied ten zuiden van Utrecht. Iedere school heeft een preventiemedewerker. Die is verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma van aanpak bij aangelegenheden die op schoolniveau geregeld kunnen worden, of waar de risico's op schoolniveau liggen. Als er bouwtechnische aanpassingen vereist zijn, zorgt de preventiemedewerker ervoor dat dit via zijn directie wordt doorgesluisd naar het stichtingskantoor.

De rol van de preventiemedewerker is goed geborgd, op de scholen en op stichtingsniveau. Drie keer per jaar wordt er een netwerkvergadering gehouden, waarbij alle preventiemedewerkers samen komen om het gemeenschappelijk beleid te bespreken. Jan Spier, als bestuursmanager verantwoordelijk voor het veiligheidsbeleid bij Fluenta, geeft een voorbeeld. “Wij hebben een protocol 'medische handelingen' ontwikkeld, met duidelijke afspraken over de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden met betrekking tot het verstrekken van medicijnen. Via die preventiemedewerkers komt dat protocol op de scholen terecht. Daar hechten we grote waarde aan.”

Het takenpakket van een preventiemedewerker is bij Fluenta precies beschreven in het arbo-beleidsplan. Zo moet hij het plan van aanpak met de medezeggenschapsraad en met de directie bespreken. Jaarlijks moet er een evaluatie worden gemaakt, waar in staat wat er in de school is gebeurd en waar de risico's zitten. Volgens Jan Spier wordt het in verband met de aansprakelijkheid steeds belangrijker om risico's op alle terreinen goed af te dekken en om protocollen te hebben. De preventiemedewerker speelt daar een rol in. “Hij zal zich steeds beter moeten positioneren in de school door vanuit zijn functie veiligheidsrisico's in de teamvergaderingen te agenderen. Want dan kun je die risico's met elkaar zoveel mogelijk beperken.”

NISHV
De manier waarop de preventiemedewerkers bij SDGHZW en Stichting Fluenta kunnen werken en echt een status hebben in de organisatie is een positieve uitzondering. In veel scholen wordt de rol van preventiemedewerker toegewezen aan een SHV/BHV'er of een arbo-coördinator. Vervolgens worden die mensen aan hun lot overgelaten en moeten ze zelf maar uitzoeken wat ze op schoolniveau gaan doen. Richard Bakker, veiligheidskundige bij het Nederlands Instituut voor Schoolhulpverlening en Veiligheid (NISHV): “Er is veel onduidelijkheid bij preventiemedewerkers over wat hun taken zijn. Terwijl het heel simpel is: signaleren, adviseren en coördineren. Meer niet. Ze moeten zich opstellen als het ‘mannetje met het oliekannetje’. In de praktijk zie ik echter dat ze zelf vaak dingen gaan oplossen. Ik zie preventiemedewerkers brandblussers controleren, de EHBO koffer vullen, de noodverlichting repareren en zelfs de interne opleidingen verzorgen. Ik praat dan nog niet eens over de preventiemedewerkers die geheel zelfstandig de risico-inventarisatie en –evaluatie willen uitvoeren. Ze nemen teveel hooi op hun vork, raken gefrustreerd en lopen helemaal vast.”

Het NISHV begeleidt scholen bij het implementeren van het veiligheidsbeleid in de organisatie, onder anderen met cursussen voor preventiemedewerkers en door risico-inventarisaties uit te voeren. Stichting Fluenta maakt al jaren gebruik van de diensten van Richard Bakker. Hij heeft geholpen bij het opstellen van het veiligheidsbeleid en geholpen dit te implementeren. In november 2014 zijn alle preventiemedewerkers in de organisatie opnieuw geschoold. Daarbij is een rondgang gemaakt door alle 23 gebouwen en zijn plannen van aanpak gemaakt. Jan Spier: “Al die PvA's hebben hetzelfde format. Het mooie daarvan is, dat wij op stichtingsniveau een overall view hebben van alle gebouwen. Dus we weten waar de risico's liggen en welke zaken een hoge of lage prioriteit hebben.”

De structuur om de positie van de preventiemedewerkers zowel op stichtingsniveau als in hun eigen school goed te borgen werkt voor Fluenta uitstekend. “Ik realiseer me dat wij al behoorlijk voldoen aan de criteria van de wetgeving. Maar ik weet dat er scholen zijn waar het veiligheids- of arbobeleid nog redelijk in de kinderschoenen staat en dat er onduidelijkheden zijn over de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. NISHV kan ons helpen om een goed beeld te krijgen van 'wat zegt de wet?', 'waar liggen de verantwoordelijkheden?' en 'hoe we die in de organisatie verankeren?'”

Bekijk voor trainingen ook de bedrijfspresentatie van NISHV

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners