Markt is klaar voor nieuwe manier van aanbesteden; “Denken over de bouw naar hoger niveau getild”

E-mailadres Afdrukken

Bij nieuw- of verbouw kiezen veel onderwijsinstellingen nog steeds voor een traditionele manier van aanbesteden of ze leggen de regie bij projectmanagementbureaus waarna het schoolgebouw turn key wordt opgeleverd. En dat terwijl de markt klaar is voor nieuwe, beter op de organisatie afgestemde, innovatieve vormen van aanbesteden. ROC Gilde Opleidingen in Limburg week af van de geëffende paden en koos bij de aanbesteding van de renovatie van een van hun schoolgebouwen in Venlo voor de toepassing van Best Value (Procurement). Het NIC begeleidde de school in dit project dat zeker een vervolg gaat krijgen.


Dick van Gasselt, Hoofd Huisvesting bij Gilde Opleidingen is zeer te spreken over het renovatieproject en de samenwerking met het NIC. “Ik ben nog van de oude stempel. Het idee dat je de aannemer uitdaagt om na te denken over het project was helemaal nieuw voor mij.” Toch was Van Gasselt snel om toen hij van Jelle Wenselaar van het NIC hoorde over de toepassing van Best Value. “Jelle was binnen onze opleiding bezig de inkoopafdeling naar een hoger niveau te tillen en zodoende kwam ik met hem in gesprek. Al snel wist hij mij te overtuigen van de voordelen van Best Value.”
 

Best Value Procurement

Best Value Procurement (of BVP, in het Nederlands vrij vertaald met Prestatie-inkoop) is een inkoopmethodiek waarbij de inschrijvingen worden gewaardeerd volgens het principe dat de meeste waarde moet worden verkregen voor de laagste prijs. In Best Value Procurement wordt het principe om veel eisen te stellen aan de inschrijvende partij losgelaten. Alleen de allerbelangrijkste functionele specificaties worden op papier gezet: het wat, en niet het hoe en waarom. Potentiële leveranciers stellen daarna zelf een contract voor waarin zij uitleggen wat hun aanbod is, wat de Key Performance Indicatoren zullen zijn, en hoe zij die zélf zullen gaan meten! Op die manier kunnen zij maximaal hun expertise inzetten en maximaal waarde toevoegen voor de inkopende partij.


Aanbesteden met een all-in contract, waarbij een bouwmanagementbureau het project geheel naar zich toetrekt om het schoolgebouw turn key op te leveren is volgens Wenselaar niet altijd financieel in het voordeel van onderwijsinstellingen. “Ingenieursbureaus en projectmanagement bureaus maken gebruik van het feit dat onderwijsinstellingen geen eigen kennis of capaciteit hebben op het gebied van nieuwbouw. Zij zeggen: wij nemen de spilfunctie op ons tussen school en bouw en ontzorgen jullie volledig. Maar wat er vervolgens gebeurt is vaak niet transparant waardoor hoge marges worden ingebouwd. Deze marges kun je beter inwisselen voor meer gebouw voor je beschikbare budget. Maar hoe realiseer je dat op een veilige manier? Een geïntegreerde contractvorm is een contract(vorm) waarbij verschillende fasen (bijvoorbeeld ontwerp, uitvoering en onderhoud) door één opdrachtnemende partij wordt uitgevoerd. Indien een geïntegreerd contract dan ook nog op basis van de Best Value benadering wordt voorbereid, aanbesteed en uitgevoerd, heb je als onderwijsinstelling een recept in handen die zorgt dat je geen voltallig team van een bouwmanagementbureau nodig hebt, alleen een afgeleide daarvan. Daardoor sta krijg je een enorme transparantie, sneller budgetzekerheid en een integrale benadering om te komen tot de beste oplossingen voor het onderwijs. Kortom, een nieuwbouwproject dan wel renovatie hoeft niet helemaal risico gedragen bij één tussenpersoon neergelegd te worden of met een eigen ontwerpteam inclusief architect voor eigen rekening en risico voorbereid te worden.”

Van Gasselt, die vijfendertig jaar ervaring heeft in de projectontwikkeling, weet precies wat Wenselaar bedoelt. “Toen ik drie jaar geleden bij Gilde Opleidingen begon lag er een plan voor nieuwbouw in Roermond. Een traditionele all-in aanbesteding waarbij het gebouw turn key zou worden opgeleverd. Dat plan was in mijn ogen veel te duur en niet transparant genoeg. Ik heb het bestuur geadviseerd om dat niet te doen en voor een andere aanpak te kiezen. Resultaat was een nieuw masterplan, waarbij we uitgaande van de Best Value aanpak renovatie de voorkeur hebben gegeven boven nieuwbouw.”

De renovatie van het schoolgebouw is nog niet geheel afgerond. De bovenste drie verdiepingen zijn aangepakt en hebben o.a. ieder een eigen frisse kleur gekregen, gekoppeld aan de opleiding. De begane grond komt later aan de beurt.


Miljoenenstrop
We zien het nog te vaak gebeuren dat onderwijsinstellingen na dure nieuwbouwprojecten met een miljoenenstrop achterblijven. “Soms gaat het om prachtige gebouwen die architectuurprijzen winnen, maar waarin het binnenklimaat niet deugt. Dan is het moeilijk lesgeven.”
Gilde schreef een nieuw Masterplan, ook voor het schoolgebouw aan de Groenveldsingel in Venlo waarbij ook hier niet voor nieuwbouw werd gekozen, maar voor renovatie. “Over het anticiperen op het bestemmingsplan van de gemeente, voor de nieuwbouw was niet goed nagedacht, evenals over het bouwen en op de zelfde locatie lesgeven aan 1800 leerlingen.”
De renovatie van het schoolgebouw aan de Groenveldsingel in Venlo is nog niet geheel afgerond. De bovenste drie verdiepingen zijn aangepakt, de begane grond komt later aan de beurt. “Het was voor ons een grote uitdaging om de renovatie van de bovenste verdiepingen in de weken van de zomervakantie te realiseren. De BAM heeft deze klus voor ons geklaard. Dagelijks zijn er 140 man tegelijk aan het werk geweest, om alles op tijd afgerond te krijgen.

Circulaire economie
De gehele renovatie van het schoolgebouw kost Gilde Opleidingen uiteindelijk omgerekend 721 euro per vierkante meter. Nieuwbouw zou bijna het dubbele hebben gekost. Een belangrijk uitgangspunt bij de renovatie was de circulaire economie, een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. “Bij alles dat je koopt, kun je afspraken maken over terugkoopgaranties. Dan koop je bijvoorbeeld vloertegels bij Desso, maar sluit je bij de koop meteen een terugkoopgarantie voor over vijftien jaar. Dat is echt het nieuwe denken.”

Volgens Van Gasselt zal er op het gebied van inkoop de komende jaren veel veranderen. “We gaan toe naar een systeem waarbij je geen lampen meer koopt, maar de garantie op vijftien jaar goede verlichting in school. Je koopt geen cv meer, maar de garantie op een goede temperatuur.” Deze nieuwe manier van inkoop daagt volgens Wenselaar marktpartijen uit om met innovatieve oplossingen te komen en stimuleert het integraal denken. “Door meer aandacht voor nieuwe vormen van inkoop kun je innovatie echt stimuleren. Je kunt externe partijen meer uitdagen hun verantwoordelijkheid te nemen en mee te denken over innovatieve oplossingen.”

Programma van eisen
Van Gasselt schreef zelf het programma van eisen voor de renovatie van het schoolgebouw aan de Groenveldsingel. “Met behulp van Jelle heb ik op een A4tje aangegeven wat we wilden. Zo functioneel mogelijk. Vervolgens was het aan de markt om na te denken over de best mogelijke oplossingen, inclusief vijftien jaar onderhoud, inclusief vervangingsvoorstellen in de meerjaren onderhoudsplannen en inclusief Service Level Agreements (SLA’s). Door deze aanpak stimuleer je de markt om beter na te denken over materiaalkeuzes omdat zij daar later zelf op afgerekend worden. Het hele denken over de bouw wordt daardoor naar een hoger niveau getild.”

BAM Bouw en BAM Bouwtechniek realiseerden uiteindelijk de renovatie en daar is Van Gasselt tevreden over. “We hebben hier misschien niet een tien gescoord, maar wel een dikke zeven, misschien wel een acht. En dat met minder kosten dan wanneer we voor een traditionele aanbesteding waren gegaan. Ik ben dan ook blij dat Gilde Opleidingen het heeft aangedurfd zijn nek uit te steken en voor deze vorm van aanbesteden te gaan. We lopen daarmee voorop in een nieuwe ontwikkeling en zijn een voorbeeld voor andere scholen.”

Wenselaar: “Dit is pas het eerste gebouw van Gilde Opleidingen dat via Best Value is aanbesteed. Dat betekende wel een hele verandering voor de organisatie. Ze hebben de stap durven nemen en dat heeft zich uitbetaald. Nu hebben we aan dit project een goede casus. Het vertrouwen moet vervolgens komen door dit project en deze systematiek nog een paar keer door te stempelen.” Van Gasselt: “Het bestuur staat achter de manier waarop we het masterplan huisvesting hebben aangepakt. Nu moeten we er alleen nog voor zorgen dat we de continuïteit waarborgen.”
 
www.hetnic.nl
 

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners