Overheveling verantwoordelijkheid buitenonderhoud vraagt om een gedegen juridisch advies

E-mailadres Afdrukken

Omdat schoolbesturen vanaf 1 januari 2015 zelf verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw, buitenonderhoud en aanpassingen van hun schoolgebouwen, zijn zij verantwoordelijk voor het aanbestedingstraject van bijvoorbeeld grootschalige renovaties of nieuwbouw. Daardoor krijgen zij te maken met het aanbesteden, gunnen en contracten van verschillende werkzaamheden en dienen zij op de hoogte te zijn van de aanbestedingsregels. Voor veel besturen is dit een onbekend terrein. “Technische adviseurs hoeden u niet voor de juridische valkuilen!”

Floris Koster en Koen Roordink (rechts) van Poelmann van den Broek advocaten. (Fotografie: Hans-Peter van Velthoven)

Op het gebied van onderwijshuisvesting staan er in 2015 grote veranderingen op stapel. Eén van de grootste herzieningen is de overheveling van de verantwoordelijkheid van het buitenonderhoud en het uitvoeren van aanpassingen van schoolgebouwen van gemeenten naar schoolbesturen. Dit heeft voor schoolbesturen, zowel voor primair als voortgezet onderwijs heel wat voeten in aarde. “Een school geldt doorgaans als een aanbestedende dienst. Dat betekent dat indien de school een dienst inkoopt zij gehouden is de beginselen (regels) van het aanbestedingsrecht te volgen. Zo maar inkopen kan dus niet. Nu scholen zelf verantwoordelijkheid worden voor het aanbestedingstraject van bijvoorbeeld grootschalige renovaties of nieuwbouw, dienen zij op de hoogte te zijn van die aanbestedingsregels. En voor de meeste schoolbesturen, zeker voor primair onderwijs, is dit onbekend terrein.”

Potje voor juridisch advies

Daarom heeft het volgens Koen Roordink en Floris Koster van Poelmann van den Broek advocaten zeker een toegevoegde waarde om voor deze materie bijtijds juridische bijstand in te roepen. “Want hoe geef je zo’n aanbesteding vorm? Hoe voorkom je dat een aanbesteding mislukt? En hoe kom je op de meest gewenste kandidaat uit?”

Ook de manier van contracteren is belangrijk. Knip je de opdracht in allemaal kleine deeltjes en selecteer je zelf een aparte bouwkundige aannemer, een liftinstallateur en een partij die de vloer in de gymzaal aanlegt? Of kies je ervoor om één hele grote opdracht te maken, voor zowel het bouwkundige deel als de installatie, die je aan een aannemer uitbesteedt die zelf verantwoordelijk is voor het contracteren van onderaannemers? Welke beslissing ook wordt genomen, ze brengen allemaal juridische kansen en risico’s met zich mee. Het advies van beide heren luidt dan ook: “Reserveer in het budget een geldpotje voor juridisch advies. Vergeet niet dat het vaak om langlopende contracten gaat die gepaard gaan met grote bedragen. Door vroegtijdig juridisch advies te vragen, het liefst voor aanvang van de aanbestedingsprocedure, kunnen mogelijke problemen en daar aan verbonden kosten in een later stadium worden voorkomen. Bovendien scheelt dit geld dat uiteindelijk ten goede komt aan het onderwijs.”

Aanbestedingsregels

Ook heeft de overheveling financiële gevolgen. In het onderwijs ontvangen schoolbesturen één budget voor personeel en materiële instandhouding. Beter bekend als lumpsumfinanciering; een vergoeding op basis van het aantal ingeschreven leerlingen. Scholen kunnen zelf bepalen waaraan zij dit bedrag besteden: voor onderwijs, personeel of onderhoud. “Als schoolbestuur wil je uiteraard zoveel mogelijk geld spenderen aan goed onderwijs. Natuurlijk is het fijn dat scholen door de aangepaste wet zelf kunnen beschikken over het budget en zelf mogen bepalen hoe zij dit uitgeven. Een schaduwkant is dat scholen daardoor verbonden zijn aan de aanbestedingsregels (beginsel van transparantie, objectiviteit en non-discriminatie). Ook al zijn het eigenlijk formaliteiten, scholen moeten zich daar wel bewust van zijn.” Volgens de advocaten schakelen schoolbesturen meestal een technisch adviseur in die te weinig weet heeft van de valkuilen bij een aanbesteding en die de nadruk vooral legt op het technische bestek. Hetgeen bepaalt hoe het gebouw eruit moet komen te zien, inclusief de administratieve, juridische en technische bepalingen, materialen en uitvoeringsvoorwaarden. “Zonde, want een verkeerde aanbesteding kan leiden tot extra kosten, zoals onkosten voor een kort geding. Wij kunnen schoolbesturen adviseren bij het aanbestedingsproces, de contractering en uitvoering van de renovatie- en bouwplannen.”

Financiële en juridische risico’s

Onderschoven kindjes bij aanbesteding zijn vaak gunning (opdrachtbevestiging) en contractering. Terwijl volgens Roordink nevenaanneming een trend lijkt in het onderwijs. “Steeds vaker wordt een bouwproject in meerdere onderdelen verdeeld en wordt voor elk van die onderdelen een aparte aannemingsovereenkomst gesloten. Dat kan een financieel voordeel opleveren, maar de ervaring leert dat dit vooral financiële en juridische risico’s met zich mee brengt. De eindverantwoordelijkheid van de coördinatie van de werkzaamheden van de verschillende nevenaannemers ligt namelijk bij de opdrachtgever. Nevenaannemers hebben namelijk onderling geen contractuele relatie, terwijl de verschillende werkzaamheden doorgaans wel nauw met elkaar samen hangen en op elkaar voortbouwen. Het is dus belangrijk dat de werkzaamheden van de verschillende nevenaannemers bouwtechnisch op elkaar zijn afgestemd en gecoördineerd worden. De coördinatieverplichting neerleggen bij de hoofdaannemer is lang niet altijd afdoende. In het slechtste geval kan dit leiden tot aansprakelijkheidsvraagstukken en juridische procedures. Ook in dit soort kwesties kan een jurist de schoolbesturen het best adviseren.”

Koen Roordink | Bouwrecht
024 - 381 14 63 of Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Floris Koster | Aanbestedingsrecht
024 - 381 14 78 of Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Deel dit artikel op:

 

Trefwoorden

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Advertentie

September uitgave

Partners